I SA/Wr 1218/13

Wrocław, dnia 07 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 07 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za luty i marzec 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], L. Z. (dalej wnioskodawca) zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Składając następnie wniosek na formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego , wskazując, że sytuacja jego rodziny jest trudna a jego stan zdrowia pogarsza się. Wnioskodawca wskazał, że jest niepełnosprawny w stopniu lekkim , z czym wiąże się konieczność kupowania leków i niekiedy odpłatnych wizyt u lekarzy. W oświadczeniu z dnia 29 lipca 2013 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dorosłą córką, najmuje mieszkanie o powierzchni około [...] m2. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na dochody rodziny składa się renta inwalidzka wnioskodawcy w wysokości 1512,17 zł oraz wynagrodzenie jego małżonki w wysokości 3.301,73 zł. Pełnoletnia córka studiuje. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 06 sierpnia 2013 r. wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów, zgodnie z którymi w 2012 r. jego małżonka uzyskała z tytułu stosunku pracy dochód w wysokości 33.937,93 zł, natomiast sam wnioskodawca uzyskał dochód z renty w kwocie 29.885,28 zł. Wnioskodawca przedłożył ponadto Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...], nr [...] oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji jego renty z dnia [...], nr [...], zgodnie z którą wnioskodawca otrzymuje od tego dnia zwaloryzowaną rentę w kwocie 1512,17 zł pomniejszoną o kwotę 378,04 zł egzekwowaną w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca oświadczył, że obok zajęcia egzekucyjnego w kwocie podanej wyżej, wydatki rodziny wynoszą miesięcznie około 2.710,71 zł, natomiast przychody rodziny to 889,03 zł renty wnioskodawcy i 1822,93 zł wynagrodzenia jego małżonki. Dodatkowo załączył potwierdzenia przelewów dokumentujące wykazane wydatki. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania wnioskodawcy praw pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawca podniósł, że ani on sam, ani jego córka nie mają możliwości podjęcia zatrudnienia. Córka studiuje bowiem w trybie dziennym i poświęca większą część dnia na naukę a wnioskodawca z lekkim stopniem niepełnosprawności nie ma możliwości uzyskania zatrudnienia. Podkreślił także, że rentę inwalidzką ma przyznaną na okres od [...] do [...] a wcześniej przez okres roku przysługiwało mu świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 2.200 zł. Uzyskane wówczas dochody przeznaczył na spłatę zadłużenia rodziny. Wskazał także, że jego rodzina jako ostatnia z pięciu nie wykupiła jeszcze w swoim bloku mieszkania, fakt, który w jego przekonaniu świadczy o jego trudnej sytuacji majątkowej. Wpis w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Dalej wymaga wskazania, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 2 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści art. 246 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Rozwiązanie takie jest podyktowane tym, że tylko osoba ubiegająca się o prawo pomocy może znać w pełni swoją sytuację majątkową i faktyczną. Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem bądź też ich zgromadzenie byłoby związane z uszczerbkiem dla utrzymania własnej rodziny. Jest to zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie przedstawił w stopniu dostatecznym sytuacji majątkowej swojej rodziny. Wśród szeregu dokumentów, jakie zaprezentował Sądowi brakuje szczegółowych wyciągów z rachunków bankowych należących do małżonków - pomimo tego, że wnioskodawca był o nie wzywany. Załączonych wydruków dla pojedynczych operacji finansowych w żadnym stopniu nie można uznać za wystarczające w tym względzie albowiem w oczywisty sposób nie odzwierciedlają one miesięcznych przepływów finansowych rodziny. Brak wspomnianych dokumentów uprawnia do postawienia tezy, że wnioskodawca i jego małżonka mogą chcieć zataić inne źródła dochodów. Wymaga również podkreślenia sprzeczność pomiędzy zadeklarowanymi we wniosku na formularzu PPF zarobkami żony wnioskodawcy (3.301,73 zł) a następnie podanymi w piśmie z dnia 16 sierpnia 2013 r. (1.822,93 zł, której to różnicy nie można tłumaczyć jedynie omyłkowym wskazanej jednej kwoty jako kwoty brutto a drugiej netto). Zwłaszcza, że wnioskodawca nie przedstawił żadnego wyjaśnienia w tym względzie a różnica w zarobkach, przy założeniu, że mamy do czynienia z kwotami netto, przekracza kwotę wpisu w niniejszej sprawie prawie trzykrotnie. Omówione wątpliwości nie pozwalają na dokonanie oceny faktycznych możliwości majątkowych wnioskodawcy. Tym samym nie jest możliwe stwierdzenie, czy wnioskodawca faktycznie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.