I SA/Wr 1191/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-11-09

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości w upadłości likwidacyjnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy majątek upadłego przeznaczony jest na zaspokojenie wierzycieli?
Ratio decidendi
Syndykowi masy upadłości w upadłości likwidacyjnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sam fakt ogłoszenia upadłości świadczy o braku płynności finansowej, a przeznaczenie majątku na zaspokojenie wierzycieli uzasadnia przyznanie pomocy, nawet jeśli upadły posiada środki trwałe.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości M.T. w upadłości likwidacyjnej złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnił to brakiem prowadzenia działalności przez podatnika, przeznaczeniem całego majątku na zaspokojenie wierzycieli oraz znaczną sumą wierzytelności. Okoliczności te znalazły potwierdzenie w aktach sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości M.T. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wyżej oznaczoną decyzję Syndyk Masy Upadłości M. T. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu strona skarżąca podała, że podatnik, w stosunku do którego ogłoszona została upadłość likwidacyjna, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a majątek który posiada w całości przeznaczony zostanie na zaspokojenie wierzycieli upadłego, których suma wierzytelności wynosi łącznie 19.982.745,23 zł. Syndyk wskazał nadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a nadrzędnym celem postępowania upadłościowego jest jak najkorzystniejsze zaspokojenie wierzycieli upadłego, który na stałe przebywa poza granicami kraju. Okoliczności przedstawione przez skarżącego syndyka znajdują potwierdzenie w treści akt sprawy, z których nadto wynika, że w skład masy upadłości wchodzą nieruchomości, w ramach których M. T. prowadził działalność deweloperską w zakresie budownictwa mieszkaniowego na rzecz osób fizycznych. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na wstępie należy stwierdzić, iż w stosunku do podatnika została ogłoszona upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika. Wprawdzie unormowanie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje, aby osoby fizyczne w upadłości były zwolnione z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, należy mieć jednak na uwadze, iż sam fakt otwarcia postępowania upadłościowego świadczy o braku płynności finansowej podmiotu gospodarczego. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity w Dz. U. z 2009 r. nr 175 poz. 1361 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika ogłasza się, gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 15 tej samej ustawy). W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy, sytuację majątkową i finansową upadłego oraz uwzględniając kwoty i charakter jego wierzytelności wynikających z rodzaju prowadzonej przez niego działalności, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że żądanie Syndyka Masy Upadłości M. T. w upadłości likwidacyjnej dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Upadły podatnik posiada wprawdzie środki trwałe w postaci nieruchomości, trudno jednak uznać za zasadną odmowę przyznania prawa pomocy z powołaniem się na możliwość spieniężenia, rzeczywiście stopniowo dokonywaną, posiadanych przez upadłego zasobów, skoro celem postępowania upadłościowego jest sprzedaż majątku upadłego oraz zaspokojenie wierzycieli, w tym wierzycieli z tzw. umów deweloperskich. W tym kontekście oceniając oświadczenie strony zawarte we wniosku o prawo pomocy, referendarz sądowy ocenił, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło