I SA/Wr 1295/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-03-30

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą z wysokimi przychodami i dochodami, mimo poniesienia straty w jednym miesiącu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżąca, pomimo poniesienia straty w jednym miesiącu, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej wysokie przychody i dochody z działalności gospodarczej w poprzednich okresach wskazują na możliwość ponoszenia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Okoliczności sprzed pięciu lat oraz niejasne oświadczenia majątkowe nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i stratę poniesioną w styczniu 2009 r. Wskazała, że jej rodzina utrzymuje się z renty męża, a dochody z firmy nie wystarczają na pokrycie kosztów. Mimo wysokich przychodów i dochodów z działalności gospodarczej w poprzednich okresach, skarżąca przedstawiła szereg dokumentów dotyczących chorób członków rodziny i zgonu córki. Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które ujawniły znaczące przychody i dochody z lat 2007-2008.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy odroczenia terminu zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż w chwili obecnej nie jest w stanie ich ponieść ze względu na sytuację materialną. Wskazała, że jej rodzina utrzymuje się z renty męża i z dochodów prowadzonej przez nią firmy, jednak w styczniu poniosła stratę i nie jest w stanie opłacić wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem (ur. w 1998 r.), ½ domu została darowana córce, mieszkanie – jak wskazuje – od 1997 r., ze względu na chorobę męża, użytkuje, natomiast gospodarstwo rolne, ziemia, i cały sprzęt maszynowy zostały sprzedane na ratowanie życia chorej na nowotwór córki. Ani skarżąca, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jako jedyny dochód rodziny wymieniona została renta męża skarżącej w wysokości 475,43 zł, która – zgodnie z przedłożonym odcinkiem z renty – jest kwotą netto. Dodatkowo strona zwróciła uwagę na śmierć drugiej córki w 2004 r. podkreślając, że okoliczności tej nie bierze pod uwagę szczególnie Urząd Skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Do wniosku załączony został akt urodzenia syna, informacja PIT-5L za styczeń 2009 r., kserokopie: zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w dniach 24.02.2009 do 11.03.2009 r., karty leczenia szpitalnego od 24-25.02.2009 r., legitymacji rencisty ważnej do 2004 r., odcinek z renty męża za luty 2009 r., orzeczenie o niepełnosprawności męża, skrócony odpis aktu zgonu córki zmarłej w 2004 r. oraz decyzję z 18.08.2005 r. o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego. Ponadto na wezwanie Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu finansowego, nadesłano skierowanie do poradni specjalistycznej, skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, fakturę potwierdzającą zakup leków, decyzję z 2005 r. o przyznaniu zasiłku celowego, skierowanie do szpitala, zeznanie podatkowe małżonków za 2007 r., kserokopię z księgi przychodów i rozchodów za miesiące sierpień i grudzień 2008 r., informację PIT-5L za miesiące luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2008 r. oraz postanowienie Sądu Grodzkiego z dnia 30 stycznia 2009 r. o zwolnieniu T. K. od kosztów sądowych w całości. Z przedłożonych dokumentów wynika, poza wskazanymi już faktami, że skarżąca wraz z mężem z prowadzonej działalności gospodarczej oraz działalności wykonywanej osobiście osiągnęli w 2007 r. przychód w wysokości 639.357,94 zł i dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu) – 135.271,54 zł. Na koniec 2008 r. strona odnotowała, podsumowując od początku roku, przychód z działalności gospodarczej w kwocie 656.410,66 zł i dochód – 112.605,00 zł. W styczniu 2009 r., uzyskując przychód w kwocie 2.328,02 zł, poniosła stratę w wysokości 4.796,22 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przytoczoną regulację, należało uznać, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy istotny jest nie tylko stan majątkowy i finansowy wnioskodawcy w momencie złożenia wniosku. Skarżąca bowiem, już wnosząc skargę na postanowienie organu podatkowego, powinna spodziewać się ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie skarga datowana jest na dzień 10 listopada 2008 r., natomiast zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł zostało doręczone w dniu 11 grudnia 2008 r. Zwrócić należy uwagę, że w tym czasie strona miała przychód (liczony narastająco od początku roku) w wysokości ponad 600.000 zł, a dochód w kwocie ponad 100.000 zł. Trudno zatem mówić o braku środków umożliwiających poczynienie rezerw na ponoszenie przyszłych kosztów sądowych. Poza tym skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności ani nie złożyła dokumentów, z których mogłoby wynikać, że uzyskany dochód podlega egzekucji administracyjnej lub komorniczej, albo też jest przeznaczony na spłatę długów, zaciągniętych pięć lat temu na leczenie córki. Przy dochodach w podanej wysokości, strona ma możliwość ponoszenia jednocześnie kosztów leczenia własnego i męża, które wykazywała licznymi dokumentami, ale również kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i całej swojej rodziny. W tym stanie rzeczy fakt poniesienia straty w styczniu 2009 r. nie ma dużego wpływu na ocenę możliwości płatniczych wnioskującej. Nie można też uznać jako istotnych dla rozpoznania wniosku skarżącej okoliczności mających miejsce 5 lat temu. Końcowo zwrócić trzeba uwagę, że dane zawarte we wniosku powinny być przestawione w sposób zrozumiały. Trudno bowiem odnieść się do oświadczenia strony, że wraz z mężem użytkuje mieszkanie, ponieważ nie wiadomo, czy mieszanie jest własnością skarżącej i zostało oddane do użytkowania osobom trzecim. Nie można też wywnioskować, jak należy rozumieć oświadczenie "wszystko mam w użyczeniu", które ma dotyczyć stanu majątkowego osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Co do domu – skarżąca podała, że ½ to darowizna na córkę, natomiast nie wyjaśniła, do kogo należy druga połowa i w takim razie, kto zamieszkuje ten dom i ponosi koszty jego utrzymania. Dlatego też, rozpoznając wniosek skarżącej, wskazane okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło