I SA/Wr 1232/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-01-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński, Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na 2006 r. bezpośrednio podatnikowi, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika w innej, wcześniejszej sprawie podatkowej, jest skuteczne i czy wniesienie odwołania po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, skutkuje jego bezskutecznością?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej bezpośrednio stronie, a nie jej pełnomocnikowi ustanowionemu w innej, wcześniejszej sprawie, jest skuteczne, jeśli pełnomocnictwo nie zostało formalnie złożone w danej sprawie. Wniesienie odwołania po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, skutkuje jego bezskutecznością, co jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie o uchybieniu terminu za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Przedmiotem skargi było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta ustalającej podatek od nieruchomości na 2006 r. Strona skarżąca zarzuciła, że decyzja została doręczona z pominięciem jej pełnomocnika, co czyni doręczenie nieskutecznym, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy uznał, że pełnomocnictwo nie zostało złożone w tej konkretnej sprawie, a odwołanie zostało wniesione po terminie bez wniosku o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia NSA – Lidia Błystak Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi Ł. K.-J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania: oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stwierdzające, że odwołanie Ł. K.-J. reprezentowanej przez radcę prawnego A. B. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2006 r. wniesione zostało z uchybieniem terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwana dalej "O.p."). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że powołana na wstępie decyzja Prezydenta Miasta W. została doręczona dnia [...] wobec czego 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął dnia [...]. Odwołanie zostało wniesione [...] (data stempla pocztowego), a wiec po upływie terminu do jego wniesienia. Wskazano także, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. oraz zasądzeniu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła niedopuszczalność ograniczania praw strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego przez wydanie z rażącym naruszeniem prawa postanowienia uniemożliwiającego rozpoznanie odwołania, nieuzasadnione obciążanie oraz ograniczenia prawa strony do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki bez usprawiedliwionej przyczyny. W uzasadnieniu skargi wskazała, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2006 r. została doręczona w dniu [...] z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w sprawie o wznowienie postępowania podatkowego, zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...]. Powyższe niweczy – zdaniem strony skarżącej skuteczność doręczenia tej decyzji stronie, co ma wpływ dla stwierdzenia przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto wskazała, że organ uchybił dwumiesięcznemu terminowi do załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano na bezpodstawność zarzutu pominięcia pełnomocnika w sprawie, z uwagi na fakt, że w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2006 r. strona pełnomocnika nie ustanowiła. Dopiero do odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji pełnomocnik dołączyła pełnomocnictwo do reprezentowania Ł. K.-J. Nie zgodzono się także ze stanowiskiem, że pełnomocnictwo ustanowione na potrzeby reprezentowania strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania od decyzji ustalających podatek od nieruchomości za lata 2002-2005, jest skuteczne także do wszystkich innych postępowań prowadzonych w stosunku do strony, bez konieczności jego doręczenia do innych konkretnych spraw. Wskazano, że strona może ustanowić pełnomocnika do występowania we wszystkich sprawach mocodawcy przed organami podatkowymi. Jednak w takim przypadku na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt konkretnej sprawy odpowiednio oryginału lub potwierdzonego odpisu pełnomocnictwa. Podniesiono także, że istnienia pełnomocnictwa nie można domniemywać, a organy podatkowe nie są zobowiązane, a przede wszystkim nie są legitymowane, do prowadzenia rejestru ustanowionych przez podatnika pełnomocników upoważnionych przez niego do występowania przed organami podatkowymi. Jednocześnie podkreślono, że skarżąca w odwołaniu nie podniosła zarzutu pominięcia pełnomocnika przy doręczeniu decyzji, podniosła natomiast szereg zarzutów dotyczących merytorycznej strony decyzji, z czego organy wywiodły, że strona sama uznała, że decyzja doręczona została prawidłowo i skutecznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Przeprowadzając zatem kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że znajduje ono umocowanie w obowiązującym prawie materialnym, a przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia reguł postępowania podatkowego w istotnym stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu sprowadza się do kwestii prawidłowości złożenia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji ustalającej podatek od nieruchomości za 2006 r.
Niewątpliwym jest, że zgodnie z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli zatem strona działa przez pełnomocnika, to od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa w konkretnej sprawie – pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Przy czym z uwagi na fakt, że podatek od nieruchomości jest podatkiem corocznym pod pojęciem konkretnej sprawy należałoby rozumieć postępowanie podatkowe prowadzone w przedmiocie podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy.
W przedmiotowej sprawie decyzja organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. została doręczona podatnikowi w dniu [...]. Pełnomocnictwo do działania w imieniu strony zostało złożone wraz z odwołaniem w dniu [...]. Stąd też należy uznać, że prawidłowo organy podatkowe wywiodły, iż powołana wyżej decyzja została doręczona w sposób skuteczny. Powoływanie się przez stronę skarżącą na okoliczność przedłożenia pełnomocnictwa w innych sprawach dotyczących podatku od nieruchomości tj. wznowienia postępowania podatkowego za lata 2002-2005 nie może mieć znaczenia dla danej sprawy. Zasadnie bowiem uznano, że pełnomocnictwa te zostały przedłożone do innych spraw, a mianowicie spraw dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2002-2005.
Następnie wypada zauważyć, że zgodnie z art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który decyzję wydał. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z powołanego przepisu wynika, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Strona może bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu składając wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 162 O.p. Jednakże przywrócenie takiego terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez stronę, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że jest poza sporem złożenie odwołania przez stronę skarżącą po terminie tj. [...]. O prawie do odwołania prawidłowo pouczono stronę w decyzji Prezydenta Miasta W. Strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ani w samym odwołaniu ani też w odrębnym wniosku. Mając na względzie okoliczności sprawy należy stwierdzić, że prawidłowo organ odwoławczy wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Bezpodstawnym są zatem zarzuty strony skarżącej co do pominięcia pełnomocnika w sprawie, jak też rażącego naruszenia przepisów rozdziału 4 Ordynacji podatkowej oraz konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności. Podnoszona przez stronę okoliczność uchybienia terminowi załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nie może być też podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż nie ma ona wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Jednocześnie wypada podkreślić, że prawodawca wyraźnie przewidział w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. skutki złożenia odwołania po terminie. Czynienie zatem organom zarzutu nadmiernego rygoryzmu prawnego, czy też świadomego wywołania ujemnych skutków procesowych wobec strony, w sytuacji działania organów podatkowych zgodnie z przepisami prawa jest zarzutem bezzasadnym.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, co czyni skargi nieuzasadnionymi i spowodowało konieczność ich oddalenia na podstawie art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło