I SA/Wr 1260/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-11-14
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie, pomimo wysokich obrotów i ponoszenia strat?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. Sama strata bilansowa i przeznaczenie środków na działalność gospodarczą nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku, zwłaszcza gdy spółka odnotowuje wysokie obroty i dysponuje znacznymi środkami na rachunkach bankowych, a wpis od skargi jest stosunkowo niski.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że środki są przeznaczane na kontrakty budowlane, podwykonawców i zaliczki, a dochody pojawią się po sezonie. Spółka wykazała kapitał zakładowy 50.000 zł, środki trwałe 492.003 zł, stratę za 2010 r. 218.292 zł oraz miesięczne raty kredytów w restrukturyzacji. Po wezwaniu przedłożono bilans, rachunek zysków i strat za 2010 r., wydruki z księgi podatkowej i bilanse rachunków bankowych za maj-lipiec 2011 r., które potwierdziły wysokie przychody (ponad 7 mln zł do lipca 2011 r.) i zobowiązania, ale także stratę 540.358,17 zł do końca lipca 2011 r. Sąd zauważył, że spółka ma do uiszczenia wpisy od skarg w czterech sprawach (w tym analizowanej) na łączną kwotę 2.000 zł.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca Spółka, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie ma kilka kontraktów i wszystkie środki przeznaczane są na materiały budowlane, opłacanie podwykonawców oraz wpłaty zaliczek na urządzenia budowlane. Strona wskazała, że ewentualne dochody mogą wystąpić po sezonie budowlanym, przy końcowym rozliczaniu prowadzonych inwestycji. W związku z tym nie ma możliwości uiszczenia opłat sądowych, gdyż stanowią koszt nieprzewidziany.
Z oświadczenia o majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, wynika, że wartość kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych na koniec 2010 r. – 492.003 zł. Strona za ostatni rok obrotowy (2010) poniosła stratę w wysokości 218.292 zł. Podała, że posiada dwa rachunki bankowe, a ich saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wskazała – "wg zał.", przy czym nie załączyła do wniosku żadnego dokumentu.
Skarżąca dodała, że posiada kredyty w restrukturyzacji, spłacane w wysokości 30.000 zł miesięcznie. Do spłaty pozostało ponad 500.000 zł.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: bilans ze sprawozdaniem finansowym oraz rachunek zysków i strat za 2010 r., wydruki z księgi podatkowej i syntetyczne bilanse obrotów i sald na rachunkach bankowych za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2011 r.
Powyższe dokumenty potwierdzają dane przedstawione na urzędowym formularzu wniosku, a ponadto wynika z nich, że na koniec 2010 r. odnotowane zostały przychody netto w wysokości 6.577.658,69 zł, stronie przysługiwały należności krótkoterminowe w kwocie 4.270.357,24 zł, a zobowiązania krótkoterminowe 2.326.783,83 zł. Do końca lipca 2011 r. obroty Spółki wyniosły 7.520.141,41 zł i jednocześnie została poniesiona strata na kwotę 540.358,17 zł.
Nie przedłożono natomiast wyciągów z rachunków bankowych ani wydruku z księgi podatkowej za miesiąc sierpień 2011 r.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powyższego skarżąca nie wykazała.
W pierwszej kolejności wskazać należy na okoliczność znaną z urzędu – mianowicie Spółka aktualnie jest zobowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w czterech sprawach (I SA/Wr 1207/11, I SA/Wr 1252/11, I SA/Wr 1259/11 i I SA/Wr 1260/11) w łącznej wysokości 2.000 zł. W toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy kwota ta winna stanowić punkt odniesienia dla dokonania oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dodać wypada, że w sprawach o pierwszych dwóch wymienionych sygnaturach Sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na podstawie tożsamego stanu faktycznego. Spółka natomiast nie przedstawiła żadnych dodatkowych argumentów, które by przemawiały za zasadnością jej żądania. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest powtórzenie motywów odmowy uwzględnienia żądania wniosku.
Przede wszystkim podkreślić należy, że przesłanką uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest tylko i wyłącznie brak dostatecznych środków na ich poniesienie. W związku z tym tylko ta okoliczność winna być zbadana przez rozpoznającego przedmiotowy wniosek. Przytoczona regulacja nie przewiduje innych dodatkowych okoliczności, które należy mieć na względzie, tak jak w przypadku wniosków osób fizycznych, gdzie dodatkowym warunkiem wymagającym rozważenia jest, czy opłacenie kosztów postępowania nie będzie skutkować uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania wnioskodawcy. W rezultacie nie ma tutaj większego znaczenia fakt przeznaczenia posiadanych środków finansowych na materiały budowlane, zaliczki, itp. W istocie nabrałby takiego znaczenia, gdy poniesienie kosztów sądowych prowadziłoby do utraty płynności finansowej i paraliżu działalności Spółki. Pamiętać jednak należy, że w niniejszej oraz w pozostałych trzech sprawach, w których kwestia prawa pomocy nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta, wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 500 zł. Dodać trzeba, ze jest to zwykle najwyższy koszt sądowy, jaki strona ponosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym bardziej zatem nie można rozważać możliwości ponoszenia tych kosztów pod kątem innych zobowiązań wnioskującej Spółki, która odnotowuje bardzo wysokie przychody. W bieżącym roku (2011), do końca lipca wyniosły one ponad 7.000.000 zł. Fakt, ponoszenia jednocześnie straty świadczy jedynie o wysokich kosztach uzyskania przychodów i dysponowaniu środkami na ich ponoszenie. Poza tym, strata jest wielkością wykazywaną na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie stanowi odzwierciedlenia rzeczywistego stanu finansowego podatnika.
Mając na uwadze tak wysoki wynik obrotów oraz kosztów ponoszonych w związku z działalnością gospodarczą, nie sposób dać wiarę, iż Spółka nie była w stanie poczynić rezerw na opłacenie kosztów sądowych, których ponoszenia winna się spodziewać najpóźniej w dniu wniesienia skargi, datowanej w niniejszej sprawie na 29 czerwca 2011 r. O dysponowaniu środkami pieniężnymi świadczą też wartości obrotów wykazane w syntetycznych bilansach obrotów i sald rachunków bankowych, które sięgały łącznie na obu rachunkach, zarówno po stronie "MA", jak i "WINIEN", około 1.000.000 – 2..000.000 zł.
W tym stanie rzeczy nie można było uznać żądania wniosku o przyznanie prawa pomocy za zasadne i dlatego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło