I SA/Wr 1227/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-27
Skład orzekający: Marta Semiczek, Katarzyna Radom, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, jego wygaśnięcia lub przedawnienia, podniesione w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być skuteczne, jeśli opierają się na kwestionowaniu ostatecznych decyzji podatkowych, które nie zostały wzruszone w odpowiednim trybie?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji nie jest właściwym trybem do kwestionowania ostatecznych decyzji podatkowych. Zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku, jego wygaśnięcia lub przedawnienia, które w istocie podważają merytoryczną zasadność decyzji podatkowej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, nie mogą zostać uwzględnione, jeśli decyzja ta nie została wzruszona w przewidzianych prawem trybach postępowania jurysdykcyjnego. W przypadku przerwania biegu przedawnienia przez czynność egzekucyjną, termin biegnie na nowo.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości podatkowych za lata 2013-2015, powołując się na nieistnienie obowiązku, jego wygaśnięcie i przedawnienie. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na ostateczność i prawomocność decyzji podatkowych, wymagalność zobowiązań oraz przerwanie biegu przedawnienia przez czynność egzekucyjną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Barbara Ciołek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2017 r. przy udziale sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia 22 kwietnia 2016 r. ([...], [...]) w sprawie uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione.
Wobec zobowiązanego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie siedemnastu tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości w podatku od trzech nieruchomości za lata 2013-2015.
W toku egzekucji organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przypadających zobowiązanemu z tytułu wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wraz opisanymi tytułami egzekucyjnymi zostało doręczone zobowiązanemu 16 lutego 2016 r.
22 lutego 2016 r. skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599, dalej u.p.e.a.), wskazywał na nieistnienie obowiązku, z ostrożności podniósł też zarzut wygaśnięcia i przedawnienia obowiązku objętego tytułami. W opinii skarżącego opisane tytuły wykonawcze są bezprzedmiotowe, gdyż objęte nimi należności wygasły, czego dowodem są postępowania toczące się przed sądami powszechnymi.
Powołanym na wstępie postanowieniem organ I instancji wskazał, że łączy obowiązki egzekucyjne i wierzycielskie, zaś skarżący skutecznie wniósł zarzuty, które ocenił jako bezzasadne. Wskazał, że obowiązki objęte wskazanymi tytułami egzekucyjnymi wynikają z ostatecznych i prawomocnych decyzji oraz są wymagalne. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności podważających te ustalenia. Z poczynionych ustaleń nie wynika aby zaistniały jakikolwiek okoliczności opisane w art. 59 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako O.p.), w szczególności nie doszło do przedawnienia zobowiązań objętych tytułami, gdyż najwcześniej wymagalny dług przedawniłby się z upływem 31 grudnia 2016 r., przy czym doszło do przerwania biegu przedawnienia 28 stycznia 2016 r. poprzez czynność egzekucyjną – zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym organ nadzoru utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Powołując się na art. 34 i art. 33 u.p.e.a. wskazał na tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego oraz wystąpienie przesłanek formalnych merytorycznego rozpoznania zgłoszonych przez stronę zarzutów. Wypowiadając się w tej kwestii potwierdził brak podstaw do uwzględnienia zarzutów, wymagalność i istnienie obowiązku podatkowego oraz brak jakiegokolwiek wskazania przez stronę okoliczności podważających ten fakt. Podkreślał, że postępowanie egzekucyjne nie jest trybem właściwym do wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych. Odrębnie odniósł się do zarzutu przedawnienia, podzielając w tym względzie pogląd organu I instancji.
W skardze strona podniosła zarzut naruszenia art. 75, art. 80 w zw. z art. 7 i art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.), poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy, dokonanie błędnych ustaleń wspartych na ogólnikowych i wybiórczych spostrzeżeniach. W uzasadnieniu podnosił brak podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, w szczególność zaniechanie wezwania strony do przedstawienia niezbędnych wyjaśnień.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – art. 150 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego, co uzasadniało oddalenie skargi.
Zasadnie organ nadzoru stwierdził, że w sprawie nie istnieją podstawy do uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez skarżącego. Przeprowadzone postępowanie nie ujawniło aby zachodziły okoliczności wygaśnięcia zobowiązań podatkowych objętych powołanymi w treści zaskarżonego postanowienia tytułami wykonawczym, ich przedawnienia czy nieistnienia.
Jak wynika z akt sprawy objęte ww. tytułami zobowiązania wynikają z ostatecznych i prawomocnych decyzji wymiarowych, które prawidłowo doręczono skarżącemu. Orzeczenia te nie zostały przez stronę zakwestionowane ani też nie podjęto z urzędu żadnych działań zmierzających do ich wzruszenia. Zatem wynikające z nich zobowiązania są należne i wymagalne. Organ egzekucyjny nie znalazł także żadnych okoliczności opisanych w art. 59 u.p.e.a. powodujących wygaśnięcie zobowiązań podatkowych, co szczegółowo rozważył w treść swojej decyzji. Nie doszło także do przedawnienia zobowiązań podatkowych, co również wyłuszczono wskazując, że najwcześniejsza należność przedawniłaby się z końcem 2016 r., jednakże wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego i dokonania pierwszej czynności egzekucyjnej doszło do przerwy w biegu terminu zawieszenia, o czym stanowi art. 70 § 4 O.p. Po przewie termin 5 letni biegnie na nowo, co oznacza, że przedawnienie nastąpi z upływem 17 lutego 2021 r., co opisał w swojej decyzji organ I instancji.
Nie zaistniały zatem wskazywane przez stronę okoliczności odnoszące się do braku zobowiązania dochodzonego w trybie przymusowym, co uzasadnia odmowę uwzględnienia zgłoszonych przez stronę zarzutów. Prawidłowo ocenione zostały także przesłanki formalne zgłoszonych zarzutów, m.in. termin do ich wniesienia.
Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w skardze należy ocenić je jako bezzasadne. Zgodnie z zasadą wynikającą z 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym zakresie władny jest wierzyciel, do którego co do zasady winien on wystąpić po wniesieniu zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, o czym stanowi art. 34 § 1 u.p.e.a.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny łączył obowiązki wierzycielskie, a zatem dysponował niezbędnymi danymi do oceny zasadności zgłaszanych przez stronę zarzutów. Jak wynika z akt sprawy, co opisano już w rozważaniach, organ I instancji przeanalizował okoliczności związane z wymagalnością objętych tytułami zobowiązań, kwestią przedawnienia i istnieniem obowiązku. W tym zakresie działania organu egzekucyjnego nie budzą zastrzeżeń, co nakazywało oddalenie podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia art. 75, art. 80 w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że poza postawieniem ww. zarzutów skarżący nie wskazuje o jakie konkretnie uchybienia chodzi i jakie fakty, istotne z punktu widzenia art. 33 u.p.e.a., miały miejsce. Taka postawa strony dominuje całe prowadzone postępowanie, nie widomo zatem o jakie konkretnie fakty – nie podlegające rozważeniu w treści zaskarżonego postanowienia - stronie chodzi.
Na marginesie wskazać trzeba, co także podkreślał organ I instancji, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, jak np. zarzut nieprawidłowości obciążenia zobowiązanego podatkiem od nieruchomości z uwagi na jej zbycie (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2000 r., III SA 1902/99, LEX nr 47235). Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 27 października 1999 r., IV SA 1104/96, LEX nr 47780). Podobnie wniesienie zarzutu nie uprawnia organu egzekucyjnego do weryfikacji innych niż decyzja administracyjna orzeczeń lub rozstrzygnięć, na których podstawie wystawiono tytuł wykonawczy (zob. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 3 czerwca 1998 r., I SA/Lu 578/97, LEX nr 35974 oraz wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 1997 r., I SA/Wr 645/96, LEX nr 29844).
W związku z tym, wobec wykluczenia przez organ I instancji okoliczności, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. i braku zgłoszenia przez stronę jakichkolwiek faktów mogących inaczej zinterpretować okoliczności faktyczne sprawy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło