I SA/Wr 1202/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Grzelak (sprawozdawca) Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz Sędzia NSA - Ryszard Pęk Protokolant - Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania podatkowego postanawia: odrzucić skargę. I SA/Wr 1202/02 UZASADNIENIE Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 266 Ordynacji podatkowej, zwanej dalej: "Or.pod.", wskutek wniosku strony z [...], w którym ta domagała się na podstawie art. 165 § 1 i 3 Or.pod. "...wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu kosztów postępowania podatkowego za nieterminowy zwrot podatku dochodowego za 1998 r. na podstawie art. 264 i 265 ustawy Ordynacja podatkowa..." Strona żądała też na podstawie art. 260 §1 i 2 oraz art. 261 § 1 i 2 Or.pod określenia odszkodowania za szkody powstałe w wyniku wadliwego działania organu podatkowego, stwierdzonego wyrokiem NSA z 25.04.2001 r.(I SA/Wr 1758/2000). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniano, że brak było podstaw prawnych do uwzględnienia żądania, albowiem przed organem podatkowym nie toczyło się, w chwili złożenia wniosku, żadne postępowanie podatkowe z udziałem G. M. jako strony. Jednocześnie organ podnosił, iż wszelkie postępowania z udziałem wymienionego, jakie toczyły się wcześniej przed organami podatkowymi obydwu instancji wszczęte zostały na żądanie strony. W postanowieniu zawarto pouczenie, iż nie przysługuje od niego zażalenie, natomiast ewentualne zaskarżenie postanowienia do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego wezwania organu , który je wydał do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do uregulowań art. 34 ust 4 ustawy o NSA. Akta zawierają wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skierowane do Izby Skarbowej we W., Ośrodka Zamiejscowego w W., datowane na [...] i doręczone adresatowi następnego dnia a więc pisane i wysłane do organu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. [...], owe wezwanie przesłane zostało do Urzędu Skarbowego w K. Z akt sprawy wynika również, że kwestia odszkodowania rozstrzygnięta została decyzją odmowną Izby Skarbowej we W. z [...] ([...]), w której zawarto pouczenie o możliwości wniesienia od tej decyzji zgodnie z art. 261 § 4 Or.pod. powództwa do sądu powszechnego. W skardze sądowej strona pod zarzutem naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia. W motywach żądania strona podnosiła przede wszystkim, iż została wadliwie I SA/Wr 1202/02 pouczona o konieczności wezwania do usunięcia naruszenia, podczas gdy od zaskarżonego postanowienia służy zażalenie, co wynika z art. 269 i 236 Or.pod. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z ostrożności procesowej organ zgłosił też wniosek o odrzucenie skargi z powodu braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jest niedopuszczalna z powodu nie wyczerpania środków zaskarżenia. W sprawie jest bezsporne, że o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia żądania przyznania kosztów postępowania poniesionych przed organem podatkowym rozstrzygał organ podatkowy, w stanie prawnym poprzedzającym nowelizację Ordynacji podatkowej dokonaną ustawą z dnia 12 września 2002 r.(DzU Nr 169, poz. 1387), w drodze postanowienie na zasadach ogólnych. Było to bowiem wówczas rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 216 § 1 Or.pod. Od takiego postanowienia nie przysługiwało zażalenie, stosownie do dyspozycji art. 236 § 1 Or.pod. Postanowienia w sprawie przyznania stronie zwrotu kosztów postępowania wymienionych w art. 265 § 1 pkt 2 Or.pod., należy odróżnić od obciążenia strony kosztami, o którym mówił przed wspomnianą nowelizacją i mówi obecnie art. 269 Or.pod. Tylko na to ostatnie postanowienie, przed wskazaną nowelizacją Ordynacji podatkowe, ustawodawca w § 2 powołanego artykułu przewidział zażalenie. Po nowelizacji, która mocą art. 30 cyt. ustawy z 12.09.2002 r. weszła w życie 1 stycznia 2003 r., na podstawie art. 270a Or.pod. w sprawach kosztów w ogóle, a więc obojętnie, czy tych przyznawanych stronie, czy też tych które ją obciążają, wydaję się postanowienie, na które służy zażalenie. Skoro zatem strona składając [...]wniosek zawierający żądanie zwrotu kosztów postępowania podatkowego, działała w stanie prawnym poprzedzającym opisaną wyżej nowelizację przepisów Ordynacji podatkowej, to w prawidłowo pojmowanym interesie własnym i ze zwykłej ostrożności prawnej, bez względu na wyznawany pogląd prawny, powinna skorzystać z pouczenia i zastosować proponowaną dyspozycję art. 34 ust 3 ustawy o NSA. Uregulowania art. 35 ust 1 ustawy o NSA są przy tym wyraźne. Wynika z nich, że środek ów można zastosować po doręczeniu skarżącemu rozstrzygnięcia lub dowiedzeniu się o czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Niewyczerpanie przez skarżącego środka zaskarżenia oznaczało, w świetle obowiązującego w dacie składania skargi do NSA art. 34 ust 1 ustawy o NSA, brak możliwości skutecznego jej wniesienia. Również w nowym stanie I SA/Wr 1202/02 prawnym, obowiązującym od 1 stycznia br., uregulowanym art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: "psa", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący - jak wynikało z wyjaśnień złożonych na rozprawie - nie złożył też zażalenia, o którym twierdzi, iż było prawidłowym środkiem zaskarżenia. Oznacza to tyle, iż zrezygnował z zaskarżania, jakimkolwiek środkiem, kwestionowanego obecnie postanowienia na rzecz toczenia sporu prawnego pozbawionego doniosłości prawnej. W tym stanie rzeczy skarga G. M., jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu przez Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu, stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 6 psa.