I SA/Wr 1229/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w osobie sędziego: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Urząd Skarbowy w W. ustalił J. R. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości [...] z tytułu dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Decyzję organ podatkowy doręczył Stronie w dniu [...]. W dniu [...] J. R. złożyła odwołanie podważając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. W szczególności zarzuciła dowolność dokonanej oceny materiału dowodowego i nieuzasadnione denominowanie jej dochodów, które uzyskiwała od 1951 r. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., postanowieniem z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), stwierdziła uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że wobec doręczenia decyzji I-instancyjnej w dniu [...], 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...]. Tymczasem Strona odwołanie złożyła w dniu następnym. W ten sposób Izba Skarbowa nie mogła rozpoznać sprawy ponownie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. R. podniosła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy i było spowodowane niefortunnym zbiegiem obiektywnych okoliczności. Wyjaśniła, że nie miała świadomości przekroczenia terminu, gdyż odwołanie w Urzędzie Skarbowym osobiście złożyła jej córka K. S., u której tymczasowo zamieszkiwała od dnia [...]. Nadto Skarżąca podniosła, że decyzję organu I-instancji odebrał pod dotychczasowym adresem zięć J. J., który znajdował się w stanie depresyjnym. Odebraną decyzję znalazła druga córka A. J., która przekazała ją Skarżącej, lecz nie potrafiła wskazać, w jakiej dacie pokwitowano odbiór przesyłki listowej. W tych okolicznościach Strona sporządziła natychmiast odwołanie i złożyła je z jednodniowym opóźnieniem. Nierozpoznanie meritum sprawy narazi Skarżącą na olbrzymią stratę materialną. Domagała się J.R. uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Sygn. akt I SA/Wr 1229/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywa się pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny musiał ocenić z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami, nie zaś według innych kryteriów, jak na przykład słuszności czy celowości. Przykładając zatem tę miarę stwierdzić należy, że postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. odpowiada prawu. Według art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Istota administracyjnego toku instancji sprowadza się do dwukrotnego rozpatrzenia tej samej sprawy administracyjnej. Jednakże jej rozpoznanie po raz drugi nie odbywa się w sposób automatyczny, a tylko w razie zgłoszenia w tym zakresie przez uprawniony podmiot (zasadniczo stronę) żądania. Stosownie do art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej, od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Ażeby odwołanie mogło uruchomić postępowanie odwoławcze musi być zgłoszone w czternastodniowym terminie od doręczenia decyzji, tak jak tego wymaga art. 129 § 2 Ordynacji. Odwołanie złożone po upływie wyznaczonego terminu jest nieskuteczne i nie może zainicjować postępowania przed II-instancją. Nadmienić jeszcze tylko należy, że postępowania odwoławczego nie mogła uruchomić Izba Skarbowa, gdyż w tym zakresie wykluczone jest działanie organu z urzędu, skoro jedynie odwołanie, jako akt pochodzący od strony może spowodować wszczęcie kontroli instancyjnej decyzji. Stosownie do art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W tym zakresie przesłanką do podjęcia tego rodzaju postanowienia jest samo przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. Organ podatkowy nie bada, co było powodem uchybienia, czy przyczyny istotne czy też błahe, czy strona w sposób zawiniony nie dochowała terminu, czy też stało się to z powodu okoliczności, których wystąpieniu nie mogła zapobiec. Kwestia usprawiedliwienia przekroczenia terminu mogła być jedynie rozważana w kontekście ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jednakże i w tym zakresie niezbędny był wniosek Strony, którego w okolicznościach niniejszej sprawy zabrakło. Według art. 162 § 1 Ordynacji, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2). W okolicznościach sprawy poza sporem było, że J. R. odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego w W. wniosła jeden dzień po upływie czternastodniowego terminu. Z akt sprawy administracyjnej wynika też, że nie składała wniosku o przywrócenie terminu. W tych warunkach podjęcie przez Izbę Skarbową we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. zaskarżonego postanowienia miało oparcie w obowiązującym prawie. Jak już wyżej zaznaczono, dla uznania przekroczenia terminu do odwołania nie mają znaczenia powody, dla których Strona uchybienia się dopuściła. Jednakże ubocznie zwrócić należy uwagę, iż w sytuacji zmiany adresu pobytu, Skarżąca mogła podać Urzędowi Skarbowemu nowy adres, jeżeli chciała ażeby tam dokonywać doręczeń. Strona miała świadomość, że organ podatkowy pisma w postępowaniu doręczał na adres zamieszkania przy ul. N. [...] w W. , gdyż J. R. wielokrotnie odbierała je osobiście, w tym także w dniu [...] (postanowienie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy) oraz w dniu [...] (postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego). Oznacza to, że przeprowadzka do córki K. S. w dniu [...] (jak podaje w skardze) nie miała charakteru definitywnego, gdyż po tej dacie przebywała również pod dotychczasowym adresem. Dodać też należy, że jeżeli Skarżąca nie miała pewności, w jakiej dacie organ dokonał doręczenia decyzji, mogła się w tej kwestii poinformować w siedzibie Urzędu Skarbowego. Konieczność bowiem złożenia odwołania w czternastodniowym terminie jednoznacznie wynikała z treści decyzji. Mając zatem na uwadze przedstawione powyżej powody Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.