I SA/Wr 1295/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy odroczenia terminu zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że w chwili obecnej nie jest w stanie ich ponieść ze względu na swoją ciężką sytuację materialną. Wskazała, że jej rodzina utrzymuje się z renty męża i z dochodów prowadzonej przez nią firmy, która ostatnio przynosi straty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem (ur. w 1998 r.), ½ domu została darowana córce, mieszkanie – jak wskazuje – od 1997 r., ze względu na chorobę męża, użytkuje, natomiast gospodarstwo rolne, ziemia, i cały sprzęt maszynowy zostały sprzedane na ratowanie życia chorej na nowotwór córki. Ani skarżąca, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej [...]euro. Jako jedyny dochód rodziny wnioskująca wymieniła rentę męża w wysokości [...]zł netto. Dodatkowo zwróciła uwagę na śmierć drugiej córki w 2004 r. podkreślając, że okoliczności tej nie bierze pod uwagę Urząd Skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Do wniosku załączone zostały kserokopie: aktu urodzenia syna, informacji PIT-5L za [...] 2009 r., zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w okresie od [...]do [...]r., karty leczenia szpitalnego w dniach [...]r., legitymacji rencisty ważnej do 2004 r., odcinka z renty męża za [...] 2009 r., orzeczenia o niepełnosprawności męża, skróconego odpisu aktu zgonu córki zmarłej w 2004 r. oraz decyzji z dnia [...]r. o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego. Ponadto, na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu finansowego, nadesłano kserokopie: skierowania do poradni specjalistycznej, skierowania na leczenie uzdrowiskowe, faktury potwierdzającej zakup leków, decyzji z dnia 2005 r. o przyznaniu zasiłku celowego, skierowania do szpitala, zeznania podatkowego małżonków za 2007 r., księgi przychodów i rozchodów za miesiące [...] i [...] 2008 r., informacji PIT-5L za miesiące [...], [...], [...], [...],[...],[...] 2008 r. oraz postanowienia Sądu Grodzkiego z dnia [...]r. o zwolnieniu T. K. od kosztów sądowych w całości. Z przedłożonych dokumentów wynika, poza wskazanymi już faktami, że skarżąca wraz z mężem z prowadzonej działalności gospodarczej oraz działalności wykonywanej osobiście osiągnęli w 2007 r. przychód w wysokości [...]zł i dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu) – [...]zł. Na koniec 2008 r. strona odnotowała, podsumowując od początku roku, przychód z działalności gospodarczej w kwocie [...]zł i dochód – [...]zł. W [...] 2009 r., uzyskując przychód w kwocie [...]zł, poniosła stratę w wysokości [...]zł. Postanowieniem z dnia 30 marca 2009 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia strona wniosła ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do sprzeciwu strona załączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz kserokopie: informacji PIT-5L za [...] i [...] 2009 r., księgi przychodów i rozchodów za miesiąc [...] 2009 r., dokumentów o wykonaniu zjazdu z drogi powiatowej w O., orzeczenia o niepełnosprawności męża, decyzji o ustaleniu od dnia [...] 2009 r. nowej wysokości renty dla męża wnioskującej (w kwocie [...]zł netto), zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia męża wnioskującej, decyzji z dnia 2005 r. o przyznaniu zasiłku celowego, skróconego odpisu aktu zgonu córki zmarłej w 2004 r., skróconego odpis aktu urodzenia syna, karty leczenia szpitalnego od [...]r., faktury potwierdzającej zakup leków, zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych za 2004 r., zaświadczenia o stanie zdrowia wnioskującej, doniesienia do prokuratury rejonowej o obrażanie na łamach prasy firmy skarżącej, wniosku do ZUS-u w W. o rozłożenie należności z tytułu składek na raty. Z przedłożonych dokumentów wynika m. in., że skarżąca z prowadzonej działalności gospodarczej w bieżącym roku ponosi wysokie straty (w [...] 2009 r., uzyskując przychód w kwocie [...] zł, poniosła stratę w wysokości [...]zł, w [...] 2009 r., uzyskując przychód w kwocie [...]zł, poniosła stratę w wysokości [...]zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 upsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy procesowej – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 upsa, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt. 1) i 2) upsa wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest bowiem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Kierując się aktualną sytuacją finansową wnioskującej przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dodatkowych dokumentach przedłożonych przez stronę, Sąd stwierdził, że wnioskująca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Zwalniając stronę od kosztów sądowych, Sąd kierował się głównie jej sytuacją życiową. Z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskująca wraz z małżonkiem utrzymują siebie oraz swojego małoletniego syna z renty małżonka wynoszącej - po jej podwyższeniu od dnia [...]2009 r. - [...]zł (netto) i z działalności gospodarczej skarżącej, która – jak wynika z przedłożonych przez wnioskującą dokumentów – od początku bieżącego roku przynosi znaczne straty. Powyższa sytuacja majątkowa i życiowa skarżącej – zdaniem Sądu – uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Sąd, rozpoznając zatem na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdził, że skarżąca w wystarczający sposób udokumentowała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej odłożenie niezbędnej kwoty celem opłacenia wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 245 § 1 i § 3 i 246 § 1 pkt 2) upsa - orzekł jak w sentencji.