I SA/Wr 1210/12

Wrocław, dnia 03 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 03 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za październik 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. B. G. (dalej jako: skarżący) wniósł przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację finansową. Podał, że spłaca miesięcznie ratę kredytu w wysokości 900 zł, (do zapłacenia pozostało 23.000 zł). Ponadto spłaca raty leasingowe kwocie 1.086 zł do 22 kwietnia 2013 r. Wskazane wydatki oraz opłaty za Internet (59 zł) i koszty zakupu żywności konsumują jego wynagrodzenie za pracę w wysokości netto 2.148 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynosi 2.500 zł brutto. Z przedłożonych przez skarżącego, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), dokumentów wynika natomiast, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, bratem i babcią. Rodzice uzyskują dochody w łącznej wysokości 3.600 zł brutto, z kolei babcia utrzymuje się z emerytury w kwocie 800 zł. Brat studiuje, obecnie nie pracuje. Właścicielami domu, w którym mieszka cała rodzina, są rodzice skarżącego, którzy spłacają nadto niesprecyzowany kredyt za mieszkanie (zaciągnięty w tym samym podmiocie co skarżący). Jednocześnie podtrzymał deklarowaną wcześniej wysokość miesięcznych wydatków. Ponadto w 2011 r. przychód ze stosunku pracy skarżącego wyniósł 53.546,27 zł. Posiada kartę kredytową z limitem 3.200 zł Jego zaległości podatkowe oraz wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wynosiły łącznie na dzień 10 stycznia 2012 r. 143.124,96 zł. Egzekucją w związku z tymi zaległościami objęty został rachunek bankowy w A. Posiada on dwie karty kredytowe. Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie z dnia 21 listopada 2012 r. skarżący wskazał, że przedstawił na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy wszystkie wymagane dokumenty. Wpis od skargi w sprawie został wyznaczony na 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 p.p.s.a. po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc, a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Prawo pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem administracyjnym. Stanowi ono zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Mając na uwadze, że koszty te stanowią daninę publiczną, której obowiązek uiszczenia jest powszechny, przyznanie prawa pomocy stronie oznacza obciążenie nimi pozostałych podatników. Dlatego też korzystanie z tej instytucji powinno mieć charakter wyjątkowy i być wynikiem wyważenia interesu publicznego oraz indywidualnego. Należy ponadto pamiętać, że koszty sądowe powinny być zaspokajane przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Prawo pomocy nie może tu stanowić wygodnej formy kredytowania bieżącej działalności stron, które pokrywając inne wydatki, liczą na zaoszczędzenie środków w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Przechodząc do oceny samego wniosku, wymaga wskazania, że podstawą do żądania przez skarżącego prawa pomocy jest art. 245 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo to może przyznane w zakresie częściowym i całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, w takim bowiem zakresie występuje o nie skarżący, obejmuje między innymi zwolnienie od kosztów sądowych lub ich części (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego osoba fizyczna może je otrzymać, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia złej sytuacji finansowej spoczywa na osobie fizycznej, ubiegającej się o prawo pomocy, a nie sądu orzekającego w sprawie. Tym samym brak dowodów na poparcie wniosku tej osoby będzie równoznaczny z odmową przyznania tego prawa. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, należy stwierdzić, że pomimo spoczywającego na nim obowiązku udowodnienia, że spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, nie przedstawił on wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej i majątkowej. W szczególności zabrakło informacji i dokumentów dotyczących posiadanych przez niego rachunków bankowych, które pozwoliłyby prześledzić historię dokonywanych wydatków i uzyskiwanych dochodów. Co jest szczególnie ważne w sytuacji, gdy deklarowane przez skarżącego wydatki, związane z leasingiem i spłacanym kredytem, zasadniczo dorównują jego zarobkom. To natomiast, że takie rachunki posiada wynika bezsprzecznie z wyciągów dotyczących karty kredytowej w Banku B. Za niewiarygodne należy uznać oświadczenie skarżącego z dnia 25 października 2012 r. o wysokości ponoszonych przez niego wydatków na utrzymanie na poziomie ujawnionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji, gdy z dostarczonych przez niego dodatkowo dokumentów wynika, że mieszka on wspólnie ze swoją rodziną, w pięcioosobowym gospodarstwie domowym. Wskazane wyżej wątpliwości potęguje fakt, że skarżący, dopiero na wezwanie referendarza sądowego ujawnił pełniejszy obraz swojej sytuacji rodzinnej, twierdząc pierwotnie, że mieszkał samotnie. Należy przy tym zauważyć, że skarżący pomimo przytoczenia nowych okoliczności w sprawie, nie przedstawił ich wyczerpująco. Nie jest bowiem wiadomo kto ostatecznie spłaca kredyt mieszkaniowy w rodzinie i do kogo należy spłacany lokal mieszkalny. Wyciągi dotyczące karty kredytowej w Banku B wskazują ponadto, że skarżący, pomimo deklarowanego przez siebie braku środków pieniężnych, stale korzysta z przedmiotowej karty, spłacając przynajmniej częściowo istniejące na niej zadłużenie. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że jednocześnie uiszcza raty leasingowe na nieznany cel (brak w aktach sprawy umowy leasingu), można przyjąć, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego być może nie jest aż tak zła, jak jest przedstawiana. Podniesione wątpliwości Sądu nie pozwalają przyznać skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.