I SA/Wr 1237/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-07

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Annetta Chołuj, Zbigniew Łoboda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, a także nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący, jako członek zarządu, nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, ani że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy. Ponadto, nie wskazał skutecznie mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości podatkowe. Okoliczności sprawy wskazywały na niewypłacalność spółki już pod koniec 2009 roku, co uzasadniało złożenie wniosku o upadłość najpóźniej do połowy stycznia 2010 roku, czego skarżący nie uczynił. Wskazane przez skarżącego wierzytelności okazały się nieskuteczne w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności A.S. jako członka zarządu spółki z o.o. A. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r., odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując na bezskuteczność egzekucji, brak przesłanek do złożenia wniosku o upadłość oraz brak winy w niezgłoszeniu wniosku. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania i odstąpienia od powołania biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r., odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. | Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 marca 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 4 kwietnia 2014 r. nr PP/4216-1/14, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A.S. jako członka zarządu spółki z o. o. A. za zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 27.104,00 zł, odsetki za zwłokę od powyższej zaległości podatkowej w kwocie 10.327,00 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.701,00 zł. Organ pierwszej instancji wskazał, że termin płatności zobowiązania podatkowego z powyższego tytułu upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez A. S., a egzekucja z majątku spółki zaległości podatkowej okazała się bezskuteczna. W dniach 11 sierpnia 2011 r. i 3 lipca 2012 r. poborca skarbowy ustalił, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod podawanym adresem. W wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego nie stwierdzono posiadania środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółki. Spółka nie jest też właścicielem nieruchomości i samochodów. Organ podatkowy wyjaśnił również, że podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki wystąpiły już w 2009 r., bowiem spółka zaprzestała trwale regulować swoje zobowiązania. Jednakże wniosek taki nie został złożony przez członków zarządu spółki do dnia wydania decyzji. Spółka nie złożyła w organie podatkowym sprawozdań finansowych za lata 2010 – 2013. Ujemna wartość kapitału zakładowego w 2009 r. (-168.319,95 zł) jest księgowym wyrazem tego, że majątek nie wystarczał na pokrycie długów. Także wskaźnik bieżącej płynności finansowej w latach 2007 – 2009 przybrał wartości poniżej pożądanych, a wartości wskaźnika szybkiej płynności wskazują, że wartość majątku w latach 2007 i 2009 nie pozwalała na pokrycie bieżących zobowiązań spółki. Powyższe okoliczności, zdaniem organu pierwszej instancji uzasadniały orzeczenie o odpowiedzialności strony za wskazane zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej O.p. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając - naruszenie art. 116 § 1 i § 2 O.p. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że strona ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki pomimo, iż: a) nie wystąpiła przesłanka "bezskuteczności egzekucji", bowiem egzekucja nie była prowadzona z całego majątku spółki , b) w okresie pełnienia funkcji członka zarządu nie zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, a w konsekwencji nie wystąpiła przesłanka "czasu właściwego" dla złożenia tego wniosku, c) niezgłoszenie ewentualnego wniosku o upadłość nastąpiło bez winy strony, bowiem nie można postawić skutecznego zarzutu złego prowadzenia spraw spółki, - naruszenie przepisów postępowania przez całkowicie dowolne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej przez odstąpienie od powołania biegłego z zakresu księgowości i finansów lub prawa finansowego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w dacie prowadzenia egzekucji do majątku obrotowego spółki należały wymagalne, nieprzedawnione wierzytelności z tytułu sprzedaży surowców na kwotę ok. 400.000,00 zł. Nadto spółka posiadała i posiada wierzytelność względem podmiotu B. spółka z o.o. z tytułu wykonanych czynności consultingowych. Strona zauważyła, że trudności płatnicze wynikające z braku zapłaty ze strony kontrahentów dłużnika mogą być uznane za trudności o charakterze przejściowym. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że spółka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2010 wykazała kwotę podatku do zapłaty w wysokości 27.104,00 zł. Powyższa kwota nie została uiszczona przez spółkę, także w trakcie postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki nastąpiło w zgodzie z art. 108 § 2 pkt 3 O.p. Z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w dniu 8 stycznia 2003 r. dokonano wpisu o powołaniu w skład zarządu spółki A. S., który nadal sprawuje funkcję wiceprezesa zarządu spółki. Z uwagi na brak majątku spółki, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na zarzuty odwołania, dotyczące posiadania przez spółkę majątku w postaci wierzytelności z tytułu sprzedaży towarów i usług, organ egzekucyjny skierował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w spółce z o. o C. z siedzibą w K. i w spółce z o. o. B. z siedzibą we W. Jak wynika z raportu poborcy skarbowego zakład w K. od kilku lat jest nieczynny i brak jest możliwości doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Natomiast zawiadomienie skierowane do spółki C. zostało odebrane przez prezesa tej spółki K.S., jednakże dłużnik zajętej wierzytelności, pomimo kilkukrotnych wezwań oraz ukarania kara pieniężną K. S., nie złożył oświadczenia odnośnie uznania zajętej wierzytelności. Wobec powyższego organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając że egzekucja z wierzytelności wskazanych przez stronę jest bezskuteczna. Organ odwoławczy stwierdził również, po przeanalizowaniu danych wynikających ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2007 – 2009, że przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z powodu niewypłacalności wystąpiły co najmniej od połowy stycznia 2010 r., a nawet w roku 2009. Spółka bowiem trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań co najmniej w 2009 r., a sytuacja nie miała znamion krótkotrwałości spowodowanej przemijającymi trudnościami. Strona miała świadomość co do sytuacji majątkowo – finansowej spółki, ponieważ podpisała sprawozdania finansowe zarówno za rok 2008, jak i za rok 2009. Pomimo, że odwołujący się nadal jest członkiem zarządu spółki, wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nadal nie został złożony. Organ odwoławczy uznał również, że nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, ponieważ dokonanie stosownych ustaleń nie wymaga wiadomości specjalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając podobnie jak w odwołaniu: - naruszenie art. 116 § 1 i § 2 O.p. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że strona ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki pomimo, iż: a) nie wystąpiła przesłanka "bezskuteczności egzekucji", bowiem egzekucja nie była prowadzona z całego majątku spółki , b) w okresie pełnienia funkcji członka zarządu nie zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, a w konsekwencji nie wystąpiła przesłanka "czasu właściwego" dla złożenia tego wniosku, c) niezgłoszenie ewentualnego wniosku o upadłość nastąpiło bez winy strony, bowiem nie można postawić skutecznego zarzutu złego prowadzenia spraw spółki, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 O.p. przez całkowicie dowolne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej przez odstąpienie od powołania biegłego z zakresu księgowości i finansów lub prawa finansowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że wydanie postanowienia w marcu 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a tym samym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji było przedwczesne i nieuzasadnione. Czynności związane z egzekucją z wierzytelności pieniężnych podjęto dopiero w drugiej połowie 2014 r. i ograniczono się w zasadzie wyłącznie do dokonania zajęcia wierzytelności. Organ egzekucyjny miał możliwość przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, a także mógł podjąć działania zmierzające do ściągnięcia wierzytelności od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej. Strona zwróciła również uwagę, że w art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie odwołano się do kategorii bilansowych, takich jak kapitały własne, strata czy płynność finansowa. Jednakże chcąc wykazać niewypłacalność spółki na podstawie tego przepisu organ podatkowy powinien ustalić stan jej majątku i porównać go z zobowiązaniami. Ponadto w decyzji niemal całkowicie pomija się sytuację finansową spółki w 2010 r. Poza tym skarżący wskazał mienie spółki w postaci wierzytelności pieniężnych, przysługujących jej wobec dwóch podmiotów, z których można przeprowadzić postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uregulowana została w przepisach zawartych w rozdziale 15 działu III O.p. Stanowią one w szczególności, że przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie (art. 107 § 1 O.p.), a o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art.108 § 1 O.p.). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że spółka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2010 wykazała kwotę podatku do zapłaty w wysokości 27.104,00 zł. Powyższa kwota nie została uiszczona przez spółkę, także w trakcie postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki nastąpiło w zgodzie z art. 108 § 2 pkt 3 O.p., a więc bez konieczności wydawania decyzji określającej spółce zaległość podatkową. Zgodnie z brzmieniem art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że termin płatności zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych, za które ponosi odpowiedzialność skarżący, upłynął w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki. Z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w dniu 8 stycznia 2003 r. dokonano wpisu o powołaniu w skład zarządu spółki A. S., który sprawuje funkcję wiceprezesa zarządu spółki. Również egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W dniach 11 sierpnia 2011 r. i 3 lipca 2012 r. poborca skarbowy ustalił, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod podawanym adresem. Spółka nie zgłosiła nowego adresu prowadzenia działalności gospodarczej. W wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego nie stwierdzono posiadania środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółki. Spółka nie jest też właścicielem nieruchomości i samochodów. W dniu 5 lipca 2013 r. organ egzekucyjny wezwał prezesa spółki K. S. do osobistego stawiennictwa celem złożenia informacji o majątku firmy. Pomimo odbioru wezwania w dniu 23 lipca 2013 r. prezes spółki nie stawił się w organie egzekucyjnym. Z uwagi na brak majątku spółki, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki. Nieuzasadniony jest zarzut zawarty w piśmie procesowym pełnomocnika strony, że czynności związane z egzekucją z wierzytelności pieniężnych podjęto z opóźnieniem, bo dopiero w drugiej połowie 2014 r. Należy bowiem przypomnieć, że skarżący po raz pierwszy wskazał ogólnie na istnienie wierzytelności od dwóch podmiotów gospodarczych w odwołaniu od decyzji, które niepodpisane przez skarżącego wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 16 maja 2014 r., a dokładne dane dłużników skarżący podał na wezwanie organu w piśmie z dnia 28 maja 2014 r. (wpływ do organu w dniu 2 czerwca 2014 r.). Odnosząc się do przywołanych w skardze okoliczności zwalniających stronę z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, trzeba wskazać, że w celu ustalenia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., należy ustalić moment, kiedy członkowie zarządu spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mogli uzyskać wiedzę o tym, że spółka stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie. Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.), dalej u.p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 u.p.u.n.), przy czym dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 u. p.u.n.). W świetle brzmienia art. 11 ust. 1 należy przychylić się do stanowiska wyrażonego przez F. Zedlera, głównego twórcy projektu ustawy, że "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych" (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42). Innymi słowy, jeżeli spółka nie wykonuje ciążących na niej wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalna, co stwarza podstawę ogłoszenia jej upadłości. Przy czym niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy spółka (dłużnik) nie ma środków, lecz także wtedy, gdy nie wykonuje ona zobowiązań z innych przyczyn. Na omawianą przesłankę egzoneracyjną należy także spojrzeć z innej perspektywy, a mianowicie konsekwencji przeprowadzonej upadłości. Z tej perspektywy "czasem właściwym" do zgłoszenia upadłości jest czas, w którym wszczęte postępowanie upadłościowe może doprowadzić do równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli. Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to czas w jakim zarząd spółki, która nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli, składa wniosek o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych. Termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy liczyć od momentu, kiedy członkowie zarządu mogą stwierdzić, że zachodzą okoliczności uzasadniające wystąpienie z takim wnioskiem. Tylko takie stanowisko nie szkodzi wierzycielom (por. wyrok WSA w Lublinie z 9 lipca 2008 r., I SA/Lu 277/08, wyrok NSA z 11 maja 2016 r., II FSK 1097/14). Przedstawiony sposób rozumienia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. znajduje oparcie w ratio legis tego przepisu, a także jest uzasadniony jego brzmieniem. Skoro członek zarządu odpowiada za brak możliwości zaspokojenia należności podatkowych Skarbu Państwa w sytuacji niewypłacalności spółki, to dla zwolnienia się z tej odpowiedzialności zainteresowany winien wykazać swoje starania w możliwości równomiernego z wszystkimi innymi wierzycielami zaspokojenia się Skarbu Państwa w toku postępowania upadłościowego. W niniejszej sprawie takie działania nie zostały przez skarżącego podjęte. Należności Skarbu Państwa nie zostały zaspokojone, a skarżący, która miał pełną wiedzę o sytuacji finansowej i ekonomicznej spółki temu nie zapobiegł i nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości. Istotna jest samodzielna, dokonana na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocena, który moment był właściwy dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego spółki. Ustalenia te nie mogą być dowolne i muszą być oparte na wyczerpującym materiale dowodowym. W sprawie niniejszej organy podatkowe wykazały, że na koniec 2009 r. spółka posiadała aktywa trwałe o wartości 21.440,85 zł, w tym środki trwałe (maszyny i urządzenia techniczne o wartości 2.505,00 zł) oraz aktywa obrotowe o wartości 255.215,70 zł. Nie wykazano środków pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych. Spółka posiadała zobowiązania o wartości 444.976,50 zł i wykazała ujemny kapitał własny w wysokości (-) 168.319,95 zł. Na koniec roku spółka odnotowała stratę bilansową w wysokości (-) 193.513,62 zł, w tym stratę ze sprzedaży w wysokości (-) 187.886,99 zł. Powyższe dane wskazują, że wartość zobowiązań spółki znacznie przekroczyła wartość majątku spółki, a spółka utraciła możliwość realizowania zobowiązań pieniężnych. Dane te znane były skarżącemu jako członkowi zarządu spółki, który podpisał sprawozdanie finansowe spółki za 2009 r., złożone do organu podatkowego. Także wskaźnik bieżącej płynności finansowej w latach 2007 – 2009 przybrał wartości poniżej pożądanych, a wartości wskaźnika szybkiej płynności wskazują, że wartość majątku w latach 2007 i 2009 nie pozwalała na pokrycie bieżących zobowiązań spółki. Najpóźniej z końcem 2009 r. wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, co oznacza, że wniosek taki należało złożyć najpóźniej w dniu 15 stycznia 2010 r. Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został w ogóle zgłoszony. Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, że niezgłoszenie ewentualnego wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy, ponieważ nie można mu postawić skutecznego zarzutu złego prowadzenia spraw spółki. Stosownie bowiem do treści unormowania z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., w celu uwolnienia się od odpowiedzialności skarżący winien wykazać wystąpienie okoliczności uniemożliwiających zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie powoływać się na właściwe prowadzenie spraw spółki. Organy podatkowe zasadnie przyjęły, że z końcem 2009 r. zaczął biec termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to spółka zaprzestała płacenia długów, bądź też długi te przewyższały wartość jej majątku. Nie jest dopuszczalne jakiekolwiek odstępstwo od tego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu (por. wyrok WSA w Łodzi z 7 lipca 2010 r., I SA/Łd 226/10). Na ustalenie "właściwego czasu" nie wpływa wskazywane przez stronę pominięcie sytuacji finansowej spółki w 2010 r., czyli w okresie późniejszym. Nieuzasadniony jest zarzut, że organy podatkowe chcąc wykazać niewypłacalność spółki odwołały się do kategorii bilansowych, zamiast ustalić rzeczywistą wartość majątku spółki i porównać ją z zobowiązaniami. Organy podatkowe posłużyły się bowiem dostępnymi danymi bilansowymi, skoro spółka nie prowadziła pod zgłoszonym adresem działalności gospodarczej i jak wykazano posiadała rzeczowe aktywa trwałe jedynie o wartości 2.506,60 zł i zapasy (półprodukty i produkty w toku) o wartości 3.500,00 zł, co oznacza, że ewentualne niewielkie różnice pomiędzy ich rzeczywistą wartością a wartością bilansową nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Wbrew wywodom skargi w sprawie nie zachodziła konieczność korzystania z opinii biegłego z zakresu księgowości i finansów lub prawa finansowego. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów w sposób oczywisty, bez potrzeby odwoływania się do wiadomości specjalnych wynika, że we właściwym czasie nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Uzasadnienie decyzji podatkowych w tym względzie nie tylko spełnia ustawowe kryteria z art. 210 § 4 o.p., ale także pozwala na stwierdzenie o braku naruszenia art. 197 § 1 O.p. Wobec powyższego organy podatkowe zasadnie uznały, że nie wystąpiła przesłanka zwalniająca skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a ) i b) O.p. i nieuzasadniony jest zarzut naruszenia tego przepisu przez organy podatkowe. Skarżący nie wykazał również przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności, wynikającej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Stosownie do powyższego przepisu strona winna wskazać konkretne składniki majątkowe spółki, z których egzekucja doprowadzi do zaspokojenia zaległości podatkowych spółki. Natomiast w odwołaniu od decyzji skarżący jedynie ogólnie powołał się na wierzytelności przysługujące spółce od dwóch podmiotów gospodarczych, a po wezwaniu organu podatkowego w piśmie z dnia 28 maja 2014 r. podał nazwy i adresy dłużników. Bez odpowiedzi ze strony skarżącego pozostało wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2014 r. (odebrane przez skarżącego w dniu 23 czerwca 2014 r.) do złożenia wyjaśnień umożliwiających zindywidualizowanie wierzytelności, tj. wskazanie daty powstania wierzytelności i opisu jej przedmiotu, wskazanie, czy wierzytelność nadal przysługuje spółce i jest wymagalna oraz do przedłożenia dowodów dotyczących powstania wierzytelności (np. faktur, umowy, korespondencji z dłużnikiem). W ocenie Sądu jedynie ogólne powołanie się przez skarżącego na istnienie wierzytelności z tytułu sprzedaży towarów i usług od dwóch podmiotów gospodarczych nie spełnia wymogów z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., a więc wskazania mienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Należy też zauważyć, że w toku dalszego postępowania prowadzonego przez organy podatkowe okazało się, że wierzytelności te nie są uznane przez dłużników, podawanych przez skarżącego. W dniu 6 czerwca 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wskazanych przez skarżącego wierzytelności i jednocześnie wezwał dłużników, spółkę B. i C., do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia odnośnie uznania zajętych wierzytelności i przekazania zajętych kwot. Pomimo odbioru zawiadomienia o zajęciu w dniu 10 czerwca 2014 r., ponaglenia organu z dnia 30 czerwca 2014 r. (odbiór w dniu 3 lipca 2014 r.), wezwania z dnia 16 września 2014 r. (odbiór w dniu 19 września 2014 r.), nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.800,00 zł postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. (fikcja doręczenia), wezwania z dnia 3 grudnia 2014 r. (odbiór w dniu 5 grudnia 2014 r.), upomnienia z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie uiszczenia kary pieniężnej (fikcja doręczenia w dniu 31 grudnia 2014 r.) wspólnik i jednocześnie prezes zarządu spółki B. K. S. nie udzielił organowi odpowiedzi. Natomiast zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia 6 czerwca 2014 r. nie zostało odebrane przez spółkę C., której wspólnikiem i prezesem zarządu jest W. S. Z raportu poborcy skarbowego z Urzędu Skarbowego w K. wynika, że w dniu 2 i 6 października 2014 r. zakład ten był zamknięty, a nieczynny jest od kilku lat. Poborca skarbowy w dniach 3 i 7 października 2014 r. był też w mieszkaniu męża W.S. przy ul. [...]pod poprzednim adresem jej zamieszkania, ale mimo próśb o kontakt nikt się z organem nie skontaktował. Deklaracje VAT – 7 spółka C. składała do maja 2012 r. (pismo Naczelnika US w K. z dnia 22 grudnia 2014 r.) Wobec powyższego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. ponownie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki. Powyższe okoliczności wskazują, że nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, jakoby to organ egzekucyjny w niniejszej sprawie winien przeprowadzić kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, a także winien podjąć działania zmierzające do ściągnięcia wierzytelności od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej. To strona jako osoba odpowiedzialna za zaległości podatkowe spółki winna bowiem wskazać mienie spółki, z którego egzekucja zaspokoi zaległości podatkowe spółki. Natomiast skarżący nie dopełnił powyższego obowiązku, wskazując ogólnie na wierzytelności przysługujące spółce od dwóch podmiotów gospodarczych. Organy podatkowe nie dopuściły się więc naruszenia art. 116 § 1 pkt 2oraz § 2 O.p. Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 O.p. przez całkowicie dowolne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia, bowiem organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne starania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, rozpatrzył i odniósł się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji spełnia wymagania z art. 210 § 1 i § 4 O.p. Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło