I SA/Wr 1304/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz –Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. OZ w L. z dnia [...] sierpnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów od stycznia do grudnia 2004 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący, po wyroku oddalającym skargę, wniósł o ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że uzyskuje bardzo niskie wynagrodzenie – 2.571,92 zł brutto – które stanowi jedyny dochód jego 3-osobowej rodziny. Żona obecnie nie pobiera zasiłku wychowawczego na córkę, jest bezrobotna i cały czas poszukuje pracy. Wskazane wyżej dochody w całości przeznaczane są na bieżące wydatki – czynsz, prąd, żywność, leki, zwłaszcza dla córki. Wnioskodawca wskazał, że nie ma żadnych oszczędności, natomiast posiadanym majątkiem nie może rozporządzać, gdyż mieszkanie jest obciążone hipoteką na rzecz banku w związku ze spłacanym kredytem, a dom – hipoteką na rzecz urzędu skarbowego na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego. Z kolei grunty rolne (3 ha), jak wyjaśniał skarżący, są na okres dwóch lat w stanie odłogu, gdyż były przez długie lata eksploatowane, natomiast pozostałe 2 ha to rodzaj łąk. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada papierów wartościowych ani waluty obcej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2008 r.). Posiadany dom ma 245 m2, a mieszkanie 65 m2. Skarżący wskazał, że koszty utrzymania tych dwóch nieruchomości sięgają równowartości jego wynagrodzenia ze stosunku pracy. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę na czas określony (do 30 listopada 2011 r.) oraz potwierdzenia przelewów bieżących opłat. Wniosek został uzupełniony wyjaśnieniami dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., i nadesłane zostały: zaświadczenia o zeznanych przychodach małżonków za 2010 r., zaświadczenie pracodawcy żony wnioskodawcy, dokumenty potwierdzające wysokości rat kredytowych, potwierdzenia przelewów bieżących wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, oraz historia rachunku bankowego należącego do żony wnioskodawcy. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2010 r. przychody uzyskiwała tylko żona skarżącego w łącznej wysokości 26.166,61 zł, a obecnie, to jest od 8 kwietnia 2011 r. do 30 kwietnia 2012 r. pozostaje na urlopie wychowawczym. Wynagrodzenie netto skarżącego wynosi 1.826,57 zł. Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 28 listopada 2011r. odmówiono stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na to orzeczenie został złożony sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 28 listopada 2011r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy należy wywnioskować, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego jest nieodpłatne korzystanie strony z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest zatem wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.. W ocenie Sądu wyżej wymieniony stan majątkowy i dochody strony (1826,57 zł, oraz zasiłek rodzinny w kwocie 468 zł wypłacany żonie, brak oszczędności) uniemożliwiają pokrycie kosztów związanych z opłaceniem usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze oraz to, że do sporządzenia skargi kasacyjnej ustawa wprowadza przymus adwokacki, uznać należało, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego . Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.