I SA/Wr 1212/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że pobory uzyskiwane ze stosunku pracy, które zgodnie z oświadczeniem wynoszą 3.500 zł brutto, nie wystarczają na spłatę ogromnych zadłużeń z tytułu zaległych podatków i innych obciążeń, a co za tym idzie, nie starczają na życie. Aby opłacić koszty sądowe w niniejszej sprawie, zmuszony byłby do zaciągnięcia kolejnych pożyczek, co w znacznym stopniu pogorszyłoby jego i tak już trudną sytuację materialną. Wskazał nadto, że posiadany dom oddał w bezpłatne użytkowanie Fundacji Brata Alberta, ponieważ nie był w stanie go utrzymać, zaś wieloletnie próby sprzedaży pozostały bez rezultatu. Na urzędowym formularzu wniosku rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona. Poza tym ze złożonego na nim oświadczenia wynika, że posiadany dom ma powierzchnię 1.800m 2. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), strona nie udzieliła odpowiedzi. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 475 zł. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem niezbędnego utrzymania własnej rodziny. Przytoczona wyżej regulacja stanowi bowiem odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale wręcz formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a prawo pomocy [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, "Polski model sądownictwa administracyjnego", Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne, leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2004). Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. W takich też warunkach wnioskodawca został wezwany do przedłożenia dokumentów i udzielenia dodatkowych wyjaśnień co do okoliczności, które kształtują jego możliwości płatnicze. Brak odpowiedzi na powyższe wezwanie skutkowało brakiem podstaw do zbadania i rzetelnej oceny jego zdolności w ponoszeniu kosztów związanych ze swym udziałem w niniejszej sprawie. Wobec powyższego stwierdzić należało, iż wnioskodawca nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.