I SA/Wr 1198/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie uchylenia poprzednich decyzji organów obydwu instancji, umorzenia postępowania celnego i dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu ford windstar - oddala skargę. Zaskarżona decyzja uchylała w całości, w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 30 grudnia 1999 r. (...) oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z 7 lipca 1999 r. (...) w sprawie wymiaru cła; umarzała postępowanie w sprawie i orzekała o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu osobowego ford windstar. Od zgłoszonego do odprawy celnej 4 lipca 1997 r. samochodu, przedstawianego jako składnik mienia przesiedlenia, organ celny I instancji dokonał wymiaru cła, uznając nie spełnienie przez Andrzeja K. warunków określonych w art. 14 ust. 1 pkt 7 lit. "b" prawa celnego. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że samochód został zarejestrowany na nazwisko skarżącego po zakończeniu pobytu za granicą. Po złożeniu skargi przez stronę - organ odwoławczy nadal podtrzymując merytoryczne stanowisko w sprawie - uchylił jednak "własną" decyzję i decyzję ją poprzedzającą, ponieważ od powstania obowiązku uiszczenia należności celnych upłynęło ponad 2 lata, co zgodnie z art. 83 ust. 1 prawa celnego wykluczało możliwość wydania decyzji wymiarowej. W skardze sądowej strona domagała się jednak uchylenia decyzji ostatecznej organu II instancji z 17 kwietnia 2000 r. pod zarzutem naruszenia art. 76 par. 3 Kpa, art. 233 par. 1 pkt 1 w związku z art. 210 par. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 123 i art. 187 par. 1 tej Ordynacji, a także naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 7 lit. "a" prawa celnego i art. 30 ustawy o NSA. W wywodach uzasadnienia strona skarżąca podnosiła zignorowanie zaleceń NSA, wynikających z wyroku z dnia 8 grudnia 98 r./I SA/Wr 218/97/, a także wykazywała błędy w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza dotyczące informacji zawartych w dokumentach rejestracji pojazdu. W odpowiedzi wnoszono o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przepis art. 83 ust. 1 prawa celnego -jak trafnie to podnosi organ celny -stanowi, iż nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych, po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. W badanym przypadku nie może być sporu co do tego, że sporny samochód zgłoszony został do odprawy celnej 4 lipca 1997 r. W dniu tym powstał zatem obowiązek wywiązania się z należności celnych, które miał wymierzyć organ celny I instancji. Jest też poza sporem, że wymiar należności celnych nastąpił 7 lipca 1999 r., natomiast decyzja w tej sprawie doręczona została 9 lipca 1999 r., a więc po upływie owych dwóch lat, o których mówi cyt. przepis. W tych okolicznościach decyzja organu I instancji oraz decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy zaskarżone orzeczenie - wydane zostały z naruszeniem dyspozycji art. 83 ust. 1 prawa celnego w stopniu nakazującym usunięcie ich z obrotu prawnego. Trafnie zatem organ II instancji, po wpłynięciu skargi na te decyzje, korzystając z możliwości przewidzianych w art. 38 ust. 2 ustawy o NSA uchylił je we własnym zakresie i umorzył postępowanie w sprawie, gdyż stało się ono bezspornie bezprzedmiotowe. Skoro po 4 lipca 1999 r. nie można było wydać decyzji rozstrzygającej sprawę ewentualnych należności celnych związanych ze sprowadzeniem z zagranicy samochodu ford windstar, kwestie merytoryczne pozbawione zostały doniosłości prawnej i ich analiza przez Sąd stała się również bezprzedmiotowa. Przed Sądem powstało wobec tego zagadnienie, czy organ celny II instancji posłużył się zgodnie z prawem art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, czy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie tego przepisu? Z jego treści bowiem wynika, że organ może uwzględnić skargę w całości przed wyznaczeniem sprawy. Skoro jednak jest spór między stronami przed Sądem co do rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i każda ze stron pozostaje przy swoim, tzn. organ nadal twierdzi, iż samochód zgłoszony do odprawy celnej 4 lipca 1997 r. nie mógł zostać zaliczony w skład mienia przesiedlenia strony, natomiast ta sądzi odwrotnie, wykazując uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego sprawy - to czy mamy tu do czynienia z uwzględnieniem skargi po myśli powołanego przepisu? Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, skoro z osnowy zaskarżonej decyzji wynika orzeczenie o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celny samochodu, o którego status prawny toczono spór przed Sądem oraz skoro w rzeczywistości strona nie została zobowiązana do uiszczenia cła od niego, skoro w dodatku brak jest możliwości wydania decyzji zawierającej rozstrzygnięcie merytoryczne, to pozostałe kwestie podnoszone na tym tle przez obydwie strony sporu mają wyłącznie charakter rozważań abstrakcyjnych. Ubocznie też dodać należy, że nawet przy uwzględnieniu argumentacji strony skarżącej i przyjęciu, że samochód Andrzeja K. objęty był zwolnieniem od cła, jako mienie przesiedlenia, to i tak wobec treści art. 83 ust. 1 prawa celnego mogło nastąpić jedynie umorzenie postępowania. Orzeczenie nie mogło zostać zatem zmienione. W tym stanie rzeczy należy uznać, że konieczność umorzenia postępowania celnego z powodu przedawnienia możliwości wymiaru należności celnych stanowi podstawę do zastosowania przez organ celny dyspozycji art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Dotąd powiedziane prowadziło do wniosku, że skargę Andrzeja K., jako nie podlegającą uwzględnieniu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.