I SA/Wr 1251/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu przychodu ze sprzedaży nieruchomości postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w całości. W następstwie oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyrok z dnia 28 maja 2009 r.) na wyżej oznaczoną decyzję D. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania skarżący wskazał, że sytuacja materialna jego pięcioosobowej rodziny jest dramatycznie zła, gdyż jego dochody z pracy nauczyciela kontraktowego w kwocie 2.332,34 zł (brutto), "ledwie" wystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych oraz wynajęcie prawnika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i trzema nieletnimi synami, jego żona posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i jest właścicielką nieruchomości rolnej (łąki) o powierzchni 1,25 ha oraz domu jednorodzinnego w budowie o powierzchni 80 m-. Podał, że jego rodzice nie żyją, natomiast rodzice jego żony są ubogimi rolnikami. We wcześniej prowadzonym postępowaniu dotyczącym prawa pomocy, wnioskodawca podał, że na wniosek Urzędu Skarbowego w L.komornik sądowy zajął jego miesięczne pobory w wysokości 456,28 zł. Natomiast z urzędu wskazać należy, że w uzasadnieniu znajdującej się w aktach sprawy, zaskarżonej decyzji organ podatkowy drugiej instancji ustalił, że miesięczne dochody skarżącego w kwocie 1.500 zł obciążone są z tytułu spłaty pożyczki z zakładu pracy oraz spłaty kredytu hipotecznego i konsolidacyjnego, korzysta on z pomocy społecznej oraz materialnego wsparcia ze strony teściów, a także ponosi dodatkowe koszty związane z rozpoczęciem przez syna nauki. W toku postępowania podatkowego D. P.argumentował, że jego kłopoty finansowe powstały na skutek nieuczciwości kontrahenta. W sprawie zważono, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdza się, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że w jego sytuacji rodzinnej i majątkowej nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Świadczy o tym zarówno kwota pieniężna jaka przypada na miesięczne utrzymanie członka jego rodziny (ok. 300 zł) oraz zadeklarowany, utrzymujący się brak możliwości poprawy jego sytuacji materialnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.