I SA/Wr 1255/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Asesor WSA Katarzyna Borońska,, Protokolant Małgorzata Dębicka-Skibińska, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi B. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 2007 r. I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa -kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu –radcy prawnemu S. M. - koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 219,60 zł (słownie: dwieście dziewiętnaście 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 39,60 zł. Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...], nr [...], ustalił B. I. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. w kwocie 1.253,00 zł przyjmując do opodatkowania: - budynki mieszkalne o wysokości do 2,20 m o pow. 47,05 m2, - budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,20 m o pow. 102,34 m2, - budynki pozostałe o pow. 150 m2, - grunty zabudowane o pow. 1,900 m2 - grunty orne klasy III b o pow. 0,03 ha oraz - użytki zielone klasy IV o pow. 0,35 ha. i stosując do tych przedmiotów opodatkowania stawki podatkowe wynikające z uchwał Rady Gminy w Z. z dnia [...], nr [...], w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2007 r. oraz nr [...] w sprawie obniżenia średniej ceny skupu 1 q żyta, przyjmowanej jako podstawa obliczenia podatku rolnego w 2007 r. W odwołaniu od powyższej decyzji B. I. zakwestionował zasadność ustalonych mu zobowiązań podatkowych wskazując, iż dane dotyczące przedmiotów opodatkowania i wielkość podstaw opodatkowania zostały oparte na nieprawidłowych zapisach ewidencji gruntów i budynków, a także są konsekwencją wymuszenia przez Wójta Gminy Z. zameldowania go w budynku mieszkalnym bez odbioru budowlanego i podłączonych mediów. Skarżący ponadto podniósł, że Starosta G. uporczywie odmawia przeprowadzenia weryfikacji zapisów w ewidencji gruntów i budynków, toczą się bezprawne postępowania egzekucyjne, a działania organów administracji prowadzą do naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy Z. wskazując, iż wobec rozbieżności co do przedmiotów opodatkowania wykazanych przez podatnika w złożonych informacjach, a danymi będącymi w posiadaniu organu podatkowego, przeprowadzono w 2005 r. postępowanie podatkowe celem ustalenia przedmiotów opodatkowania będących w posiadaniu podatnika podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w tym postępowaniu materiał dowodowy w postaci wypisów z ewidencji gruntów, informacji o zmianach w ewidencji gruntów, odpisów z ksiąg wieczystych, a także przeprowadzone oględziny nieruchomości podatnika, potwierdziły, że organ podatkowy I instancji prawidłowo ustalił przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości w zakresie posiadanych przez podatnika przedmiotów opodatkowania, które nie uległy zmianie również w 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi, iż orzeczenia organów podatkowych zostały oparte na nieprawdziwych danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie skarżącego wymiar zobowiązań podatkowych obciążających posiadane przez niego nieruchomości winien stanowić rezultat zgodnego zastosowania przepisów takich ustaw jak: Prawo geodezyjne i kartograficzne, Ordynacja podatkowa oraz o podatkach i opłatach lokalnych, jak też o podatku rolnym. Jak wskazał skarżący, dane z ewidencji gruntów i budynków, aby mogły stanowić podstawę do ustalenia zobowiązań podatkowych, muszą zostać ustalone bezspornie przez powołane do tego organy ewidencyjne i dlatego też do tego czasu nie mogą w sposób odmienny niż wynika to z aktów notarialnych, aktów nadania, orzeczeń sądów i ksiąg wieczystych przesądzać czy określony podmiot jest właścicielem nieruchomości. W tym kontekście skarżący podniósł, że nie jest właścicielem gruntów i budynków, które zostały przyjęte do opodatkowania w decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r., przy czym jednocześnie dodał, że od dłuższego czasu podejmuje działania w celu weryfikacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem B. I. zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., jak i wszystkie inne decyzje dotyczące ustalenia wysokości łącznych zobowiązań pieniężnych od roku 2004 r., są nieważne z mocy prawa. Skarżący, odnosząc się do poszczególnych przedmiotów opodatkowania, wskazał, że budynki pozostałe o powierzchni 150 m2 nie są jego własnością, gdyż wchodzą w skład gospodarstwa stanowiącego własność osoby trzeciej, która opłaca od tych budynków podatki, budynki mieszkalne o powierzchni 47,05 m2 i 102,34 m2 nie odpowiadają normom budynku mieszkalnego, natomiast grunty działki nr [...]nie zostały nigdy przez niego przejęte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując generalnie, że podniesione w niej zarzuty nie dają podstaw do zmiany podjętych przez organy podatkowe rozstrzygnięć. Organ odwoławczy zwrócił przede wszystkim uwagę, iż argumentacja skargi sprowadza się do kwestionowania nie tyle wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, co prawidłowości danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych w oparciu, o które to dane ustalono przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Organ II instancji podkreślił zwłaszcza, że postępowanie podatkowe nie może prowadzić do zmiany danych zawartych w aktach ewidencyjnych takich jak ewidencja gruntów i budynków czy księgi wieczyste, w oparciu o które to dane ustala się przedmiot i podstawę opodatkowania. Zdaniem Kolegium przedmiotem postępowania przed organem odwoławczym było badanie zgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z przyjętymi do opodatkowania przedmiotami opodatkowania i wielkościami podstaw opodatkowania oraz zastosowania do nich odpowiednich stawek podatku od nieruchomości i podatku rolnego, przy czym analiza tych danych w porównaniu z elementami składowymi przyjętymi do opodatkowania w decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, że organ ten prawidłowo ustalił przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości w zakresie posiadanych przez B. I. przedmiotów opodatkowania. W odniesieniu do podnoszonego przez stronę przeciwną zarzutu bezpodstawnego opodatkowania budynków będących w jego posiadaniu, organ odwoławczy stwierdził, że zarówno fakt ich posiadania i wykorzystywania przez skarżącego, jak również ustalenie podstawy ich opodatkowania, znajdował potwierdzenie w przeprowadzonych w dniu [...] oględzinach nieruchomości i dane te, wobec braku zmian stanu faktycznego co do posiadanych przez skarżącego budynków, mogły zostać przyjęte do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w 2007 r. Pełnomocnik z urzędu skarżącego przed terminem rozprawy wysłał pismo procesowe, w którym rozszerzył zarzuty skargi w pierwszej kolejności odnośnie wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu podatkowym dotyczącym 2005 r., w sytuacji długotrwałego zwalczania przez B. I. rozstrzygnięć organów administracji, prowadzenia sprawy o unieważnienie aktów notarialnych oraz inicjowania przez skarżącego postępowania karnego, w drugiej natomiast co do wadliwości postępowania organu II instancji, który odniósł się wyłącznie do zarzutów zawartych w odwołaniu, zamiast ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ odwoławczy w szczególności nie wykazał prawidłowości wyliczenia łącznego zobowiązania pieniężnego względem skarżącego, nie podał stawek podatku od nieruchomości i rolnego dla poszczególnych elementów podstaw opodatkowania tymi podatkami, jak też nie zweryfikował ponownie obliczenia wysokości tych zobowiązań. Na zakończenie zarzucono, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy proceduralne prawa podatkowego, w szczególności art. 120, art. 121, art. 122, art. 125, art. 180, art. 187, art. 191 i art. 192 Ordynacji podatkowej przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, a przez to wydanie orzeczenia w oparciu o pobieżnie zgromadzony materiał dowodowy, co również skutkowało pozbawieniem strony prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nie narusza prawa, a w szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również do naruszenia przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze. zm.) – w stanie prawnym obowiązującym w 2005 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś nie podlegały takiemu obowiązkowi grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, iż opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości wymagało wykluczenia istnienia podstaw do opodatkowania ich podatkiem rolnym lub leśnym. Przepisy o tych podatkach zawierają odpowiednio: ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.).W myśl ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają określone w niej grunty gospodarstw rolnych. Za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się natomiast obszar użytków rolnych, lasów i gruntów leśnych, gruntów pod stawami oraz gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczających 1 ha przeliczeniowy. Z kolei opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym, określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. W przedmiotowej sprawie w sposób bezsporny użytki rolne o łącznej pow. 0,38 ha są objęte podatkiem rolnym, natomiast spór dotyczył uznania pozostałej części nieruchomości ujawnionych w ewidencji gruntów i budowli jako własność B. I. za podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przy czym skarżący zaprzeczał jakoby był właścicielem budynku gospodarczego (budynki pozostałe o pow. 150 m2) i gruntu zabudowanego o pow. 1.900 m2, oraz kwestionował zaliczenie budynku, w którym mieszka do kategorii budynków mieszkalnych. W tym miejscu podkreślić należało, iż zgodnie przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Wynika z tego zatem, iż do prawidłowego ustalenia czy i jakim podatkiem należy opodatkować grunty stanowiące własność B. I., niezbędnym było sprawdzenie, jak te grunty są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy wynika bezspornie, iż Wójt Gminy Z. wymierzając łączne zobowiązanie pieniężne za 2007 r. oparł się na: - wypisie z rejestru gruntów, - odpisie z księgi wieczystej, - protokole z oględzin nieruchomości podatnika przeprowadzonych w dniu 11 stycznia 2005 r., - informacji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...], - oraz na zaświadczeniu o zameldowaniu B. I. Zdaniem Sądu wobec zgodności danych zawartych w wypisie z rejestru gruntów z danymi zawartymi w pozostałych dokumentach brak jest uzasadnienia do kwestionowania prawidłowości przyjętej podstawy opodatkowania. Ewidencja gruntów jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i w postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien wystąpić o ich korektę, w trybie właściwym w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów (por. wyroki NSA: z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. III SA 911 / 94, OSSS 1994/4-5/164; z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. SA / Wr 1703 / 94, Wspólnota 1995/42/24). Przyjąć zatem trzeba, iż do czasu kiedy dane ujawnione w ewidencji gruntów i budowli nie zostaną zmienione w przepisanym trybie to wszelkie zarzuty skarżącego, nie oparte na prawomocnych orzeczeniach odnoszących się do prawdziwości lub aktualności tych danych, nie mają znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności poprzez naruszenie art. 120-122, art. 125, art. 180, art.187, art.191 i art. 192 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu dopuszczalnym było w trakkcie postepowania podatkowego za 2007 r. oparcie ustaleń na dowoodachh zebranych w latach poprzednich w sytuacji, gdy podatnik w żaden sposób nie wykazał, iz zaszly zmiany faktyczne lub prawne co do danych będących podstawą wymierzenia podatku od nieruchomości. Uchybienbiem nie było również dość zwiężłe przeprowadzenie postepowania przez oragn odowłąwczy w zakresie weryfikacji prawidłowości wyliczenia łazcnego zobbowiązania podatkowego, skoro dotyczyło to kilku nieskomplikowanych operacji rachunkowych, a sam skarżący nie kwestionował prawidłowości tych obliczeń. Mając powyższe okoliczności na względzie, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić jako bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu radcy prawnemu S. M. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 39,60 zł.