I SA/Wr 1304/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego na dwóch odrębnych formularzach wniosku wskazując, że jego sytuacja finansowa jest chwiejna ze względu na brak stałej pracy. Obecnie pracuje dorywczo i nie zawsze jest zachowana ciągłość zarobkowania. Z kolei posiadany majątek w istocie jest znaczny, niemniej nie ma możliwości spieniężenia go, gdyż została na nim ustanowiona hipoteka w celu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego ustalonego zaskarżoną decyzją. Wnioskodawca dalej podał, że posiada też lokal mieszkalny, na zakup którego został zaciągnięty kredyt oraz 5 ha gruntów rolnych, które w części stanowią łąki. Grunty obecnie są wydzierżawiane, z czego dochód roczny wynosi 500 zł od 1 ha. Wskazał, że wydatki na czynsz, media, żywność, kredyt bankowy i inne cele związane z życiem codziennym, pochłaniają większość uzyskanych dochodów, które nie zawsze są wystarczające i konieczne jest zaciąganie pożyczek u znajomych lub rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2008 r.). Posiada budynek wolnostojący (240 m2) z działką (675 m2), lokal mieszkalny (65 m2) i nieruchomość rolną (5 ha). Poza tym nie dysponuje żadnym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jako dochody wymienił wynagrodzenie żony w kwocie 1.500 zł brutto i swoje wynagrodzenie z pracy dorywczej – 800 zł brutto. W innych danych, które skarżący uznał za istotne, wymienione zostały koszty związane z utrzymaniem budynku wolnostojącego – energia, woda, ogrzewanie gazowe, roczne środki czystości, oraz środki pielęgnacji działki wokół budynku. W treści zażalenia z dnia 20 grudnia 2010 r., które zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powtórzona została powyższa argumentacja. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony skarżącego, decyzja ustalająca podatek rolny za 2010 r., faktura za wodę za wrzesień 2010 r., dowód przelewu za energię, faktura za gaz za listopad i grudzień 2010 r., faktura za usługi telekomunikacyjne, faktura za energię za okres od stycznia do lipca 2010 r., dowody przelewów zapłaty za czynsz i raty kredytu oraz akty notarialne potwierdzające tytuł własności do lokalu mieszkalnego i do nieruchomości o powierzchni 2,93 ha i zawiadomienie o wpisie hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynika z tych dokumentów, że wysokość wynagrodzenia netto żony skarżącego wynosi 2.031,61 zł, podatek rolny w 2010 r. wynosił 477 zł i był rozłożony na cztery raty, miesięczne wydatki, po zsumowaniu kwot z dowodów opłat w skali miesiąca, wynoszą około 1.300 zł. Hipoteką przymusową został obciążony grunt z budynkiem. Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada rachunków za żywność i leki, ponieważ nie spodziewał się, że takie będą stanowić dokument potwierdzający ciężką sytuację finansową. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe jednak nie zostało wykazane. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany przy uwzględnieniu trzech aspektów: sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Jak sam skarżący zauważył, jego majątek w postaci nieruchomości jest znaczny. Wprawdzie mieszkanie i nieruchomość z budynkiem są obciążone hipotekami, jednak wolna od wszelkich obciążeń jest nieruchomość rolna, która jest wydzierżawiana. Wynika z tego, że wnioskodawca posiada źródło, z którego może pozyskać środki na pokrycie kosztów postępowania. Ma bowiem przykładowo możliwość zaciągnięcia kredytu, dla którego powyższe grunty mogłyby stanowić zabezpieczenie. Poza tym, skoro skarżący jest w trudnej sytuacji finansowej, nie ma stałego źródła dochodów (z wyjątkiem dzierżawy gruntów), zmuszony jest zaciągać pożyczki u rodziny i znajomych, niezrozumiałe jest utrzymywanie 5 ha gruntów rolnych. Należy też zwrócić uwagę, że może podnieść czynsz dzierżawy, który obecnie nie jest wygórowany (500 zł rocznie od hektara). Pomijając fakt dysponowania źródłem pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania, zwrócić trzeba uwagę, że wnioskodawca nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów i oświadczeń wymienionych w wezwaniu z dnia 22 grudnia 2010 r. Mianowicie nie zostały nadesłane zeznania podatkowe obojga małżonków, z których byłoby można ocenić możliwość poczynienia oszczędności w poprzednich latach. O obecnym stanie finansowym mogły świadczyć informacje z historii posiadanych rachunków bankowych, lokat lub kart kredytowych, które też zostały wymienione w ww. wezwaniu. Brak również dokumentu, któryby potwierdzał wysokość zarobków skarżącego oraz informacji o posiadanych środkach transportu. Przy czym skarżący nie wyjaśnił jednocześnie braku wskazanych wyżej dokumentów. Wskazał jedynie, że nie było możliwe przedłożenie rachunków za zakupioną żywność, co zresztą w wezwaniu nie było żądane. Wnioskodawca był wezwany m.in. do przedłożenia szczegółowego, określonego kwotowo, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, co nie powinno sprawiać trudności, zwłaszcza w trudnej sytuacji finansowej, którą zamierzał wykazać i dysponowania niskimi budżetem domowym, w którym każdy wydatek jest kontrolowany. Zamiast zestawienia, przedłożone zostały dowody opłat, na podstawie których rozpoznający wniosek dokonał obliczeń miesięcznych wydatków, które łącznie wynoszą około 1.300 zł. Z tym, że nie został uwzględniony podatek rolny, który był płatny w ratach kwartalnych po około 120 zł (ostatnia rata była płatna w listopadzie) i faktura za energię za okres od stycznia do lipca 2010 r. Wyliczona kwota oraz dodatkowo wydatki na żywność, środki higieny, których wartości skarżący nie podał, są pokrywane z dochodów w wysokości około 2.800 zł. Jednak kwoty tej nie można było zweryfikować. Zatem w wyniku braku dodatkowych żądanych dokumentów nie było możliwości dokonania oceny, w jakim stopniu wnioskodawca dysponuje oszczędnościami i czy faktycznie konieczne jest zaciąganie pożyczek na pokrycie bieżących wydatków. W rezultacie powyższych uwag stwierdzić należało, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.