I SA/Wr 1228/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi P. O. na zawiadomienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania skargi dotyczącej sposobu prowadzenia kontroli podatkowej za bezzasadną postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 18 marca 2013 r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej we W. skarżący P. O., powołując się na art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) zakwestionował prawidłowość prowadzonego wobec niego postępowania kontrolnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. o ponaglenie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie doręczenia kopii protokołu wraz z załącznikami czynności przeprowadzonych w dniach 7 stycznia 2013 r., 25 lutego 2013 r. i 27 lutego 2013 r. Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu pisma z dnia 18 marca 2013 r. w sprawie działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zawiadomił skarżącego, że uznaje skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrola podatkowa wykonywana była zgodnie z przepisami prawa, natomiast w dniach 7 stycznia 2013r., 25 lutego 2013 r. i 27 lutego 2013 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego nie dokonał żadnych czynności, z których przeprowadzenia, zgodnie z przepisami prawa, należało sporządzić protokół. Z tego powodu protokoły w postępowaniu kontrolnym dotyczącym skarżącego nie zostały w tych dniach sporządzone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, powołując się na art. 141 § 1 O.p., wniósł o ponaglenie organów podatkowych obu instancji w przedmiocie wydania protokołów z czynności przeprowadzonych w dniach 7 stycznia 2013 r., 25 lutego 2013 r. i 27 lutego 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej Sygn. akt I SA/Wr 1228/13 dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że zaskarżone zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2013 r. nr [...] zostało wydane w trybie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 k.p.a. Organ przyjął bowiem, że pismo skarżącego z dnia z dnia 18 marca 2013 r. zawierające żądanie ponaglenia organu pierwszej instancji jest w istocie skargą. Przyjąć więc należy, że skarżący wniósł skargę na postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie postępowania kontrolnego oraz nie wydania mu protokołów czynności. Została ona załatwiona przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII K.p.a., nie przybierają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, skarga Sygn. akt I SA/Wr 1228/13 złożona do Sądu I instancji powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że w postępowaniu skargowym uregulowanym w Dziale VIII K.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Takie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi T. G. organ wystosował do skarżącego w piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. Na tego rodzaju zawiadomienie nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym niż decyzja i postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga z art. 227 k.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (p. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27, LEX nr 40203, postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt OSK684/13, dostępne w CBOSA). Z uwagi na powyższe, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zawiadomienie organu z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] jako leżącą poza kognicją tego sądu należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucić. W ocenie Sądu wskazać nadto należy, iż odrzuceniem skargi skutkowało by także przyjęcie, że pismo skarżącego z dnia 18 marca 2013 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej we W. stanowiło realizację uprawnienia przysługującego skarżącemu z art. 141 O.p., a więc stanowiło tzw. ponaglenie, natomiast zawiadomienie z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w istocie stanowiło postanowienie. Również bowiem w ramach tego trybu, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stronie nie przysługuje. Przepis art. 141 § 1 pkt 1 O.p. stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140, stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia. Sygn. akt I SA/Wr 1228/13 Ponaglenie na nieżałatwienie sprawy w terminie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała postać swoistego milczenia administracji. Istotą przyjętego w ustawie - Ordynacja podatkowa rozwiązania jest spełnienie dwóch celów. Po pierwsze, przez rozpoznanie ponaglenia w indywidualnej sprawie może dojść do wyznaczenia organowi właściwemu w sprawie dodatkowego terminu na załatwienie sprawy. Po drugie, organ wyższego stopnia zostaje poinformowany o uchybieniach w pracy organu niższego stopnia. Stwierdzenie tego typu uchybienia powinno prowadzić do podjęcia działań zmierzających do poprawienia terminowości załatwiania spraw administracyjnych (por. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński: Kodeks postępowania administracyjnego, s. 131). Rozpatrując ponaglenie organ wyższego stopnia może podejmować rozstrzygnięcia i działania wyłącznie wskazane wprost w art. 141 § 1 O.p. Przepis ten normuje wyczerpująco uprawnienia organu wyższego stopnia w przypadku uznania ponaglenia za uzasadnione. Uznaje się, że w przypadku uznania ponaglenia za nieuzasadnione organ powinien orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność administracji (por. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Warszawa 2007, Wyd. Praw. LexisNexis, wyd. 2 s. 444). Z uregulowań zawartych w art. 141 § 1 i 2 O.p. wynika, że ponaglenie nie stanowi środka zaskarżenia. Ponaglenie z art. 141 § 1 O.p. nie służy bowiem kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje bowiem "na nieżałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p.". Ponaglenie jest swoistym środkiem odwoławczym, do którego nie mają zastosowania przepisy dotyczące zażaleń zamieszczone w art. 236-239 O.p. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy też do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie można też uznać, że postanowienie wydane w oparciu o art. 141 O.p. jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, Sygn. akt I SA/Wr 1228/13 skoro jego celem jest spowodowanie jedynie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte. Niezależnie więc, czy pismo skarżącego z dnia 18 marca 2013 r. uznać za skargę, czy ponaglenie, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na załatwienie pisma przez Dyrektora Izby Skarbowej stronie nie przysługuje i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Końcowo wskazać należy, iż w przypadku potraktowania żądań skarżącego jedynie jako żądania wydania mu określonych dokumentów, również w takim przypadku przepisy nie przewidują możliwości rozpatrzenia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Niezałatwienie wniosku o wydanie dokumentów, nie kwalifikuje się do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynność "wydania dokumentów" nie rodzi bowiem żadnych uprawnień czy obowiązków i nie wywołuje żadnych skutków prawnych w sferze praw i obowiązków skarżącego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.