I SA/Wr 1249/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2009 r. postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych G. B., reprezentowany przez radcę prawnego, wskazał, że mieszka z żoną, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego oraz, że ciążą na nim liczne zobowiązania, w tym z tytułu kredytu na samochód w kwocie 75.000 zł, z tytułu dwóch kredytów obrotowych w łącznej kwocie 30.000 zł, z tytułu kredytu na działalność gospodarczą w kwocie 150.000 zł, z tytułu alimentów na pierwsze dziecko w kwocie 250 zł miesięcznie oraz z tytułu utrzymania syna w kwocie 500 zł miesięcznie. Podał, że zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje bez pracy i próbuje podjąć działalność gospodarczą, co jednak jest niemożliwe z uwagi na zajęcie jego rachunków bankowych w ramach egzekucji należności podatkowych. Dalej argumentował, że nie jest w stanie spłacać kredytów i wydał wszystkie oszczędności, jakie udało mu się zgromadzić z dochodów uzyskanych w roku 2010. Dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 lipca 2010 r. I SA/Wr 114/10 przyznał mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpis od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnim synem, jest właścicielem samochodów Volkswagen Bus (rok produkcji 2000, szacowana wartość ok. 30.000 zł) i Autocysterny (rok produkcji 1995, szacowana wartość ok. 80.000 zł), stanowiących współwłasność A. Do wniosku załączono zawiadomienia z dnia 19 lipca 2011 r., na podstawie których dokonano zajęcia rachunku bankowego skarżącego prowadzonego w B, na łączną kwotę 1.173.266,60 zł z tytułu należności podatkowych wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi, wyciągi z rachunku bankowego nr [...] za okres od lutego do czerwca 2011 r. oraz zaświadczenie o zawieszeniu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej od dnia 4 stycznia 2011 r. W treści pisma procesowego z dnia 17 sierpnia 2011 r. skarżący ponadto oświadczył, że ponosi miesięcznie koszty utrzymania swojego dwuosobowego gospodarstwa domowego w kwocie 8.450 zł, planuje wznowić prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami z uwagi na wydanie dotychczas zgromadzonych oszczędności oraz, że rachunek bankowy nr [...] został zajęty i nie były dokonywane żadne operacje. Do ww. pisma załączono wyciągi z rachunku bankowego nr [...] za miesiąc maj – lipiec 2011 r., z którego wynikają potrącenia na rzecz komornika sądowego do sprawy [...]/97 (alimenty), umowy kredytowe na cele konsumpcyjne w kwocie 50.000 zł, umowy na inne zobowiązania kredytowe na kwotę 200.000 zł oraz kwotę 47.926,50 CHF. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie z urzędu wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie, zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. wyznaczono w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 2.000 zł, natomiast we wszystkich sprawach aktualnie zawisłych przed Sądem ze skarg G. B. (sygn. akt od I SA/Wr 1242/11 do I SA/Wr 1251/11) wyznaczone zostały wpisy sądowe w łącznej kwocie 16.231 zł. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego jego aktualna sytuacja finansowa (brak majątku, brak dochodów, zajęcia rachunków bankowych w ramach egzekucji należności podatkowych i alimentacyjnych, spożytkowanie już oszczędności z prowadzonej działalności gospodarczej wypracowanych przez stronę w 2010 r.), uniemożliwia pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową strony i łączną wysokość wszystkich wpisów, która wynosi 16.231 zł, uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zauważyć przy tym wypada, iż przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu od skargi nie stanowi przeszkody w realizacji zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono strony od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów, to będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.