I SA/Wr 12/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-03-17
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Annetta Chołuj, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, jest zobowiązany do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, mimo braku ustawowego ograniczenia maksymalnej stawki opłaty za pojemnik?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 17/12, który stwierdził niezgodność art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku w zakresie braku maksymalnej stawki opłaty, nie spowodował utraty mocy obowiązującej tych przepisów ani uchwał rady gminy wydanych na ich podstawie. Przepisy te zachowały moc obowiązującą, a rady gmin nadal miały prawo ustalać stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta W. dotyczącą opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółka kwestionowała obowiązek składania deklaracji w B sp. z o.o. oraz obowiązek ponoszenia opłat za nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Spółka argumentowała, że brak ustawowego ograniczenia maksymalnej stawki opłaty za pojemnik, stwierdzony przez Trybunał Konstytucyjny, wyłącza możliwość ustalania takich opłat przez radę gminy. Prezydent Miasta W. uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi A na interpretację indywidualną Prezydenta W. z dnia [...] r. brak numeru w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi jest pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego (interpretacja indywidualna) wydana na wniosek A sp. z o.o. z siedzibą we W. w dniu [...] września 2015 r. przez Prezydenta Miasta W. w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że A sp. z o.o. we W. złożyła w siedzibie B sp. z o.o. trzy osobne deklaracje opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dotyczące trzech różnych nieruchomości położonych w innych częściach W. Spółka jest właścicielem wyodrębnionych własnościowo lokali mieszkalnych w budynkach wielolokalowych na terenie gm. W, które są zarządzane przez inne podmioty gospodarcze. W związku z tym obowiązki właściciela nieruchomości w przypadku tych lokali, wynikające z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm. – dalej: ustawa o utrzymaniu porządku), obciążają te podmioty. W okresie od dnia [...].07.2013 r. Spółka nie posiadała i nie posiada innych nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Kwoty opłaty dotyczące wyłącznie nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, wynikające z deklaracji, były uiszczane w początkowym okresie na wskazany rachunek bankowy, a w okresie późniejszym na trzy osobne rachunku wskazane przez B sp. z o.o. Po pewnym czasie Spółka powzięła wątpliwości czy słusznie składała deklaracje w siedzibie B sp. z o.o., ale przewidywał to wzór deklaracji, stanowiący zał. nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia [...].07.2012 r.
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.11.2013 r. w sprawie sygn. akt K 17/12 nowelizacja ustawy o utrzymaniu porządku została dokonana m in., przez dodanie w art. 6k ustępu 2a, w którym określono maksymalne stawki opłaty w stosunku do metod ustalania opłaty przewidzianej w art. 6j ust. 1 tej ustawy, tj. w stosunku do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Do dnia złożenia wniosku nie znowelizowano ustawy o utrzymaniu porządku w zakresie ograniczenia wysokości stawki opłaty za:
- pojemniki z odpadami komunalnymi (z art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy), tj. za odpady powstałe na terenie nieruchomości w odniesieniu do właścicieli nieruchomości z art. 6c ust. 2 ustawy, tj. takiej, na której nie zamieszkują ludzie.
Stosownie do art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku właściciel nieruchomości jest zobowiązany złożyć do (...) prezydenta miasta deklarację o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W tak opisanym stanie faktycznym Spółka zapytała:
1. Czy B sp. z o.o. jest właściwym podmiotem, w którym należy składać deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?
2. Czy Spółka (wnioskodawca) była zobowiązana w przeszłości i jest zobowiązana nadal do ponoszenia na rzecz gminy Wrocław opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie odnośnie pytanie 1., Spółka stwierdziła, że podmiotem uprawnionym do odbioru deklaracji o wysokości opłaty śmieciowej od właścicieli nieruchomości zlokalizowanych na terenie gminy Wrocław jest Prezydent W., co wynika z art. 6m ust. 1 oraz art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymani porządku oraz przepisów Ordynacji podatkowej, które stosuje się w sprawach dot. opłaty, jako mającej charakter podatku, a B sp. z o.o. nie jest organem podatkowym zobowiązanym do prowadzenia postępowania zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w tym zachowania tajemnicy skarbowej w zakresie danych zamieszonych w deklaracji. Zdanie Spółki Uchwała Rady Miejskiej W. z dnia [...].07.2012 r. [...] dopuściła możliwość ujawnienia tajemnicy skarbowej pracownikiem B sp. z o.o. poprzez całkowite scedowanie na B spraw poboru opłaty. Wyłączność organu podatkowego określonego w art. 13 Ordynacji podatkowej oraz art. 6m ust.1 i 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku wyklucza składanie deklaracji w sprawie opłaty w B sp. z o.o., a jedynym właściwym do tego organem jest Prezydent Miasta W.
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie odnośnie pytanie 2., Spółka stwierdziła, że nie była i nadal nie jest zobowiązana do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy W., powołała się na art. 217 Konstytucji RP (zasada wyłączności ustawy w nakładaniu podatków lub innych danin publicznoprawnych). Jak wyjaśniła, niekonstytucyjność art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku w przedmiocie braku ograniczenia stawek opłaty została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 17/12. W odniesieniu do ww. przepisu Trybunał Konstytucyjny (dalejtakże: TK) nie przewidział też żadnego okresu obowiązywania tego przepisy, odmiennie niż dla art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu porządku, co oznacza pozbawienie mocy obowiązujących tych przepisów od dnia ich wejścia w życie do dnia odpowiedniego uregulowania w ustawie ograniczenia wysokości stawki opłaty, do których upoważniona jest rada gminy.
Dalej Spółka stwierdziła, że art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku wyznacza obowiązek dla gmin do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy, natomiast art. 6c ust. 2 tej ustawy przewiduje dobrowolność odbioru przez gminę odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na której mieszkańcy nie zamieszkują. Nie wszystkie gminy wprowadziły taki obowiązek (np. S. gdzie odpady odbiera bezpośrednio podmiot gospodarczy). Wnioskodawca przed dniem [...].07.2013 r. zawarł umowę z C S.A. na wywóz odpadów komunalnych z nieruchomości zlokalizowanych we W. Umowa nie została rozwiązany, ale Spółka została powiadomiono przez C, że od dnia [...].07.2013 r. odstępuje od realizacji obowiązków wynikających z tej umowy, na podstawie art. 475 §1 Kodeksu cywilnego, ponieważ odbiór tych odpadów odbywa się przez gminę. Przy okazji nowelizacji ustawy o utrzymaniu porządku z dnia [...].11.2014 r. ustawodawca nie zauważył konieczności wprowadzenia konstytucyjnego ograniczenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, o której mowa w art. 6k ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Zdaniem Spółki, jeśli gmina postanowi odbierać opady komunalne od właścicieli nieruchomości, na których nie mieszkają mieszkańcy (np. w drodze podjęcia ww. uchwały z dnia [...].07.2012 r.), to może te odpady odbierać, ale do czasu wprowadzenia w ustawie ograniczenia wysokości stawki za odbiór jednego pojemnika na zmieszane odpady komunalne rada gminy nie ma prawa do ustalenia w drodze aktu rangi podstawowej takiej stawki, co wynika z wyroku TK z dnia 28.11.2013 r. w sprawie K17/12. W związku z tym nie istnieje prawny obowiązek ponoszenia takiej opłaty na rzecz gminy przy zastosowaniu stawki podatkowej określonej na podstawie niekonstytucyjnego art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku.
W § 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...].04.2013 r. oraz § 3 uchwały nr [...] z dnia [...].02.2015 r. określono stawki za opróżnienie pojemnika na zmieszane odpady komunalne. Ponieważ delegacja ustawowa zamieszczona w art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku do dnia dzisiejszego nie posiada mocy, powołane przepisy ww. uchwał Rady Miejskiej W., w zakresie kwoty stawki podstawowej nie mogą być stosowane. Niezgodność art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy z art. 217 Konstytucji RP oznacza, że rada miejska nie ma prawa ustalenia wysokości tej stawki także w oparciu o art. 168 Konstytucji. Brak konstytucyjnej stawki opłaty przesądza o braku możliwości prawidłowego określenia wysokości należnej opłaty na rzecz gminy. Ponieważ tej stawki ani ram określenia jej wysokości nie zamieszczono w ustawie, to za strony wnioskodawcy nie występuje obowiązek ponoszenia tej opłaty na rzecz gminy, o którym mowa w art. 84 Konstytucji RP.
Prezydent W. za nieprawidłowe uznał stanowisko Spółki odnośnie obu pytań.
Odnosząc się do pytanie 1. stwierdził, że Spółka, będąc właścicielem położonych na terenie gminy Wrocław nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, obowiązana jest złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do Zarządu B spółki z o.o. Spółce tej, zgodnie z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, zostały bowiem przekazane kompetencje Prezydenta, wskutek czego spółka ta posiada status organu podatkowego.
Odnosząc się do pytania 2. Prezydent W. stwierdził, że Spółka, będąc właścicielami położonych na terenie gminy W. nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, obowiązana był i jest nadal do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami. Wyjaśnił, że poczynając od dnia [...].07.2013 r. stawki opłat za odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne zostały określone w Uchwałach Rady Miejskiej W.: nr [...] z dnia [...].04.2013 r. oraz nr [...] z dnia [...].02.2015 r. (wydane m in. na podstawie art. 6k ustawy o utrzymaniu porządku). Kwestie uiszczania tej opłaty reguluje też uchwałą z dnia [...].04.2013 r. w sprawie metod ustalania opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi i stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Doln. Poz. 2864) oraz przepisy Ordynacji podatkowej. Właściciel takiej nieruchomości zobowiązany był do złożenia deklaracji o wysokości opłaty i uiszczania należnej opłaty (art. 6h i art. 6i ustawy o utrzymaniu porządku). W przypadku takiej nieruchomości wysokość opłaty, zgodnie z art. 6j ust. 3 ww. ustawy, stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami oraz stawki opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi. Organ wyjaśnił, że zmiana w ustawie, która weszła w życie w dniu 1.02.2015 r. nie zmieniła kluczowych zasad określających warunki odpowiedzialności właścicieli takich nieruchomości, istotnych z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy. Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została określona na podstawie obowiązujących Uchwał Rady Miejskiej W., wydanych na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku. Określone w tych przepisach stawki właściciel takiej nieruchomości zobowiązany był uiszczać.
Za nieprawidłowe uznał organ powoływanie się przez wnioskodawcę na wyrok Trybunału w sprawie K 17/12, gdyż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, Trybunał w zakresie dotyczącym braku określenia przez ustawodawcę maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za niekonstytucyjne uznał jedynie tzw. pominięcie prawodawcze, nie zaś art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku. Skutkiem stwierdzenia niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego jest jedynie zobowiązanie ustawodawcy do dokonania odpowiednich zmian w przepisach objętych kontrolą. Wyrok dotyczący pominięcia prawodawczego ma zatem jedynie skutek zobowiązujący a nie derogujący, co oznacza, że nie powoduje uchylenia niekonstytucyjnego przepisu, ale obliguje ustawodawcę do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną. Jasno w tym zakresie Trybunał wypowiedział się w sprawie K 17/12 (końcowy fragment uzasadnienia). Wynika z tego, według organu, że art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku był i jest przepisem obowiązującym, a tym samym stanowił tytułu do stanowienia i obowiązywania aktów prawa miejscowego określających stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, niezależnie od tego czy ustawodawca terminowo realizował wskazania Trybunału, czy też nie.
Ponadto, jak wskazuje organ, brak określenia przez Trybunał terminu odroczenia skutku wejścia w życie ww. orzeczenia w zakresie art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku, nie oznacza, że Trybunał uznał za niezbędne aby derogacja tych przepisów nastąpiła niezwłocznie, ale oznacza, że skutek derogacyjny w ogóle nie dotyczył art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku, a zatem nie było powodów do jego odraczania, tak jak w odniesieniu do niektórych innych przepisów tej ustawy, które TK uznał za niekonstytucyjne.
Powołane zaś przez stronę orzecznictwo dotyczy takich wyroków Trybunału, w których odraczał termin mocy obowiązującej przepisów.
Wezwany do usunięcia naruszenia prawa Prezydent W. nie zajął stanowiska.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie interpretacji w części dotyczącej pytania 2. tj. tej, w której organ stwierdził, że właściciel położonych na terenie gminy W. nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne był i nadal jest zobowiązany uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Strona stwierdziła, że istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy pkt 1.5. wyroku TK w sprawie K 17/12 wywołuje skutek derogacyjny odnośnie art. 6k ust.1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku, a zatem nie ma powodu do jego odraczania jak to było w odniesieniu do innych przepisów uznanych tym wyrokiem za niekonstytucyjne.
Zdaniem strony, w wyroku w sprawie K 17/12, w stosunku do art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku, TK posłużył się formuła zakresową, która nie powoduje derogacji niekonstytucyjnego przepisu w całości, ale zawiesza możliwość jego stosowania jedynie w pewnej części (K10/07 z dnia 18.12.2008). Niezgodność art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku była na tyle istotna, że TK nie odroczył momentu utraty jego obowiązywania i z tego powodu nie zachodziła konieczność określenia innego terminu zawieszenia obowiązywania art. 6k ust. 1 i 2 ww. ustawy, bo było to zbędne. Stwierdzenie przez TK, że przepisy te zachowują moc obowiązującą jest konsekwencją zastosowania formuły zakresowej, która zawiesza jedynie możliwość stosowania danej części przepisu.
Delegacja ustawowa, zawarta w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku, zawiera m in upoważnienie dla rady gminy do wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 ww. ustawy, a także określenia stosowania więcej niż jednej takiej metody na terenie gminy. Gdyby nie zastosowano formuły zakresowej, to należałoby pozbawić mocy obowiązującej, normę zgodną z Konstytucją, a wynikającą z fragmentu art. 6k ust. 1 i 2 w. ustawy, która dotyczy wyboru przez organ gminy metody określonej w art. 6j ust. 1 i 2 ww. ustawy. Formuła zakresowa wyroku określa zatem tylko niekonstytucyjność pozostałego fragmentu art. 6k ust.1 o treści: rada gminy: pkt 1. (...) ustala stawkę takiej opłaty i pkt 2. ustala stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Zawieszenie uprawnienia gminy w zakresie określenia stawki opłat trwa do momentu opublikowania nowelizacji przepisu, która będzie zawierała ograniczenie jej maksymalnej wysokość.
Przepis art. 1 pkt 14 ustawy z 28.11.2014 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 87) wprowadził nowelizację w postaci dodania ust. 2a w art. 6k oraz zmiany art. 6k ust. 3, w których ograniczono uprawnienia gminy do ustalenia maksymalnych stawek opłat w stosunku do nieruchomości, na której mieszkają mieszkańcy, do tej pory nie ograniczono stawki z art. 6k ust. 1 pkt 2, tj. w odniesieniu do nieruchomości o charakterze niemieszkalnym. W art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu porządku wprowadzono możliwość, ale nie obowiązek odbierania przez gminę odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy i z tego powodu ustawodawca nie musiał zapewniać środków na realizację takich zadań. Strona nie uchyla się od uczestniczenia w procesie zagospodarowania odpadów, ale może to się odbywać na podstawie umowy cywilnoprawnej, która była zawarta i która nie została rozwiązana.
Uchwała Rady Miejskiej W. z dnia [...].02.2015 r. (podjęta na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku), w której przewidziano upoważnienie dla rady gminy do określenia stawek opłaty tylko w odniesieniu do nieruchomości, na których mieszkają mieszkańcy, w § 3 określiła stawki opłat od nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (tj. za opróżnienie pojemnika o określonej objętości). Według strony uchwała ta została podjęta bez podstawy prawnej, tj. art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu porządku, a gdyby nawet zawierała taką niekonstytucyjną delegację, tj. i tak stawki określone w § 3 uchwały nie można aktualnie zastosować w praktyce z uwagi na skutki prawne jakie wywołał wyrok TK w sprawie K 17/12.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W piśmie procesowym z dnia [...].01.2016 r. strona wniosła:
1) O uznanie, że odpowiedź na skargę jest bezskuteczna (art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), gdyż została wniesiona po upływie nieprzekraczalnego 30 dniowego terminu (sporządzona w dniu 4.01.2016 r., datownik na skardze dzień 8.01.2016r. podczas, gdy termin upłynął w dniu 3.01.2016).
2) O rozważenie zasadności wniesienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego na temat zgodności z Konstytucją RP przepisów § 3 Uchwały Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...].04.2013 r. i nr [...] z dnia [...].02.2015 r.
Ponadto strona odnosi się do stanowiska organu i podtrzymuje stanowisko ze skargi. Wskazuje też, że trać uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...].02.2015 r. świadczy o przekroczeniu uprawnień wynikających z art. 94 Konstytucji RP i naruszeniu działu V rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.06.2002 r. w sprawie techniki prawodawczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (teksy jedn. Dz. U. z 2014 r. poz.1647), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). W sprawach tych, stosownie do art. 57a P.p.s.a., sąd administracyjny związany jest zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skargą objęte zostało stanowisko wyrażone przez Prezydenta Miasta W. odnoszące się do pytania 2. Spółki, to jest czy Spółka była zobowiązana w przeszłości i jest zobowiązana nadal do ponoszenia na rzecz Gminy W. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Brak obowiązku ponoszenia takich opłat jaki i braku podstaw do uregulowania wysokości opłaty za odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne uchwałą rady gminy, Spółka wywodzi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 17/12. Podnosi też, że uchwała nr [...]Rady Miejskiej W. z dnia [...].02.2015 r. jako podstawę jej wydania wskazuje art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku.
Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28.11.2013 r. w sprawie K 17/12 orzekł:
" I. 1. Art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 i 951 oraz z 2013 r. poz. 21, 228 i 888) są zgodne z art. 2 oraz z art. 16 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 6c ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji.
3. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji.
4. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji.
5. Art. 6k ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji.
6. Art. 6k ust. 3 i art. 6j ust. 2a ustawy powołanej w punkcie 1, są zgodne z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.
7. Art. 6k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do wprowadzenia zwolnienia przedmiotowego, jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.
8. Art. 6k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do ustanowienia dopłat dla właścicieli nieruchomości, jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.
9. Art. 6l ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.
II. Przepisy wymienione w części I w punktach 7 i 8, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. (...)".
Zgodnie z art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości rada gminy w drodze uchwały: dokona wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę tej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalania opłat na obszarze gminy (pkt 1) oraz ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności (pkt 2). Określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi rada gminu bierze pod uwagę, zgodnie z art. 6k ust. 2 ww. ustawy liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę, ilość wytworzonych na terenie gminy odpadów komunalnych, koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2 d, przypadki w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
Wyjaśnienie skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wymaga też przywołania art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Stanowi on, że : "orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życia z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego". Z uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K17/12 wynika, że "Trybunał Konstytucyjny określił inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze in fine Konstytucji). Wskazanie w sentencji innej daty utraty mocy obowiązującej niż dzień ogłoszenia niniejszego wyroku jest niezbędne dla zapewnienia niezakłóconego poboru opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Utrata mocy obowiązującej art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości we wskazanych w sentencji zakresach, mogłaby doprowadzić do powstania luki konstrukcyjnej. Rozstrzygnięcie Trybunału ma na celu ograniczoną w czasie minimalizację negatywnych systemowo następstw stwierdzenia niekonstytucyjności, przez ochronę zasad konstytucyjnych, które w warunkach niniejszej sprawy są przedkładane ponad hierarchiczną zgodność systemu prawnego. W okresie między ogłoszeniem niniejszego wyroku a utratą mocy obowiązującej przez przepis oznaczony w jego sentencji, prawodawca zobowiązany jest dokonać stosownej zmiany prawa, aby zapewnić realizację wskazanych w niniejszym wyroku zasad konstytucyjnych. Bezczynny prawodawczo upływ terminu wynikającego z sentencji niniejszego wyroku będzie oznaczać, że uznane za niekonstytucyjne przepisy ex constitutio utracą moc obowiązującą, co z kolei może doprowadzić do wystąpienia konstytucyjnie określonych pośrednich skutków stwierdzenia hierarchicznej niezgodności norm (np. art. 77 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w warunkach niniejszej sprawy nie było konieczności zastosowania art. 190 ust. 3 zdania pierwszego in fine Konstytucji do art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości. Przepis ten w obowiązującym brzmieniu został bowiem uznany za zgodny z konstytucyjnym standardem. Za naruszające normę konstytucyjną uznał Trybunał natomiast nieuregulowanie przez prawodawcę maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W konsekwencji prawodawca zobowiązany jest wyznaczyć granice, w jakich rada gminy może realizować kompetencję do ustalania wysokości opłaty lokalnej. W szczególności granicę taką może stanowić ustawowe określenie maksymalnych stawek opłaty. Niniejszy wyrok nie przesądza jednak w żaden sposób kierunku decyzji prawodawczej. Kontrolowane przepisy zachowują moc obowiązującą, a prawodawca ma konstytucyjny obowiązek wykonania wyroku i dokonania stosownej zmiany prawa w ciągu 18 miesięcy. (..)".
Z sentencji wyroku Trybunału pkt I.5. oraz z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku, za zgodny z Konstytucją. Oznacza to, że zgodne z Konstytucją są obowiązki i uprawnienia wyznaczone dla rady gminy opisane w art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku. Niekonstytucyjny jest brak w tym przepisie regulacji wskazującej maksymalną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Brak takiej regulacji nie oznacza, że rady gmin nie mogły i nie mogą, po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stosować przepisu art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku. Trybunał w sposób jednoznaczny wyjaśnił bowiem, że przepis ten zachowuje moc obowiązującą. Oznacza to, że wyrok ten nie spowodował, że akty prawa miejscowego wydane na podstawie tego przepisu utraciły moc obowiązującą. Przeciwnie pozostają one nadal w systemie prawa, a przepis ten (art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku) nadal jest zgodną z Konstytucją RP podstawą do wydawania aktów prawa miejscowego przez rady gmin.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował zatem utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...].04.2013 r. w sprawie metod ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż uchwała została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 .r o samorządzie gminnym oraz art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku. Nie było też przeszkód do wydania, m in. na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku, w miejsce poprzedniej, kolejnej uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...].02.2015 r. w sprawie metod ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami. Wynikające z przepisów tych uchwał stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi były i są obowiązujące także w zakresie stawki za pojemnik o określonej pojemności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stosownie do art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu porządku, rada gminy może w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne. Przysługujące na podstawie tego przepisu uprawnienie rad gmin nie zostało zakwestionowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 17/12 zatem Rada Miejska W. miała prawo postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych także od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne. Tym samym brak podstaw do kwestionowania obowiązku ponoszenia takich opłat przez właściciel nieruchomości. Do ustawy o utrzymaniu porządku ustawą z 28 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2015 r., poz. 87) wprowadzono m in. zmianę, polegającą na dodaniu w art. 6k ust. 2a, 3 i 4, w których określono maksymalne stawki opłat oraz możliwość zwolnienia z opłat właścicieli nieruchomości, w których mieszkają mieszkańcy. W powyższej nowelizacji, jakkolwiek nie wprowadzono maksymalnych stawek w przypadku stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, tj. stawek dla właściciel nieruchomości, na których nie mieszkają mieszkańcy a powstają odpady komunalne, to uwzględniając, że samo określanie takich stawek przez radę gminy nie jest niezgodne z Konstytucją, gdyż Trybunał kwestionował tzw. zaniechanie legislacyjne a nie podstawę prawną umożliwiającą redzie gminy określenie takich stawek, brak, zdaniem Sądu, podstaw do przyjęcia, że ustalone stawki we wskazanych uchwałach Rady Miejskiej W. są sprzeczne z Konstytucją.
Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność z Konstytucją § 3 uchwały Rady Miejskiej z dnia [...].04.2013 r. i z dnia [...].02.2015 r. należy wskazać na uregulowania zawarte w art. 184 Konstytucji i wyjaśnić, że akty prawa miejscowego (uchwały rady gmin) wydawane są na podstawie ustaw. Zgodność z Konstytucją ustawy o utrzymaniu porządku w zakresie upoważnienia do wydawania aktów prawa miejscowego (art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku) była badana przez Trybunał i nie została przez Trybunał zakwestionowana. O zgodności zaś uchwał rad gmin z ustawą orzekają sądy administracyjne. Sformułowany przez stronę skarżącą wniosek nie znajduje zatem podstaw prawnych, a zmierza w istocie do dokonania wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K17/12, której to wykładni, w ocenie Sądu, dokonał sam Trybunał w uzasadnieniu wyroku w sprawie K 17/12, w części przytoczonej przez Sąd wyżej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło