I SA/Wr 1251/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-08-19
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien umorzyć postępowanie, gdy organ administracji uwzględnił skargę w trybie autokontroli?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy organ administracji, korzystając z uprawnień autokontrolnych wynikających z art. 54 § 3 PPSA, uwzględnił skargę w całości, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz umarzając postępowanie. W takiej sytuacji przestaje istnieć przedmiot skargi, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA. Skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu na podstawie art. 201 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zgłoszenie o nabyciu spadku, wnosząc o przywrócenie terminu do jego złożenia. Po postępowaniu podatkowym i odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą podatek od spadków i darowizn. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących terminu złożenia zgłoszenia. Sąd zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Po podjęciu postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej, stosując tryb autokontroli, uwzględnił skargę w całości, uchylając zaskarżoną decyzję i umarzając postępowanie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej D. D. kwotę 131 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej D. D. kwotę 131 zł (słownie: sto trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W stanie faktycznym sprawy:
Postanowieniem z dnia 8 września 2008 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] stwierdził nabycie przez D. D. (dalej: skarżąca) 1/2 części spadku po zmarłym P. D.
W dniu 31 października 2008 r. skarżąca złożyła w organie podatkowym zgłoszenie (SD-Z2) o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu do jego złożenia.
We wniosku podniosła brak wiedzy o tym, że zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych należy złożyć w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wskazała, że według informacji uzyskanej w Sądzie Rejonowym liczyła ten okres od dnia doręczenia takiego postanowienia. Dodatkowo podniosła, że postanowienie
o stwierdzeniu nabycia spadku otrzymała w dniu 31 października 2008 r. i w tym też dniu, po zapoznaniu się z pouczeniem, złożyła zgłoszenie (SD-Z2) o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2009 r. skarżąca poinformowała, że w dniu 13 lipca 2009 r. otrzymała prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego we W. sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., zmieniające zaskarżone przez spadkobierców postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 2008 r. w ten sposób, że stało się ono prawomocne dopiero z dniem 30 września 2008 r. (a nie jak pierwotnie błędnie wskazano z dniem 23 września 2008 r.).
W związku z powyższym skarżąca złożyła w dniu 11 sierpnia 2009 r. ponownie zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, nadmieniając, że zmiana daty, z jaką postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku stało się prawomocne, potwierdza fakt, że termin jednego miesiąca na zgłoszenie nabycia praw do spadku został zachowany już w przypadku złożenia go w dniu 31 października 2008 r.
Po wszczęciu postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ustalił skarżącej wysokość podatku od spadków i darowizn decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], nie znajdując podstaw do zastosowania w sprawie zwolnienia z art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 ze zm.).
Na skutek wniesionego przez skarżącą zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] uchylił wskazaną wyżej decyzję organu podatkowego pierwszej instancji z przyczyn proceduralnych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, że skarżąca nie dopełniła warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Dyrektor Izby Skarbowej we W., w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji.
W skardze na wymienioną decyzję organu odwoławczego, skarżąca podniosła zarzut naruszenia: § 12 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne wyliczenie miesięcznego terminu określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn; art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez uznanie, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia zgłoszenia SD-Z2; art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji gdy skarżącej przysługiwała możliwość ponownego złożenia zgłoszenia i ustalenia innego końca terminu do zgłoszenia nabycia spadku, z uwagi na zmianę daty prawomocności postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] czerwca 2009 r. sygn. akt [...]; art. 2 i art. 31 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej, tj. zasad proporcjonalności oraz zaufania obywateli do państwa
Tak stawiając zarzuty skarżąca wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 65/12, podjętym na posiedzeniu niejawnym, Sąd zawiesił postępowanie uznając, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy będzie zależało od wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który miał ocenić, czy art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zgodny z Konstytucją RP.
W dniu 8 lipca 2013 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt P 43/11 (Dz. U. z 2013 r., poz. 692), w którym stwierdzono, że art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., w zakresie, w jakim przewiduje miesięczny termin złożenia zgłoszenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia w drodze dziedziczenia własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jest niezgodny z wywiedzioną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Następnie, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 18 lipca 2013 r. nadał niniejszej sprawie nową sygnaturę akt I SA/Wr 1251/13.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. stosując tryb autokontroli, określony w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: p.p.s.a.), uwzględnił skargę w całości, uchylając decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] podlegało umorzeniu.
Zgodnie z art. 54 § 3 zd. pierwsze p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Z powołanego unormowania wynika, że organ podatkowy ma możliwość dokonania ponownej weryfikacji swojego działania w trybie autokontroli, przy czym skorygowanie zaskarżonego działania musi uwzględniać żądanie strony skarżącej.
Zgodnie natomiast z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej we W. korzystając z uprawnień autokontrolnych wynikających z art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił skargę w całości i decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzył postepowanie w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że na skutek powyższego przestał istnieć przedmiot skargi, a co za tym idzie, wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Uwzględnienie skargi przez organ podatkowy czyni zasadnym orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Koszty postępowania, które podlegają zwrotowi przez ich zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej, obejmują uiszczony przez skarżącą wpis sądowy od skargi w kwocie 131 zł.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) i § 2 oraz art. 201 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I i II sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło