I SA/Wr 128/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Paweł Czyszkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2009 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1a ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 5, art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...]w sprawie ustalenia M. K. i H. K. podatku od nieruchomości za 2009 r. Organ podatkowy I instancji ustalił podatek od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 14.715 zł., obejmując nim grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – 871,92 zł. oraz budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – 13.843,20 zł. Rozpoznając odwołanie M.K. od powyższej decyzji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji wskazując, że bezspornym jest, iż podatnicy w 2009 r. byli współużytkownikami wieczystymi działki gruntu nr [...] o pow. 1211 m² oraz współwłaścicielami budynku handlowo-usługowego posadowionego na tym gruncie. M. K. od 23 stycznia 1989 r. prowadzi działalność gospodarczą. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 721 m², co w toku postępowania przed organem podatkowym I instancji było bezsporne. W odwołaniu strona wskazała, że po wydaniu decyzji organu I instancji wystąpiły nowe okoliczności mające wpływ na ustalenie tej powierzchni. Mimo żądania strona nie przedstawiła opinii biegłego oraz postanowienia sądu rejonowego, które dotyczy powołania przez sąd biegłego, na które powoływała się w odwołaniu. Wskazał organ odwoławczy, że organ I instancji powołał biegłego na okoliczność obmiaru budynku, który wydał opinię z dnia 28 lipca 2008 r., włączoną do akt sprawy postanowieniem z dnia 6 października 2009 r., z której wynika, że powierzchnia użytkowa budynku wynosi 721 m². W budynku wydzielono trzy funkcje – sklep meblowy, sklep spożywczo-monopolowy, warsztat samochodowy, co nastąpiło przez wybudowanie ścianek działowych, przepierzeń lub profili. Budynek ten został przez biegłego zakwalifikowany jako budynek użyteczności publicznej w zabudowie śródmiejskiej – budynek wielofunkcyjny-handlowo-warsztatowy, wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Strona nie zakwestionowała powierzchni użytkowej budynku. Poza sporem jest, że budynek nie ma charakteru mieszkalnego. (pismo Starostwa Powiatowego w W. z dnia [...]). Powołał się organ podatkowy na uchwałę NSA z dnia 27. kwietnia 2009 r. (sygn. II FPS 1/09) wskazującą na podstawowe znaczenie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla planowania przestrzennego, gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami. Podkreślił, iż nie budzi wątpliwości także kwestia, iż strona prowadzi działalność gospodarczą. Powołując przepisy art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazał organ podatkowy, że wynika z niego, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości jest wystarczający do uznania, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, o czym stanowiła uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. (sygn. FPK 3/00), co skutkuje opodatkowaniem stawkami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 3 tej samej ustawy. Przepisy te nie zawierają warunku, że nieruchomość musi być faktycznie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA z dnia 28. października 2008 r. sygn. I SA/Wr 717/08; wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r. sygn. II FSK 1786/07). Wyjaśnił organ, że nie ulega wątpliwości, iż fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez M. K. ma wpływ na rodzaj opodatkowania nieruchomości jej współwłaścicieli, chyba, że nieruchomość podlegałaby np. sądowemu podziałowi quo ad usum, wówczas możliwe byłoby opodatkowanie nieruchomości różnymi stawkami podatkowymi. W wyroku z dnia 10 marca 2008 r. (sygn. I SA/Wr 1638/07) WSA stwierdził, że okoliczność, iż tylko jeden ze współwłaścicieli spornej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą, nie zmienia faktu, iż nieruchomość ta pozostaje w posiadaniu przedsiębiorców i jako taka jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy i podatkach i opłatach lokalnych. W skardze od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. K., wnosząc o jej uchylenie, zarzucił obrazę przepisów prawa, naruszenie zasad współżycia społecznego, a w szczególności rozpoznanie odwołania na podstawie nieaktualnego materiału dowodowego. Zarzucił skarżący, że nie jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, co wynika jasno z dokumentacji Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z akt o sygn. ICo 560/03 i akt komornika przy tym Sądzie sygn. 113/03. Podniosła strona, że nie była w stanie dostarczyć opinii biegłego sądowego, w której ujawnione okoliczności mają istotne znaczenia dla sprawy, gdyż na dzień wezwania opinia nie była sporządzona, a obowiązkiem organów podatkowych było zwrócenie się o tę opinię do Sądu. Wskazał dalej skarżący, że w zaskarżonej decyzji organ powołuje się na opinię biegłego z sierpnia 2008 r., a od tego czasu w przedmiotowej nieruchomości nastąpiły zmiany, które powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Dokumentacja, na której oparł się organ, od dwóch lat jest nieaktualna i sprzeczna zarówno co do stanu rzeczywistego obmiaru, przeznaczenia nieruchomości jak i sposobu użytkowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia. Powtórzył organ argument, iż nie mógł wziąć pod uwagę opinii, która na dzień wydawania decyzji nie istniała. Wskazał organ, że swoje ustalenia oparł na opinii biegłego z dnia 28 sierpnia 2009 r., natomiast strona nie wskazała okoliczności, które mogły mieć wpływ na wymiar podatku, pouczył jednakże stronę o jej uprawnieniach z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej lub art. 254 § 1 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy procesowej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za wyjątkiem nieruchomości i obiektów budowlanych wskazanych w ust. 2 i 3. Gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, wedle art. 1a ust 1. pkt 3) ustawy o podatkach i lokalach lokalnych, są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stosownie do art. 3 ust 1 pkt 1) tej samej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Podstawę opodatkowania, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi dla gruntów ich powierzchnia, zaś dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje, wg przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, przy czym osoby fizyczne zobowiązane są złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzona na formularzu. Z kolei wysokość stawek podatku od nieruchomości określa właściwa ze względu na miejsce położenia nieruchomości rada gminy w wykonaniu upoważnienia sformułowanego w art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. (ust. 4 art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Jednocześnie wskazania wymaga, że przepisy Rozdziału 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują jakichkolwiek ulg czy zwolnień w przypadku, gdy podatnik nie wykorzystuje (bez względu na przyczynę) posiadanej nieruchomości. W świetle powyższego Sąd uznał, iż w stanie faktycznym sprawy, ustalonym na podstawie informacji udzielonej przez Wydział Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W., Biuro Obsługi Inwestorów i Przedsiębiorczości Urzędu Miejskiego w W. oraz opinii biegłego, podatek od nieruchomości za rok 2009 został wymierzony dla H. K. i M. K. przez organy podatkowe prawidłowo. W rozstrzygnięciu organów podatkowych w stosunku do powierzchni przedmiotowych nieruchomości zastosowanie znalazły, stosownie do powołanych przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały XVI/467/03 Rady Miejskiej Wałbrzycha z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXXII/283/08 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, stawki przyjęte dla gruntów oraz budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wbrew kluczowym wywodom skargi Sąd nie znalazł w aktach sprawy podstawy faktycznej i prawnej do zakwestionowania przyjętej przez organy podatkowe powierzchni nieruchomości, a także faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę, skutkującego zastosowaniem odpowiedniej, wyższej stawki podatku. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji podatnik nie przedstawił bowiem dowodów, które podlegałyby konfrontacji z przyjętymi przez organy podatkowe informacjami w przedmiocie elementów zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie ogranicza się do wskazania aktualnie toczących się postępowań, pośrednio zmierzających do ustalenia okoliczności powodujących zmianę prawnopodatkowej kwalifikacji posiadania m. in. przez M. K. tej nieruchomości. Tym samym nie mogła ona odnieść zamierzonego przez podatnika skutku w postaci zakwestionowania ustaleń organów oraz wykazania naruszenia przez organy podatkowe reguł postępowania podatkowego. Stwierdzenie to odnosi się zarówno do obmiaru nieruchomości (opinia biegłego z dnia 28 sierpnia 2008 r.) jaki i posiadania tej nieruchomości przez przedsiębiorcę (pismo Biura Obsługi Inwestorów i Przedsiębiorczości Urzędu Miejskiego w W. z dnia 12 października 2009 r.). Na szczególne zaakcentowanie ze względu na uzasadnienie skargi zasługuje podstawa zastosowania do nieruchomości znajdującej się posiadaniu H. K. i M. K. wyższej stawki podatkowej stosowanej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też wymaga nakładów w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do wykorzystania. Z samego faktu, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą wynika, po myśli art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że znajdujące się w jego posiadaniu grunty, budynki lub budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą, co w zasadzie przesądza o opodatkowaniu ich podatkiem od nieruchomości według wyższych stawek, aniżeli w stosunku do posiadaczy nie prowadzących działalności gospodarczej. Nie związane z działalnością gospodarczą są jedynie te przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek wskazówek sugerujących taki stan przedmiotowych nieruchomości. Mając na uwadze powyższe stwierdzenia, Sąd ocenił, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie powyższych rozważań zwrócić należy uwagę strony, w kontekście prób zmiany ustaleń faktycznych przyjętych przez organy podatkowe, na zawarte w odpowiedzi na skargę pouczenie o uprawnieniach wynikających z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej lub art. 254 § 1 tej ustawy w zakresie podstaw odpowiednio wznowienia postępowania podatkowego i zmiany ostatecznej decyzji wydanej w jej sprawie. Przechodząc do oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania podatkowego pod kątem wystąpienia przesłanki uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy procesowej, Sąd stwierdza, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, albowiem tylko w takim wypadku możliwe jest prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony tego postępowania. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Powołana zasada prawdy obiektywnej skonkretyzowana została w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy tym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej). Stosownie do art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów tylko wtedy będzie realizowana, gdy organ zgromadzi w sposób zgodny z przepisami prawa wszystkie dowody niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej. Organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien kierować się także zasadami logiki oraz zgodnością oceny z doświadczeniem życiowym. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, tj. sposób prowadzenia postępowania dowodowego oraz dokonaną ocenę zgromadzonego materiału, uznał Sąd, iż w sprawie nie doszło do naruszenia powołanych przepisów postępowania. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że za podstawę swego rozstrzygnięcia organy przyjęły błędne, nieaktualne ustalenia faktyczne. Z akt administracyjnych wynika, iż Prezydent W. w dniu wydania decyzji - [...]dysponował prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie elementów zobowiązania podatkowego H. K. i M. K. w podatku od nieruchomości za rok 2009. Podatnik natomiast powoływał się w toku postępowaniu jedynie na nieistniejące źródła dowodowe, tj. opinie i orzeczenia mające zmienić ustalenia faktyczne w sprawie, których jednak nie przedstawił do akt sprawy, a w sytuacji kwestionowania przyjętych przez organy podatkowe to podatnika obciąża ciężar dowodu wykazania swoich racji. W rezultacie wnioski dowodowe podatnika nie mogły zostać uwzględnione. Działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przeprowadził ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji i prowadzącego do jej wydania postępowania podatkowego z punktu widzenia również innych obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W jej rezultacie stwierdził Sąd, że przy rozstrzygnięciu sprawy oraz procedowaniu organów podatkowych nie doszło w sprawie do naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego orzeczenia podatkowego. Z tych powodów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako nieuzasadnioną.