I SA/Wr 125/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do czerwca 2013 r postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wraz ze skargą, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w związku z decyzją organu podatkowego I instancji wszczęto postępowanie zabezpieczające, a dalej egzekucyjne, które skutkowało postawieniem w stan wymagalności m.in. kredytu udzielonego [...] listopada 2016 r. w kwocie 2.508.562,47 zł. Ponadto dokonano zajęcia wszelkich środków finansowych, w tym rachunków bankowych. Tym samym spółka utraciła płynność finansową. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 500.000 zł, wartość środków wg stanu na rok 2015 – 4.470.843,02 zł, a zysk w 2015 r. wyniósł 372.151,25 zł. Saldo pięciu posiadanych rachunków na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło: 0 zł (rachunek zajęty do kwoty 2.512.162,06 zł), 6.988,66 zł (rachunek zajęty do kwoty 4.124.496,24 zł), na trzech pozostałych rachunkach saldo wynosiło 0 zł. Do wniosku załączono pismo banku z dnia [...]listopada 2016 r. o wypowiedzeniu umowy kredytu i zobowiązaniu na kwotę 2.508.562,47 zł oraz wydruki z rachunków bankowych na potwierdzenie sald ze stanem na dzień 25 stycznia 2017 r . Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że za 2017 r. spółka zeznała przychody w wysokości .53.175.964,17 zł i stratę na poziomie 3.061.671,66 zł. Nadto – w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia odpisów deklaracji podatkowych VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe, za które były złożone oraz bilansu i rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy, za który zostały te dokumenty sporządzone – nadesłano deklaracje VAT-7 za grudzień 2016 r. oraz za styczeń i luty 2017 r. oraz nieczytelną kopię rachunku zysków i strat za 2015. Przedłożono też: kopie wydruków z rachunków bankowych z 2015 i 2016 r. oraz tytułów wykonawczych z grudnia 2016 r. Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że na skutek czynności egzekucyjnych jeszcze pod koniec 2016 r. zajęte zostały i zablokowane wszelkie środki pieniężne, które mogłyby być wydatkowane na poczet niezbędnych opłat sądowych w związku z niniejszą sprawą. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 44.416 zł. Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem referendarza powyższe nie zostało przez stronę wykazane. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż to na wnioskodawcę przytoczona wyżej regulacja prawna nakłada obowiązek wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Jego zadaniem jest przedstawienie jego sytuacji majątkowej i finansowej w sposób rzetelny, odpowiadający stanowi rzeczywistemu i w miarę możliwości aktualnemu. Tymczasem większość dokumentacji finansowej, która została udostępniona, nie odzwierciedla obecnej sytuacji finansowej wnioskującej spółki. Przedłożony został rachunek zysków i strat za 2015 r., deklaracje VAT sprzed ponad roku oraz historie rachunków z lat 2015 i 2016. Z kolei z urzędu jest wiadome, że został sporządzony bilans oraz rachunek zysków i strat za rok 2016 r. oraz że spółka składała deklaracje VAT-7 za późniejsze miesiące 2017 r. (kwiecień, maj i czerwiec) – dokumenty te bowiem zostały złożone do akt sprawy o sygn. I SA/Wr 931/17. Powyższe ustalenia świadczą o nierzetelności w wywiązaniu się z nałożonego na wnioskującą spółkę obowiązku do złożenia stosownych dokumentów, co w dalszej kolejności rzutuje na jej wiarygodność i na ocenę zasadności wniosku. Poza tym wskazać trzeba na rozbieżności wynikające z dokumentów złożonych w niniejszej sprawie: spółka, zeznając przychody za 2017 r. w wysokości ponad 50.000.000 zł, wskazuje jednocześnie po pierwsze, że nie posiada rachunków bankowych w bieżącym użyciu, po drugie, że ostatnie deklaracje VAT-7 złożyła w styczniu i lutym 2017 r. (z obrotem w łącznej kwocie około 18.000.000 zł). Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że spółka została zobligowana do nadesłania deklaracji VAT za ostatnie trzy okresy, za które je złożyła. W ten sposób udostępnione informacje budzą duże wątpliwości co do sytuacji finansowej spółki. Jedynym dokumentem, który odnosi się do aktualnej sytuacji strony jest ww. zeznanie podatkowe za 2017 r. z wykazanym przychodem na kwotę ponad 50.000.000 zł. W istocie jednocześnie odnotowana została strata w wysokości ponad 3.000.000 zł, jednakże w orzecznictwie sądowym niejednokrotnie zwracano już uwagę, że strata jest wynikiem bilansowym, dlatego też powołanie się wyłącznie na wynik finansowy nie może być przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. przykładowo postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I FZ 362/15). Wyjaśnić wypada, że wprawdzie przywołane orzeczenie odnosi się do stanu faktycznego, w którym przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, niemniej jednak ta sama argumentacja odnosi się do spółki z o.o., która stanowi tylko formę prawną prowadzenia działalności gospodarczej, jednak jej sytuacja stanowi odzwierciedlenie sytuacji osób fizycznych, do których spółka należy. Skoro zatem spółka uzyskała w 2017 r. przychody w wysokości ponad 50.000.000 zł, trudno dać wiarę, iż nie miała możliwości poczynienia rezerw na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zwłaszcza wpisu od skargi, którego opłacenie otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd. Dodać wypada, że konieczności pokrycia tej opłaty należało się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi (w niniejszej sprawie została ona wniesiona 29 grudnia 2017 r.), a w przypadku spółki, która jest zastępowana przez adwokata, nawet w dacie wcześniejszej. Z powyższych względów przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.