I SA/Wr 1225/10
WyrokWSA we Wrocławiu2011-03-30
Skład orzekający: Lidia Błystak, Katarzyna Borońska, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli decyzja wymiarowa została doręczona na adres wskazany przez spółkę, mimo że spółka nie prowadziła tam działalności, oraz czy choroba członka zarządu może zwalniać go z tej odpowiedzialności?Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli decyzja wymiarowa została skutecznie doręczona na adres siedziby lub miejsca prowadzenia działalności wskazany przez spółkę, nawet jeśli spółka faktycznie nie prowadziła tam działalności, a obowiązek aktualizacji adresu spoczywa na spółce. Choroba członka zarządu nie zwalnia go z odpowiedzialności, jeśli nie uniemożliwiła wykonywania czynności zarządczych i nie usprawiedliwia niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.Stan faktyczny
M.S., jako jedyny członek zarządu spółki A sp. z o.o. we W., został obciążony odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za grudzień 2004 r. Decyzja wymiarowa została doręczona na adres wskazany przez spółkę, mimo że spółka nie prowadziła tam działalności od 2006 r. M.S. podniósł zarzuty dotyczące nieskutecznego doręczenia decyzji oraz zwolnienia go z odpowiedzialności z powodu choroby uniemożliwiającej pełnienie funkcji zarządczych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [....] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 108 § 1 i § 2 pkt 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. nr 8 poz. 60 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] orzekającą o odpowiedzialności M.S. jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą we W. za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. w kwocie 154.181 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wys. 86.876 zł.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił A sp. z o. o. we W. kwotę różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wys. 4.696 zł. oraz określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 158.569 zł.
W wyniku wszczętego wobec strony jako członka zarządu spółki postępowania w przedmiocie orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec, lipiec i grudzień 2004 r. z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego decyzją z dnia [...] orzeczono o odpowiedzialności strony za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. wobec bezskuteczności egzekucji administracyjnej i braku przesłanek ekskulpacyjnych.
Organ podatkowy II instancji przekazał organowi I instancji w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej sprawę w celu przeprowadzenia postępowania w zakresie prawidłowości doręczenia spółce poszczególnych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Wyjaśniając tę kwestię organ podatkowy I instancji wskazał, że przesyłka polecona zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana w dniach 1 i 8 kwietnia 2008 r., adresowana na adres spółki - ul. [...], a zwrócona została w dniu 16 kwietnia 2008 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Ustalono także, w związku ze stanowiskiem strony, że spółka posiadała zawarte umowy najmu na ten adres z dnia 15 grudnia 2005 r. i z dnia 8 marca 2006 r., przy czym umowę wypowiedziano w dniu 28 września 2006 r. Wyjaśniono także w korespondencji z urzędem pocztowym, że dwukrotnie awizowano doręczenie decyzji na adres ul. [...], wskazany przez dyrektora spółki T.M.
W drodze przesłuchania właściciela nieruchomości przy ul. [...] ustalono także, że z dniem 28 września 2006 r., o czym wiedział dyrektor spółki, dokonano wypowiedzenia stronie umowy najmu zawartej dnia 15 grudnia 2005 r. ze stroną.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał organ odwoławczy na przepisy art. 107 §1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1, § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, omówił charakter odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe i stwierdził, że termin płatności zobowiązania za grudzień 2004 r. upłynął w dniu 25 stycznia 2005 r., a zobowiązanie to zostało określone w decyzji organu I instancji z dnia [...] (nr [...]). Odwołał się organ do przepisu art. 150 Ordynacji podatkowej i wskazał, że zasadnicze znaczenie ma ustalenie siedziby spółki oraz zweryfikowanie, czy doręczyciel prawidłowo zawiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki poleconej zawierającej decyzję. Podkreślił organ odwoławczy, że organ I instancji uznał za prawidłowe doręczenie decyzji wymiarowej spółce w miejscu jej siedziby, tj. przy ul. [...], przy czym decyzja ta została także skierowana do wiadomości spółki pod adresem ul. [...]. Podniósł organ, że z akt sprawy wynika, że spółka nie prowadziła pod adresem ul. [...] działalności gospodarczej w chwili doręczania decyzji wymiarowej, prowadziła tam działalność w okresie od dnia 12 grudnia 2005 r. do dnia 28 września 2006 r. (dzień wypowiedzenia umowy najmu), podczas gdy pod tym adresem dwukrotnie, tj. w dniach 1 i 8 kwietnia 2008 r., awizowano przesyłkę z decyzją. Także z pisma znajdującego się w aktach egzekucyjnych, dotyczącego prób doręczenia spółce tytułu wykonawczego [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. wynika, że od 2006 r. spółka nie prowadzi działalności pod adresem przy ul. [...]. Podsumowując stwierdził organ, że w chwili doręczania decyzji wymiarowej spółka prowadziła działalność pod adresem ul. [...], co wynika także ze wskazania przez spółkę tego adresu w KRS jako siedzibę. Podniósł organ, że zarówno z koperty jak i zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika nr przesyłki 186737712, która zawierała decyzję wymiarową, na potwierdzeniu odbioru figuruje adnotacja o awizowaniu dwukrotnym przesyłki – w dniach 31 marca i 8 kwietnia 2008 r., zwrócona do nadawcy 16 kwietnia 2008 r., a zawiadomienie o nadejściu przesyłki umieszczono w drzwiach siedziby (co wynika z pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego). Na kopercie znajduje się nr kancelaryjny przesyłki (26056/08) tożsamy z numerem identyfikującym przesyłkę i umieszczonym w numerze decyzji. Powołał organ przepis art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej stwierdzając, że w zakresie przedmiotowej zaległości podatkowej strona była jedynym członkiem zarządu spółki. Wyjaśnił, że w dniu 10 czerwca 2008 r. wystawiono tytuł wykonawczy [...].
Uzasadniając orzeczenie odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe Spółki za grudzień 2004 r. stwierdził organ podatkowy II instancji, że strona była jedynym członkiem zarządu, wpisanym do KRS jako prezes zarządu, postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie zostało wszczęte, nie podjęto próby doręczenia tytułu egzekucyjnego, albowiem egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, o czym świadczy umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec spółki przez Komornika Sądowego postanowieniem z dnia [...]. Strona nie wykazała w toku postępowania okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z odpowiedzialności za przedmiotową zaległość podatkową z odsetkami, nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, albo, że nie zgłoszenie wniosku w tym przedmiocie nastąpiło bez jej winy. Wskazał organ odwoławczy, że jakkolwiek strona znajdowała się w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej w latach 2004 – 2009 to jednak nie była to okoliczność całkowicie wyłączająca jej odpowiedzialność ze sprawowania zajmowanej funkcji. Całkowita niezdolność strony do pełnienia funkcji prezesa miała charakter periodyczny. Na co wskazuje fakt dokonywania we wskazanym okresie pewnych czynności zarządczych. Strona musiała mieć świadomość, iż choroba nie ma charakteru przemijającego, w związku z czym będzie stanowiła przeszkodę w bieżącym zarządzaniu spółką, ponadto udzielenie stosownego pełnomocnictwa dyrektorowi Spółki do zarządzania nią nie uwalnia od odpowiedzialności prezesa spółki, który dodatkowo ponosi konsekwencje działania i zaniechania ustanowienia pełnomocnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowej W. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:
- art. 233 § pkt 1 w związku z art. 108 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej przed doręczeniem podatnikowi A sp. z o. o. we W. decyzji wymiarowej,
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, przejawiający się w odmowie dołączenia do akt sprawy oryginału koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wymiarowej,
- art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego o dołączenie do akt sprawy oryginału koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wymiarowej przesłanej na adres ul. [...] W.,
- art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie za dokument urzędowy kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wymiarowej,
- art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego w postaci przedłożonej dokumentacji medycznej skarżącej oraz zaniechanie powołania dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny na okoliczności wskazywane przez stronę, co skutkowało przyjęciem przez organ administracji, że jego choroba nie była okolicznością całkowicie wyłączającą ze sprawowania zajmowanej funkcji i miała ona jedynie charakter periodyczny oraz
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka T.M. na okoliczność faktycznego prowadzenia przez świadka interesów A sp. z o. o. we W. w okresie choroby skarżącego oraz okoliczności dokonywania przez skarżącego w okresie 2004-2005 czynności zarządczych odnoszących się do prowadzenia spraw spółki.
Uzasadniając zarzut, że A sp. z o. o. we W. nie doręczono skutecznie decyzji wymiarowej w zakresie podatku VAT, skarżący podniósł, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ogólnikowo jedynie wskazał, iż decyzja została doręczona na adres siedziby lub prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Nie wskazał jednak, gdzie faktycznie dokonał doręczenia, co przeczy tezie, że decyzja weszła do obrotu prawnego. Skarżący podkreśla, że całkowicie dowolnie odniósł się organ do przedłożonej przez stronę dokumentacji medycznej, wskazującej na stan jego zdrowia. W efekcie organ uznał, że choroba nie była okolicznością całkowicie wyłączającą ze sprawowania zajmowanej funkcji i miała charakter periodyczny. Wniosek taki, zdaniem skarżącego, można jednak wywieść po zasięgnięciu opinii biegłego z zakresu medycyny, albowiem okoliczności te mogą zostać udowodnione jedynie za pomocą wiadomości specjalnych, których organ nie posiadał. Podniesiono ponadto, że organ odwoławczy zaniechał również przesłuchania w charakterze świadka T.M., który posiadał wiedzę odnośnie okoliczności podpisywania przez skarżącego dokumentów i mógł potwierdzić, że choroba skarżącego była okolicznością całkowicie wyłączającą go ze sprawowania zajmowanej funkcji, a tym samym wyłączającą winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość w takim terminie, który pozwoliłby na uzyskanie zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa. Wskazano, iż ze złożonych w KRS sprawozdań finansowych spółki za rok 2004-2009 nie wynika, iż spółka kwalifikowała się do ogłoszenia upadłości. Decyzje wymiarowe zostały wydane dopiero w roku 2008, zatem M.S. nie mógł przewidzieć, iż powstaną 3 lata wcześniej należności podatkowe, które byłyby podstawą do ogłoszenia upadłości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 w zw. z art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
W prawie podatkowym odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe spoczywa co do zasady na podatniku, a więc tym podmiocie, na którym ciąży obowiązek podatkowy. Za swoje działania lub zaniechanie odpowiadają, w zakresie określonym w ustawie, także płatnik i inkasent. Zarazem ustawodawca dopuścił w szczególnych wypadkach, aby za zobowiązanie podatkowe podatnika, a także ciążące na nim koszty egzekucyjne odpowiadał inny podmiot. Możliwość taka została wyrażona w art. 107 Ordynacji podatkowej, w którym stwierdzono, iż w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Odpowiedzialność osób trzecich ma zawsze charakter wtórny wobec odpowiedzialności samego podatnika, z której nie zwalnia go fakt orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za dług podatkowy. Subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej wyraża się w tym, że występuje ona dopiero w dalszej kolejności i uwarunkowana jest uprzednim określeniem zobowiązania w stosunku do samego podatnika oraz bezskutecznością egzekucji tego zobowiązania z jego majątku.
Decyzja będąca w rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi została wydana w oparciu o przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tą regulacją, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W dalszej części tego przepisu określono zakres odpowiedzialności członków zarządu spółki, poprzez wskazanie, że obejmuje ona zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu ( § 2 ). Stosownie zaś do zapisu § 4 odpowiedzialność na zasadach określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej dotyczy także byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.
Stosownie do treści art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. W przepisie powyższym, w § 2, wymienione zostały także negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, które należy wykluczyć przed wszczęciem postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności np. członka zarządu spółki z o.o. I tak, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:
1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;
2) dniem doręczenia decyzji:
a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług,
d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę;
3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3.
Uprzednie wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie jest wymagane, o ile wystawiono tytuł wykonawczy na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej).
W rozpoznawanej sprawie zobowiązanie podatkowe A sp. z o. o. we W. wynikało z decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]. Zatem w świetle przywołanej regulacji art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej skuteczne doręczenie stronie (spółce) powyższej decyzji było warunkiem koniecznym dla ewentualnego późniejszego wszczęcia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu tej spółki za jej zaległości podatkowe, wynikające z tejże decyzji.
Jak już zaznaczono powyżej, odpowiedzialność członka zarządu ma charakter subsydiarny wobec odpowiedzialności samego podatnika. Oczywiste jest zatem, że w przypadku braku skutecznego (w świetle przepisów Ordynacji podatkowej) doręczenia decyzji wymiarowej podatnikowi tj. spółce, nie zachodzą w ogóle warunki do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za wynikające z tej decyzji zaległości podatkowe – co znalazło bezpośredni wyraz w treści cytowanego art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie podatnik podniósł, jako jeden z kluczowych zarzutów, że nie można przyjąć, iż decyzja wymiarowa z dnia [...] została prawidłowo doręczona spółce A sp. z o. o. we W. z powodu jej skierowania na adres W. ul. [...] oraz W. ul. [...].
Stosowanie do treści art. 151 Ordynacji podatkowej osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Natomiast zgodnie z art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej z kolei, zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Powyższy przepis umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Taki tryb doręczania jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji i przesłanki jego zastosowania winny być interpretowane ściśle.
Skuteczne doręczenie pisma w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej uwarunkowane jest zatem spełnieniem dwóch przesłanek: złożeniem pisma na czas określony w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy i pozostawieniem zawiadomienia o miejscu złożenia pisma. Przyjęcie tzw. fikcji doręczenia pisma możliwe jest po uprzednim ustaleniu, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy adresat został niewątpliwie zawiadomiony w sposób określony w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Od spełnienia tego warunku zależy bowiem przyjęcie, że adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy oraz, że swoim zaniechaniem uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie dla przyjęcia dokonania skutecznego doręczenia podatnikowi decyzji wymiarowej ma ustalenie jego siedziby lub miejsca prowadzenia przez niego działalności, a dopiero następnie zweryfikowanie prawidłowego podwójnego zawiadomienia przez pracownika Poczty Polskiej adresata o miejscu i terminie pozostawienia przesyłki poleconej. W tym kontekście należy przywołać treść art. 146 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną; w razie zaniedbania obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.
Przenosząc to unormowanie na realia rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż to A sp. z o. o. wskazała jako miejsce prowadzenia działalności spółki i planowanej siedziby, co potwierdza przedłożona umowa najmu na ul. [...] wraz ze zgłoszeniem o zmianie miejsca prowadzenia działalności gospodarczej – W., ul. [...]. Spółka nie dokonała jego aktualizacji mimo utraty w dniu 28 września 2006 r. tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości położonej pod tym adresem. Dlatego stosując dyspozycję normy prawnej wynikającej z przepisu art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej należało przyjąć, że wszelkie doręczenia wobec spółki dokonywane na ten adres uznawane są za prawidłowe. Przy czym podkreślić należałoby, że równorzędnymi miejscami, w których może nastąpić skuteczne doręczenie, z uwagi na treść przepisu art. 151 Ordynacji podatkowej, jest doręczenie pod adres lokalu siedziby lub też miejsca prowadzenia działalności (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2010 r. (sygn. IFSK 127/09, niepubl.).
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja wymiarowa została przesłana A sp. z o. o. we W. przez organ podatkowy na dwa adresy: W. ul. [...] oraz W. ul. [...].
W ocenie Sądu prawidłowo organ podatkowy dokonał doręczenia na wskazany przez spółkę adres W., ul. [...] i zastosował wobec tego doręczenia skutek określony w art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym skarżący nie może się bronić przed skutkiem tego doręczenia, wskazując na nieprowadzenie przez spółkę pod tym adresem działalności od dnia 28 września 2006 r. Nie dopełnił bowiem ciążącego na nim obowiązku aktualizacji adresu do doręczeń.
Doręczenie decyzji na adres przy ul. [...] organ podatkowy zastosował w celu ewentualnego zabezpieczenia się, co zdaniem Sądu, nie było konieczne skoro dyrektor administracyjny spółki, jako osoba w pełni uprawniona do zgłoszenia zmiany miejsca prowadzenia działalności spółki (por. wyrok S. Apel. w Poznaniu z dnia 5.07.2006 r., sygn. IACa 167/06, nirepubl.) wyraźnie wskazał, że do chwili dokonania wpisu zmiany miejsca siedziby w KRS korespondencję należy kierować na adres przy ul [...].
Jednocześnie treść akt sprawy pozwalała na przyjęcie, że podwójnie awizowanie przesyłki zawierającej decyzję wymiarową w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. w dniach 1 i 8 kwietnia 2008 r. z wykorzystaniem drzwi pod adresem W. ul. [...] spełniało ustawowe wymogi doręczenia fikcyjnego przewidziane w art. 146, 150 i 151 Ordynacji podatkowej.
W rezultacie należało przyjąć, że organy podatkowe w sposób odpowiadający obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa wykluczyły wskazywane przez stronę skarżącą istnienie przesłanki wyłączającej wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej M.S. za zaległość podatkową A sp. z o. o. we W. w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. brak doręczenia podatnikowi decyzji wymiarowej.
W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących sposobu prowadzenia przez organy podatkowe postępowania dowodowego w zakresie doręczenia podatnikowi orzeczenia wymiarowego należało przyjąć, iż zmierzają one do obalenia wyżej wskazanego domniemania prawidłowości doręczenia na adres wynikający z oświadczeń podatnika (spółki) zawartego w piśmie skierowanym do organów podatkowych. Sąd uznał za stosowne wskazać, że wobec wyżej wyrażonej pozytywnej oceny działania przez organ podatkowy w oparciu o art. 146 Ordynacji podatkowej odniesienie się do zarzutów skarżącego w tym zakresie jest niekonieczne.
Dwa ostatnie z wywiedzionych w skardze przez M.S. zarzutów zmierzają do wykazania, że organy nie uwzględniły okoliczności pozwalających na uwolnienie go od odpowiedzialności jako jedynego członka zarządu A sp. z o. o. we W. za jej zaległości podatkowe. Mając na uwadze uregulowanie art. 116 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdza, że ustawodawca nie uwzględnił w nim jako przesłanki egzoneracyjnej osobę ponoszącą taką odpowiedzialność jej choroby, nawet długotrwałej, która, jak wynika z akt sprawy, nie powstrzymywała ją od dokonywania czynności zarządczych w spółce (podpisywania dokumentów, ustanawianie pełnomocników). Twierdzenie skarżącego jakoby nie ponosił odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, ponieważ nie miał świadomości stanu spraw spółki prowadzonych z uwagi na stan jego (jedynego członka zarządu) zdrowia przez jego pełnomocników, nie może odnieść zamierzonego skutku. M.S. jako członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za dokonany przez siebie wybór osób, za których pośrednictwem zarządzał spółką, oraz za skutki podjętych lub pominiętych przez nie działań tak samo jak za własne działanie i zaniechanie.
W konsekwencji Sąd uznał za odpowiadające obowiązującemu unormowaniu Ordynacji podatkowej nieuwzględnienie przez organy podatkowe przy orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej M.S. jako członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe wywodzonej przez stronę przesłanki uwalniającej od tej odpowiedzialności, tj. jego choroby, oraz wnioski dowodowe zmierzające do jej wykazania. Skoro bowiem choroba strony nie uniemożliwiła stronie podejmowania wyżej wskazanych czynności zarządczych, to nie można nią usprawiedliwiać niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej).
Działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przeprowadził ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji i prowadzącego do jej wydania postępowania podatkowego w rezultacie stwierdzając, że przy rozstrzygnięciu sprawy oraz procedowaniu organów podatkowych nie doszło w sprawie do naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z tych powodów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło