I SA/Wr 1306/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-12

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Marta Semiczek, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości niezamieszkałej, który twierdzi, że nie wytwarza odpadów komunalnych, jest zobowiązany do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z uchwałą rady gminy?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości niezamieszkałej jest zobowiązany do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli na nieruchomości powstają odpady komunalne, niezależnie od tego, czy samodzielnie zagospodarowuje te odpady lub czy odpady są odbierane przez gminę. Opłata ta ma charakter publicznoprawny i nie jest uzależniona od faktycznej ilości wytwarzanych lub odbieranych odpadów. Decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny i może być wydana przez organ wskazany przez radę gminy, o ile decyzja ta została wydana przed datą obowiązywania uchwały NSA ograniczającej kompetencje tych organów.
Stan faktyczny
I. D. prowadzi działalność gospodarczą w nieruchomości niezamieszkałej i złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ I instancji określił wysokość opłaty na podstawie liczby osób zatrudnionych i pojemnika na odpady. Skarżąca kwestionowała zasadność opłaty, twierdząc, że nie wytwarza odpadów komunalnych i samodzielnie je zagospodarowuje. Organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: Paweł Poźniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2017 r. przy udziale sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 1 lutego 2016 r. I. D. (Strona Skarżąca) prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: "A" I. D., ul. G[...] [...]/[...], [...]-[...] B., złożyła w Miejskim Zakładzie Gospodarki Mieszkaniowej w B. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. nieruchomość niezamieszkałą. W dniu 03 lutego 2016 r. złożyła korektę ww. deklaracji wskazując, że opłata wynosi 24 zł miesięcznie oraz, że pracują w tym budynku dwie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę oraz ona jako właściciel. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. określił Stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości niezamieszkałej od 1 października 2014 r. do 31 stycznia 2016 r. w kwocie 24 zł miesięcznie, a od 1 lutego 2016 r. w kwocie 45 zł miesięcznie. W odwołaniu od tej decyzji Strona zarzuciła przekroczenie uprawnień przez Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B., który za pomocą Kierownika Działu Gospodarki Odpadami oraz pracowników działu zmusił ją do złożenia deklaracji w dniu 3 lutego 2016 r. Wskazała, że w jej działalności odpady nie powstają. Wskazała, że uzyskała informację, że może zmienić wielkość pojemnika na 60 l. Taki pojemnik został do jej biura dostarczony i stoi w biurze nie używany i nie wystawiany przed budynek. Wyjaśniła nadto, że ani Gmina Miejska B., ani żadna inna gmina nie odbiera z jej działalności odpadów, bo nie wytwarza ich dla gminy, a gmina nie ponosi żadnego kosztu ich wywozu i zagospodarowywania. Wskazała, że od początku swojej działalności gospodarczej sprzedaje jedynie wysiłek intelektualny, nie produkując przy tym odpadów w sensie fizycznym i nie musi troszczyć się o wywóz śmieci. Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkaniowymi odbywa się na pracy przy komputerze i w terenie. Użyty papier do drukowania jest przekazywany w formie korespondencyjnym dla właściciela i różnych instytucji. Ewentualne strony są wykorzystywane do klejenia kopert lub gromadzone, jako makulatura dla potrzeb recyklingu w celu przetwarzania odpadów niemetalowych włączając wyroby wybrakowane, które są zwijane w bele, składane w kostki prasowane w celu powtórnego wykorzystania surowca wtórnego. Ponadto pudelka, czy papier po papierze ksero stanowi nadal papier opakowaniowy, który jest przydatny w jej działalności do dalszego użytkowania. Surowce wtórne jak plastik, butelki, papier wielokrotnie jest i był odbierany bezpośrednio z biura i odwożony do skupu. Odpadki w postaci fusów z kawy czy herbaty, ogryzków po owocach, skórek z banana wykorzystuje jako nawóz pod kwiaty i trawę, które rosną przy biurze z dwóch stron budynku. Jeśli ma ich nadmiar, to gromadzi je w kompostowniku w celu zasilenia ogródka. Nie pozbywa się także niczego niezgodnie z prawem i wykonuje obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w sposób nieprzysparzający Gminie B. żadnej obsługi w tym zakresie. Wyjaśniła, że nie gromadziła dokumentacji w celu udowodnienia swojej niewinności na okoliczność, że odpadów nie wytwarza, a jeśli jakieś powstają to oddaje do skupu albo sama opłaca albo nieodpłatnie przekazuje. Do odwołania załączyła kartę przekazania odpadu dla "B" Sp. z o.o. Dodała także, że w posiadaniu MZGK jest dokument przyjęcia na kwotę 100 zł (za worki po cemencie w wyniku remontu lokalu przy ul. G[...] [...]/[...] do rozpoczęcia działalności gospodarczej zarządzanie nieruchomościami). Zarzuciła błędne założenie urzędnika, że prowadzony przez nią rodzaj działalności jest odgórnie skazany na powstawanie odpadów komunalnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wywodziło, że przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( t.j. Dz.U. z 2016 poz. 250) dalej zwanej u.u.p.c.g. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 6k ust. 1 pkt 2 u.u.p.c.g. rada gminy, w drodze uchwały: ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Podkreśliło, iż opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. W niniejszej sprawie Strona deklarację taką złożyła, choć obecnie kwestionuje jej zasadność. Jednak organ I instancji wszczął przedmiotowe postępowanie ponieważ dane zawarte w tej deklaracji budziły jego wątpliwości. Spornym dla organu była wielkość pojemnika w oparciu o jaką strona powinna obliczyć i wykazać w deklaracji wysokość należnej gminie miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazać należy, że obowiązek wnoszenia opłat za nieruchomości niezamieszkałe, na których powstają odpady komunalne oraz minimalną wielkość pojemnika na odpady dla tych nieruchomości, od momentu wejścia w życie nowego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, określa na terenie miasta B. regulamin utrzymania czystości i porządku. Z kolei wysokości stawek opłaty za pojemniki na odpady komunalne w poszczególnych okresach regulują stosowne uchwały Rady Miasta B. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki na terenie miasta B. Do dnia 31 grudnia 2015 r właściwymi w tym zakresie były uchwała nr [...]/[...]/2014 Rady Miasta B. z dnia [...] 2014 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. Doln., z 2014 r. poz. [...]) i uchwała nr [...]/[...]/2013 Rady Miasta B. z dnia [...] 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r. poz. [...]), zmieniona uchwałą nr [...]/[...]/2014 Rady Miasta B. z dnia [...] 2014 r. (Dz. Urz. Woj [...] z 2014 r. poz. [...]). Z kolei od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązującymi są uchwała nr [...]/[...]/2015 Rady Miasta B. z dnia [...] 2015 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]) i uchwała i [...]/[...]/2015 Rady Miasta B. z dnia [...] 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]). Z wypisu z ewidencji CEIDG znajdującej się w aktach prawy wynika, czego I. D. zresztą nie kwestionuje, że od 1 października 2014 r. prowadzi ona działalność gospodarczą przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 6k ust. 1 pkt 2 u.u.p.c.g. rada gminy, w drodze uchwały: ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Wskazać również trzeba, iż opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Ponadto zacytowana wyżej treść art. 6o u.u.p.c.g., wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny. Treść przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z art. 6m ust. 1 u.u.p.c.g. wynika, że deklarację o wysokości opłaty należy składać w odniesieniu do danej nieruchomości. Podkreśliło, że Strona złożyła wymaganą przepisami deklarację, choć obecnie kwestionuje jej zasadność. Jednak organ I instancji wszczął postępowanie ponieważ dane zawarte w tej deklaracji budziły jego wątpliwości. Spornym dla organu była wielkość pojemnika w oparciu o jaką strona powinna obliczyć i wykazać w deklaracji wysokość należnej gminie miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dalej SKO wskazało, że wysokości stawek opłaty za pojemniki na odpady komunalne w poszczególnych okresach regulują stosowne uchwały Rady Miasta B. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki na terenie miasta B. Do dnia 31 grudnia 2015 r właściwymi w tym zakresie były uchwała nr [...]/[...]/2014 Rady Miasta B. z dnia [...] 2014 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...]z 2014 r. poz. ]) i uchwała nr [...]/[...]/2013 Rady Miasta B. z dnia [...] 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r. poz. [...]), zmieniona uchwałą nr [...]/[...]/2014 Rady Miasta B. z dnia [...] 2014 r. (Dz. Urz. Woj [...] z 2014 r. poz. [...]). W § 6 ust. 3 i 4 regulaminu ustalono, że pojemność pojemników do zbierania odpadów komunalnych powinna wynosić od 110 1 do 1100 1, przy czym dopuszczalne jest zastosowanie pojemników o pojemności 60 1 w przypadku nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne, gdzie liczba świadczących pracę nie przekracza dwóch osób. Z kolei od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązującymi są uchwała nr [...]/[...]/2015 Rady Miasta B. z dnia [...] 2015 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]) i uchwała i [...]/[...]/2015 Rady Miasta B. z dnia [...] 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]). Przepis § 6 ust. 4 pkt 1 nowego regulaminu, również dopuszcza pojemnik o pojemności 60 1 w przypadku nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne, jeżeli liczba korzystających z pojemnika nie przekracza dwóch osób. Z wypisu z ewidencji CEIDG znajdującej się w aktach prawy wynika, że Strona od 1 października 2014 r. prowadzi działalność gospodarczą pod adresem ul. G[...] [...]/[...] w B. W złożonej w dniu 3 lutego 2016 r. deklaracji strona wykazała trzy osoby świadczące pracę w przedmiotowej nieruchomości. Jednak z akt sprawy wynika, że strona złożyła również deklarację w dniu 30 kwietnia 2013 r., kiedy to prowadziła działalność gospodarczą pod innym adresem. Wówczas w deklaracji tej, w części G - oświadczenie właściciela nieruchomości niezamieszkałej, wskazała, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pracuje 1 osoba. W ocenie Kolegium zasadnie organ I instancji przyjął, iż można w tym okresie uznać oświadczenie strony, co do zatrudniania jednego pracownika, a wiec zastosować § 6 ust. 4 pkt 1 ww. uchwały, który dopuszcza się zastosowanie pojemników o pojemności 60 l. Tym bardziej, że w deklaracjach strona sama konsekwentnie wskazuje pojemnik o takiej pojemności. Jednocześnie słusznie organ I instancji uznał, iż przy określaniu zobowiązania zastosowanie znajdzie stawka opłaty dla selektywnej zbiórki odpadów. Jednak z uwagi na złożenie przez Stronę w dniu 03 lutego 2016 r., deklaracji, w której wskazała ona, że zatrudnia 2 osoby na podstawie umowy o pracę oraz pracuje też ona, jako właściciel, zasadnie organ I instancji uznał, że od 1 lutego 2016 r. określenie wielkości pojemnika następuje w oparciu o zapis § 7 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 ust. 3 pkt 1 ww. uchwały z dnia [...] 2015 r. tj. na 110 1. Nie ma już bowiem zastosowania przepis dopuszczający pojemnik na odpady komunalne o pojemności 60 l, skoro pod adresem tym pracują trzy osoby. Biorąc pod uwagę powyższe zasadnie organ I instancji określił zobowiązanie miesięczne z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi: za poszczególne miesiące w okresie od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. w kwocie 24,00 zł (stanowiące iloczyn stawki w wysokości 24,00 zł za pojemnik o pojemności 60 l, przy selektywnej zbiórce odpadów i ilości jednego pojemnika); za miesiąc styczeń 2016 r. w kwocie 24,00 zł (stanowiące iloczyn stawki w wysokości 24,00 zł za pojemnik o pojemności 60 l, przy selektywnej zbiórce odpadów i ilości jednego pojemnika); za miesiące od dnia 1 lutego 2016 r. w kwocie 45,00 zł (stanowiące iloczyn stawki w wysokości 45,00 zł za pojemnik o pojemności 110 l, przy selektywnej zbiórce odpadów i ilości jednego pojemnika). Ustosunkowując się do zarzutów Strony, że nie wytwarza ona odpadów komunalnych, organ podkreślił, że z mocy wskazanej ustawy utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1), a w tym celu między innymi obejmują one wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3). Z kolei właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami u.u.p.c.g. i odrębnymi przepisami (art. 5 ust. 3) oraz poprzez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami u.u.p.c.g. i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 3b). Jednocześnie rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2) i wówczas są oni obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h). Jako bezpodstawne ocenił zarzuty naruszenia przez organ podatkowy przepisów procedury przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i brak szczegółowego odniesienia się do wywodów w zakresie nie wytwarzania odpadów. Ponieważ organy administracji nie mogły przy określeniu opłaty za gospodarowanie brać pod uwagę okoliczności, które nie miały znaczenia z punktu widzenia powszechnie wiążących zasad, przewidzianych dla określenia kwoty tej opłaty. Oczekiwanie strony, iż w związku jej oświadczeniem, że nie wytwarza odpadów, a te, które wytwarza sama zagospodarowuje, opłata za gospodarowanie odpadami nie jest z jej strony należna, nie znajduje uzasadnienia w przepisach powołanej ustawy. Obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami nie zależy od woli mieszkańców, lecz wynika wprost z powszechnie obowiązującego prawa –w przypadku nieruchomości niezamieszkałych głownie z przepisów prawa miejscowego, których przestrzeganie jest obowiązkiem każdego obywatela. Brak jest przy tym przepisów szczególnych, które zwalniałyby właścicieli zamieszkanych nieruchomości od ponoszenia tych opłat. W skardze na tą decyzję Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia o nieuzasadnionym domniemaniu, że wytwarza ona odpady komunalne. Skarżąca podtrzymała swoje wyjaśnienia, co do tego, że na spornej nieruchomości odpady nie są wytwarzane i nie są odbierane przez Gminę. W jej ocenie skoro organ nie udowodnił, że wytwarza na nieruchomości odpady, nie może domagać się zapłaty za ich wywóz. Ponadto podniosła, że budzi jej wątpliwość, że decyzja jest wydana przez Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. zamiast przez Prezydenta Miasta B., skoro ustawodawca wskazuje, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uprawnienie przysługuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r. poz.1066 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718. Ze zm.– w skrócie u.p.s.a). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a w szczególności powołanych w skardze przepisów o postępowaniu. Po pierwsze należy zwrócić uwagę na uchwałę NSA z dnia 19 grudnia 2016 r., II FPS 3/16 (Lex nr 2166631), która – na tle wzajemnej relacji art. 143 o.p. i art. 39 ust. 4 u.s.g. - dotyczy dopuszczalności powierzenia przez radę gminy innym podmiotom niż wójt, burmistrz (prezydent miasta), czynności związanych z wydawaniem decyzji określających opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W punkcie 1. tej uchwały NSA zajął stanowisko, że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ust. 1 u.c.p.g. wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust. 4 u.s.g. Tym samym uznał, że rada gminy nie może przekazać kompetencji do załatwiania czynności związanych z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi podmiotom zewnętrznym. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przepis art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy, poprzestając tylko na pierwszym punkcie uchwały NSA, należałoby uznać, że decyzja wydana w I instancji została wydana przez organ niewłaściwy i wyeliminować z obrotu prawnego, już z tego względu, zarówno decyzję Kolegium, jak i decyzję dyrektora MZGM. Jednakże Sąd zwraca uwagę, że w punkcie 2 uchwały z dnia 19 grudnia 2016 r. NSA zastrzegł, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od dnia jej podjęcia. W uzasadnieniu uchwały, w tej mierze, NSA stwierdził, że opowiedzenie się w tym przypadku za retrospektywnym oddziaływaniem wykładni w odniesieniu do budzących wątpliwości interpretacyjne przepisów prawa, w sytuacji zarysowania się rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie NSA, mogłoby podważyć zaufanie do organów władzy publicznej, w tym sądów. Zaufanie to jest uznawane za wartość, która w demokratycznym państwie prawnym podlega ochronie konstytucyjnej. W art. 2 Konstytucji RP trzeba więc poszukiwać rozwiązań służących realizacji tej wartości, przy pełnym poszanowaniu innych standardów konstytucyjnych - tak w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2014 r. (OSNC 2014 nr 5 poz. 49). NSA dodał również – co należy w tym miejscu zaakcentować – że oddziaływanie wykładni na przyszłość rodzi po stronie rad gmin obowiązek zmiany w rozsądnym terminie podjętych uchwał w celu uwzględnienia w nich stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego, Sąd orzekający stwierdza, że co prawda w pierwszej instancji decyzja w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie została wydana przez organ podatkowy (w tym przypadku: Prezydenta Miasta B.), lecz przez jednostkę upoważnioną przez Radę Miasta na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g., ale określenie przez NSA mocy wiążącej uchwały jedynie od dnia jej podjęcia, oznacza, że ma ona zastosowanie tylko do decyzji wydanych po dniu podjęcia uchwały. Zatem decyzję wydaną przez Dyrektora MZGM w analizowanej kategorii spraw, przed podjęciem uchwały, należy uznać za wydaną przez właściwy organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Odnoszą się natomiast do zarzutów skargi w tym dotyczących niewyjaśnienia stanu fatycznego wskazać należy, że zgodnie z art. 6h u.u.p.c.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (a więc nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy u.u.p.c.g. (ust. 1) i na podstawie uchwały (ust. 2), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z art. 6m u.u.p.c.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6I u.u.p.c.g. A zatem, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6o u.u.p.c.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Stosownie do art. 6i pkt 2 u.u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Z kolei zgodnie z art. 6j ust. 3 u.u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 6k ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały: ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Wskazać również trzeba, iż opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.u.p.c.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ponadto zacytowana wyżej treść art. 6o u.u.p.c.g., wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny. Treść przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z art. 6m ust. 1 u.u.p.c.g. wynika, że deklarację o wysokości opłaty należy składać w odniesieniu do danej nieruchomości. Mając na uwadze zarzuty strony skarżącej przyjdzie wskazać, że przepis art. 6c u.u.c.p.g. odczytywany zgodnie z językowym brzmieniem wyrazów pozwala na wyprowadzenie z niego normy, która nakazuje każdej gminie zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1). Zdaniem sądu tak rozumiany przepis nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Nawiązując do wykładni systemowej, trzeba zauważyć, że umieszczono w rozdziale 3c u.u.c.p.g. zatytułowanym "Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę", co potwierdza, iż jego adresatem gmina. Systemowe odczytanie omawianej normy nakazuje zaś sięgnąć do art. 2 u.u.c.p.g. w celu poznania definicji "właścicieli nieruchomości" (art. 2 ust. 1 pkt 4) oraz do art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) w celu zdefiniowania pojęcia "odpady komunalne" - odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Funkcjonalnie odczytując zaś ten przepis u.u.c.p.g. należy stwierdzić, że zorganizowanie odbierania odpadów staje się jednym ze sposobów realizacji celów omawianej ustawy. Podobnie należałoby zatem spojrzeć na mający istotne znaczenie dla analizowanej sprawy przepis art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Dzięki wykładni językowej można wyprowadzić normę prawną, w myśl której rada gminy może postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie z przepisu tego wynika więc fakultatywność objęcia systemem odbierania odpadów komunalnych również właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W ocenie Sądu, przepis art. 6c u.u.c.p.g. nie pozwala na dokonanie ograniczeń podmiotowych, to znaczy na wybranie przez gminę, od właścicieli których nieruchomości niezamieszkałych odpady będą odbierane. Wniosek ten wynika z językowej wykładni tego przepisu, w którym ustawodawca nie zastrzegł możliwości zawężenia katalogu właścicieli objętych działaniami gminy. Nadto należy sięgnąć - korzystając z dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej - do przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g., który stanowi, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Skoro zatem celem funkcjonowania omawianej ustawy jest objęcie jej regulacjami wszystkich właścicieli nieruchomości na terenach gmin, to przepis art. 6c ust. 2 u.c.p.g. trzeba odczytywać jako swoiste rozwinięcie tego celu (sposób jego realizacji). Innymi słowy przepis ten jest formalnoprawną podstawą do wypełnienia celu, jaki ustawodawca postawił przed gminami. W tym stanie rzeczy trudno byłoby przyjąć, żeby racjonalny ustawodawca z jednej strony dążył do maksymalnego pokrycia terenu gminy systemem gospodarowania odpadami, a z drugiej strony dozwalał na wyłączanie pewnych nieruchomości z tego systemu. W kontekście zarzutów i twierdzeń strony skarżącej trzeba podkreślić, że objęcie na mocy art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g. wszystkich nieruchomości na terenie gminy systemem opłatowym wyłącza całkowicie możliwość pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż przez ten jaki zorganizowała gmina. Ustawodawca wymaga bowiem od gmin dążenia do pełnego pokrycia terenu gmin systemem gospodarowania odpadami, a zatem realizując tenże cel, stosując art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g., gminy nie mogą akceptować działań zmierzających do wyłączenia jakiś nieruchomości spod tak funkcjonującego systemu. Podkreślić należy, że opłata za gospodarowanie odpadami nie jest wynagrodzeniem za świadczoną przez Gminę usługę. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 61 u.u.c.p.g.). Opłata ta ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Wobec tego okoliczność, że skarżąca we własnym zakresie zagospodarowuje odpady i nie korzysta z usług Gminy nie ma w sprawie zaczernia. Podkreślić należy, że zarówno z odwołania jak i ze skargi jednoznacznie wynika, że Skarżąca na nieruchomości w istocie wytwarza odpady. Wskazują na to zarówno twierdzenia o przekazywaniu odpadów "na kompost" i ‘na makulaturę" jak i dowody samodzielnego dostarczania odpadów do punktów zbiórki. Z uwagi na powyższe za bezzasadny w ocenie Sądu należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym wskazanego w skardze przepisu art. 6o u.u.c.p.g. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wskazanej w decyzji nieruchomości, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, a co zaakceptował organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty dotyczące bezprawności działań Organu I instancji są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, a mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło