I SA/Wr 1307/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-29
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Jadwiga Danuta Mrz, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli podatnik twierdził, że nie otrzymał korespondencji z powodu uszkodzonej skrzynki pocztowej, ale nie podjął działań w celu jej naprawy lub zgłoszenia uszkodzenia?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Podnoszona przez niego okoliczność uszkodzenia skrzynki pocztowej nie została potwierdzona, a nawet jeśli przyjąć jej prawdziwość, niedbalstwo podatnika w zaniechaniu działań naprawczych lub zgłoszenia problemu przemawia na jego niekorzyść. Ponadto, podatnik nie dopełnił obligatoryjnego warunku złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Podatnik A. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, twierdząc, że nie wiedział o decyzjach z powodu uszkodzonej skrzynki pocztowej. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy i nie dopełnił czynności (złożenia odwołania). Podatnik zaskarżył postanowienie, argumentując, że zły stan skrzynki nie świadczy o jego winie, a termin biegnie od dnia otrzymania kserokopii decyzji. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojew-dzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mr-z (sprawozdawca) Asesor WSA - Dagmara Dominik Protokolant: Anna Szokalska - Kruś Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi: A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Sygn. akt I SA/ Wr 1307 /05
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. S. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. Ś. z dnia [...] w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2000 i 2002 r.
W stanie faktycznym sprawy, podatnik powołując się na art. 162 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia [...] uzupełnionym pismem z [...] - zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. Ś. z dnia [...]. Wyjaśnił, że nic nie wiedział o tym, że organ podatkowy wysyła do niego jakiekolwiek pisma, w tym również przedmiotowe decyzje. O faktach tych dowiedział się dopiero w dniu [...]w trakcie rozmowy telefonicznej z urzędnikiem skarbowym. We wniosku podatnik wyjaśnił, że jego skrzynka pocztowa jest uszkodzona i stale otwarta, co powoduje, że wysyłane przesyłki nie docierają do adresata.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. OZ w J. G. po przeanalizowaniu akt sprawy i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - postanowieniem z [...] odmówił A. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. W uzasadnieniu stwierdził, że prośba o przywrócenie terminu nie może być uwzględniona, gdyż podatnik nie wypełnił przesłanek wynikających z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (OP). Postępowanie wykazało, że przedmiotowe decyzje, zawierające prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania, zostały doręczone podatnikowi w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 § 1 i § 1a OP), gdyż doręczyciel nie zastał adresata w miejscu zamieszkania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że po raz pierwszy próbowano doręczyć przesyłkę w dniu [...] lecz z powodu nieobecności adresata w mieszkaniu, doręczyciel zostawił awizo w skrzynce pocztowej, powtórnie awizując przesyłkę w dnu [...]. Adresat nie odebrał przesyłek, stąd urząd pocztowy zwrócił je w dniu [...] do US w L. Ś. Działając w interesie podatnika - organ w dniu [...] wysłał je powtórnie za pośrednictwem poczty, lecz i tym razem nie zastano adresata w domu. Obie przesyłki awizowano po raz pierwszy w dniu [...] i powtórnie w dniu [...] a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłek w urzędzie pocztowym doręczyciel umieścił w oddawczej skrzynce A. S. Adresat i tym razem przesyłek nie odebrał, stąd urząd pocztowy zwrócił je do Urzędu Skarbowego w L. Ś. w dniu [...] Organ uznał więc za skuteczne - doręczenie przesyłek w trybie doręczenia zastępczego z art. 150 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, termin do wniesienia odwołania mijał z dniem [...].
Analizując przesłanki z art. 162 OP od spełnienia których uzależnione jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ ustalił, że wniosek o przywrócenie terminu wpłynął [...] (tj. 90 dni po terminie do wniesienia odwołania) i w tym samym dniu podatnik otrzymał kserokopie doręczonych zastępczo decyzji. Podatnik składając wniosek - nie dokonał jednak czynności dla której zakreślony był termin ustawowy (w ogóle nie wniósł odwołania). Uzasadniając brak winy w dotrzymaniu terminu podnosił, że nie wiedział o próbach doręczenia mu przez Urząd Skarbowy korespondencji, gdyż jego skrzynka pocztowa jest uszkodzona i stale otwarta, co powoduje, że częste są przypadki nie docierania do niego przesyłek. Podatnik potwierdził, że nigdzie nie zgłaszał uszkodzenia skrzynki. W postępowaniu wyjaśniającym organ zwrócił się do Urzędu Pocztowego w L. Ś., który wyjaśnił, że w okresie od lipca do września 2004 r. skrzynka w której zostawiano korespondencję była zamykana, nie była uszkodzona ani naprawiana, a żaden z lokatorów budynku (w tym A. S.) nie zgłaszał uszkodzeń, reklamacji ani skarg dotyczących nieprawidłowości związanych z brakiem lub zaginięciem korespondencji.
W tych okolicznościach organ uznał, że wyjaśnienia podatnika o uszkodzeniu skrzynki jako przyczynie nie odebrania korespondencji - nie znalazły potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy, a brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie został uprawdopodobniony. Ponadto, nie można przyjąć, że wystąpiły przyczyny na które podatnik nie miał wpływu, skoro jak sam twierdzi "klapka była cały czas otwarta i nigdzie tego nie zgłaszałem" . Niedbalstwo podatnika nie eliminuje jego winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, tym bardziej, że wiedział on o toczącym się od maja 2004 r. postępowaniu podatkowym i mógł oczekiwać korespondencji z Urzędu Skarbowego. W ocenie organu podatkowego podatnik nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie wykazał bowiem, iż mimo należytej staranności nie mógł z uwagi na niezależne od niego przeszkody dopełnić czynności w terminie. Powoływane przez niego okoliczności nie stanowią podstawy uzasadniającej brak jego winy, stąd jedna z przesłanek z art. 162 § 1 OP nie została spełniona. Podatnik nie spełnił też kolejnej z obligatoryjnych przesłanek przywrócenia terminu, określonej w art. 162 § 2 OP, nie złożył bowiem odwołania, tj. nie dopełnił czynności, dla której był określony termin. W tych nie budzących wątpliwości okolicznościach - organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem nie zostały spełnione dwie z czterech ustawowych przesłanek z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. - domagając się jego uchylenia. W zarzutach podnosił, że zły stan techniczny skrzynki pocztowej nie stanowi dowodu na to, iż skarżący nie odbierał korespondencji z własnej winy. Ponadto wyjaśnił, że składając wniosek o przywrócenie terminu, nie mógł złożyć odwołania od decyzji, gdyż nie znał ich treści, a poza tym był przekonany, że 14 dniowy termin na wniesienie odwołań biegnie od dnia [...] tj. dnia w którym odebrał kserokopie przedmiotowych decyzji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem materialnym i procesowym. Uchylenie wydanego w sprawie aktu administracyjnego następuje więc w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, bowiem skarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Istota sporu w powyższej sprawie sprowadza się do oceny legalności wydanego w trybie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. nr 137, poz. 926 ze zm.) postanowienia - odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Ordynacja podatkowa stanowi w art. 162 § 1, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kolejne przesłanki wynikają z § 2 - podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Określone w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - są obligatoryjne i muszą być spełnione łącznie.
Organ przyjął, że podatnik złożył wniosek w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, za który przyjęto powzięcie przez niego wiadomości o skierowanych do niego rozstrzygnięciach organu podatkowego. Rozważenia organu wymagało zatem spełnienie przez podatnika dwóch kolejnych przesłanek: uprawdopodobnienie braku winy podatnika w uchybieniu terminu i złożenie odwołań (których dotyczył uchybiony termin).
Nie budzi wątpliwości, że odwołanie nie zostało złożone wraz z wnioskiem, ani w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Podatnik nie kwestionował, że w jego przekonaniu (które było błędne) - 14 dniowy termin do wniesienia odwołania biegł od otrzymania kserokopii przedmiotowych decyzji.
Już tylko nie spełnienie tej przesłanki (brak odwołania) uzasadniało odmowę organu podatkowego w przywróceniu uchybionego terminu, jednak organ podatkowy w wydanym postanowieniu odniósł się też do kolejnej przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy podatnika w uchybieniu terminu.
Jako jedyny powód niezłożenia odwołań w terminie podatnik podawał nie doręczenie mu korespondencji spowodowane jak twierdził uszkodzeniem oddawczej skrzynki pocztowej. W ocenie Sądu, organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, skarżący nie uprawdopodobnił bowiem braku winy w uchybieniu terminu. Podnoszona przez niego okoliczność związana z uszkodzeniem skrzynki pocztowej nie została potwierdzona przez urząd pocztowy. Podatnik zaś podnosząc ten argument jako okoliczność eskulpującą go od winy w uchybieniu terminu nie kwestionował, że nie podjął żadnych działań aby naprawić uszkodzoną skrzynkę. Gdyby nawet przyjąć, że uszkodzona skrzynka była przyczyną nie odebrania przez podatnika kierowanych do niego przesyłek, to i tak niedbalstwo skarżącego w zaniechaniu przeciwdziałania takiej sytuacji przemawia na jego niekorzyść. Miał on bowiem świadomość uszkodzenia skrzynki, nie podjął jednak żadnych działań aby ją naprawić lub choćby zgłosić ten fakt urzędowi pocztowemu. Wiedział też, że toczą się przed Urzędem Skarbowym postępowania podatkowe w jego sprawie i mógł oczekiwać korespondencji z urzędu. Uszkodzenie skrzynki nie było też nagłą ani nieusuwalną przeszkodą a taki stan rzeczy podatnik świadomie tolerował przez długi okres czasu (cyt. "klapka była cały czas otwarta i nigdzie tego nie zgłaszałem"). W tej sytuacji niedbalstwo podatnika jest ewidentne i uzasadnia stanowisko organu który przyjął, że podatnik nie uprawdopodobnił aby uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Zasadnie więc organ przyjął, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 162 § 1 OP (tj. nie został uprawdopodobniony brak winy), skarżący nie wykazał bowiem nie tylko należytej staranności, ale jakiejkolwiek staranności w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd w pełni podziela stanowisko przyjęte w skarżonym postanowieniu, bowiem starannie zgromadzony i oceniony przez organ podatkowy materiał dowodowy potwierdza, że o uchybieniu terminu zadecydował brak staranności w działaniu skarżącego a nie przeszkody, których nie mógł on przezwyciężyć.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło