I SA/Wr 1204/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r. postanawia: zwrócić się do Sądu Rejonowego dla L. w L. XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego o zmianę zakresu umocowania kuratora A Sp. z o.o. z siedzibą w L., poprzez rozszerzenie umocowania kuratora o prawo do reprezentowania A Sp. z o.o. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r. W dniu 11 czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga A sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r. W toku postępowania M. S. poinformował Sąd, że zgromadzenie wspólników A sp. z o.o. z/s w L. odwołało jednoosobowy zarząd spółki a także o okoliczności, że on sam od dłuższego czasu nie sprawuje funkcji samoistnego prokurenta Spółki. Na poparcie powyższych okoliczności przedłożył uchwałę zgromadzenia wspólników spółki z dnia 10 lipca 2015 r. wraz z protokołem z tego zgromadzenia. Z powyższych dokumentów wynikało, że w A sp. z o.o. z/s w L. nie funkcjonuje zarząd, zaś M. S. - dotychczas pełniący funkcję samoistnego prokurenta - złożył rezygnację z jej pełnienia. Uwzględniając powyższe, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1204/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie sądowe. U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legła okoliczność braku zarządu spółki. Zgodnie zaś z art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W dniu 18 września 2017 r. do WSA we Wrocławiu wpłynęło pismo Sądu Rejonowego L. w L. XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego wraz z odpisem postanowienia z dnia [...] o ustanowieniu kuratora dla A sp. z o.o. z siedzibą w L. oraz odpisem postanowienia z dnia [...] o wpisaniu kuratora do rejestru KRS. Na mocy w/w postanowienia SR L., kuratorem spółki uprawnionym do podjęcia działań zmierzających do powołania zarządu spółki oraz – w razie potrzeby – postarania się o jej likwidację, ustanowiono jej wspólnika M. S. Zakres umocowania kuratora wynika również z zaświadczenia z dnia 9 lutego 2017 r., które na wezwanie tut. Sądu przedłożył kurator Spółki. W okresie od października 2017 r. do chwili obecnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podejmował czynności związane z koniecznością ustalenia, czy w spółce A sp. z o.o. powołano zarząd oraz ewentualnie, czy doszło do jej likwidacji. Sąd trzykrotnie zwrócił się do kuratora (pisma z dnia 04.10.2017r., 12.03.2018r., 22.10.2018 r.) o udzielenie informacji w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe zapytania (04.10.2017r., 12.03.2018r.), kurator wskazywał, że do likwidacji spółki nie doszło oraz, że podejmowane są czynności celem powołania jej zarządu. Na pismo z dnia 22.10.2018 r. kurator do dnia wydania niniejszego postanowienia nie udzielił odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe okoliczności tj. brak skutecznego działania kuratora w przedmiocie powołania zarządu lub przeprowadzenia likwidacji spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał za konieczne zwrócenie się do Sądu Rejonowego dla L. w L. XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego o zmianę zakresu umocowania kuratora A Sp. z o.o. z siedzibą w L., poprzez rozszerzenie tego umocowania o prawo do reprezentowania A Sp. z o.o. w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak działania kuratora w rzeczywistości uniemożliwia procedowanie w sprawie skargi na decyzję powołaną w sentencji niniejszego postanowienia w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r. Zatem pomimo okoliczności, iż Spółka A sp. z o.o. z/s w L. posiada kuratora, wąski zakres jego umocowania powoduje, że charakter sprawowanej przez niego funkcji – co najmniej w odniesieniu do niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – w rzeczywistości jest iluzoryczny. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. W tym zakresie Sąd jest zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 p.p.s.a. Na podstawie powyższego przepisu p.p.s.a., Sąd jest uprawniony do zwrócenia się o ustanowienie kuratora. Tym bardziej więc jest uprawniony do zwrócenia się z wnioskiem o rozszerzenie uprawień kuratora już ustanowionego, w oparciu o przedmiotową regulację. W myśl art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 t.j. z późn. zm., dalej: k.c.), jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Zgodnie z art. 42 § 2 k.c. do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji ( art. 42 § 3 k.c.). Przepis art. 42 k.c. (wskazujący na ograniczony zakres działania kuratora tj. powołania organów osoby prawnej i ewentualnej jej likwidacji), został znowelizowany ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 398; dalej jako: "nowelizacja"). Na mocy tej ustawy rozszerzono zakres dotychczasowych kompetencji kuratora w ten sposób, iż na mocy nowych przepisów kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu (w szczególności podejmuje działania celem powołania lub uzupełnienia składu organów osoby prawnej lub do jej likwidacji). W myśl art. 42 nowelizacji, do kuratorów ustanowionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 26 ustawy zmienianej w art. 1 lub art. 42 § 1 ustawy zmienianej w art. 2 stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd rejestrowy może zmienić zakres uprawnień kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 ustawy zmienianej w art. 2, stosując ten przepis w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z powyższych przepisów wynika, że sąd rejestrowy może zmienić dotychczasowy zakres uprawnień kuratora M. S., poprzez ich rozszerzenie o prawo do reprezentowania A Sp. z o.o. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r. W świetle poczynionych powyżej rozważań oczywistym jest ponadto, że dopiero rozszerzenie uprawnień kuratora umożliwi kontynuację postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie z udziałem kuratora. Uzupełniająco podnieść należy, że przepis art. 31 § 1 p.p.s.a. stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 t.j. ze zm., dalej: k.p.c.). Jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 15/15 (publ. LEX nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 k.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Zatem dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 k.p.c. - jest sąd rejestrowy. Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 k.p.c. W myśl art. 603 § 1 k.p.c. kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem społecznym lub bezpieczeństwem obrotu i brak jest możliwości powołania organu uprawnionego do reprezentacji osoby prawnej (art. 603 § 2 k.p.c.). Sąd może zmienić zakres umocowania kuratora (art. 603 § 4 k.p.c.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, rozszerzenie zakresu uprawnień kuratora przez sąd rejestrowy jest nie tylko możliwe, ale i konieczne z uwagi na cel, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu. Nie sposób bowiem akceptować sytuacji w której jedynie z przyczyn formalnoprawnych, niemożliwym jest skontrolowanie przez Sąd zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu szczególnie, że obowiązujące przepisy przewidują możliwość przeciwdziałania takiej sytuacji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 42 § 1 k.c. w związku z art. 42 ustawy nowelizującej w związku z art. 603 § 1 i § 4 k.p.c. oraz art. 31 § 1 p.p.s.a., postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla L. w L. XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego o zmianę zakresu umocowania kuratora A Sp. z o.o. z siedzibą w L., poprzez rozszerzenie umocowania kuratora o prawo do reprezentowania A Sp. z o.o. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r.