I SA/Wr 1311/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-10-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia NSA Lidia Błystak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne ulega umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w sytuacji gdy nie było prowadzone postępowanie w sprawie wymiaru składek, a jedynie postępowanie w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, ponieważ odnosi się on wyłącznie do postępowań w sprawach wymiaru składek, a nie do postępowań w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Ponadto, przepis ten nie umarza powstałych obowiązków, a jedynie postępowania w sprawach wymiaru składek. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący R.C. kwestionował prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne, twierdząc, że tytuły wykonawcze utraciły moc prawną na mocy art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. Organy egzekucyjne i odwoławcze wielokrotnie wzywały skarżącego do sprecyzowania jego żądania, ostatecznie traktując jego pisma jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Po analizie stanowiska wierzyciela (ZUS), organy odmówiły umorzenia, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia NSA Lidia Błystak, Protokolant: Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Wobec R. C. (dalej: Zobowiązany, Skarżący) Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F., działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne na wniosek i w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. Zawiadomieniem z dnia 7 lipca 2010 r. (doręczonym Zobowiązanemu) organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego, tj. nadpłaty w podatku dochodowym za 2009 r. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...]do [...] oraz [...]. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie Zobowiązany, pismem z dnia 19 lipca 2010 r., podniósł, że "tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS utraciły moc prawną w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 41, poz. 888)". Zdaniem Zobowiązanego przepis art. 13 ww. ustawy wyłącza możliwość egzekwowania od niego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż postępowanie w sprawie wymiaru składek, z mocy prawa, uległo umorzeniu. W konkluzji zauważył, że egzekwowanie od niego "jakichkolwiek pieniędzy z powodu niezapłaconych składek byłoby naruszeniem prawa zarówno przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który nie wycofał tytułów egzekucyjnych, jak i przez organ egzekucyjny, który mając wiedzę o bezprawności tytułów egzekucyjnych, takiej egzekucji by dokonał". Z uwagi na wątpliwości co do charakteru zgłoszonego żądania, pismem z dnia 30 lipca 2010 r. organ egzekucyjny wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania treści powyższego pisma z dnia 19 lipca 2010 r. W treści wezwania organ wyjaśnił, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. i wskazał, że na skutek zajęcia wierzytelności w dniu 7 lipca 2010 r. wyegzekwowano w całości należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach od [...]do [...], natomiast w części - należność wskazaną w tytule wykonawczym o numerze [...]. Organ poinformował też Zobowiązanego, iż treść pisma sugeruje, że intencją Zobowiązanego było złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przesłankę wskazaną w treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wskazując wobec tego, że niesprecyzowanie treści pisma z dnia 19 lipca 2010 r. w zakreślonym terminie spowoduje jego rozpatrzenie jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pismo to, po dwukrotnym awizowaniu, zostało uznane za doręczone w dniu 23 września 2010 r. i pozostawione w aktach sprawy, tj. w sposób wskazany w treści art. 44 k.p.a. W związku z tym, że Zobowiązany nie sprecyzował pisma w zakreślonym terminie, organ egzekucyjny pismem z dnia 7 września 2010 r. znak [...], zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zajęcie stanowiska co do kwestii podniesionych w piśmie Zobowiązanego z dnia 19 lipca 2010 r. W dniu 19 października 2010 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo Zobowiązanego, w którym podniósł te same, co wcześniej, argumenty. Pismem z dnia 25 listopada 2010 r. wierzyciel ustosunkował się do twierdzeń Zobowiązanego, wskazując, że nie prowadził wobec niego postępowania w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a jedynie postępowanie w sprawie stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym, zakończone decyzją z dnia [...] stwierdzającą, że Skarżący od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia i wydania decyzji podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnym, rentowym, wypadkowym. Odwołanie od tej decyzji zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu Wydział IX Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt IX U-2256/2006. Decyzja ta - jako prawomocna - podlegała wykonaniu i stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych od nr [...]do nr [...], od [...]do [...],[...],[...],[...], od [...] do [...],[...], od [...]do [...], a następnie wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Wierzyciel wskazał także, że podnoszony przez Zobowiązanego fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej został dopiero potwierdzony decyzją z dnia [...]. znak [...]stwierdzającą, że od dnia 7 maja 2005 r. R. C. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnym, rentowym, wypadkowym. Na końcu zauważył, że obecnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec Zobowiązanego w stosunku do należności za okres od stycznia 1999 r. do maja 2005 r., i że brak było przesłanek uzasadniających umorzenie tego postępowania. Mając na względzie stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] znak [...], organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów w/w wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny był nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do zastosowania środków egzekucyjnych, które prowadzą do wykonania obowiązku. Podkreślił, że w ramach prowadzonego postępowania dochodzone są wyłącznie wymagalne należności z tytułu składek za okres od stycznia 1999 r. do maja 2005 r., stąd brak było przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Zobowiązany, w dniu 22 grudnia 2010 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że błędnym było orzekanie przez organ egzekucyjny na podstawie art. 59 u.p.e.a., gdyż nie taka była intencja wniosku z dnia 19 lipca 2010 r. Zauważył, że w piśmie tym wskazał jedynie, że w świetle przepisów powołanej ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela utraciły moc prawną z chwilą wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 9 sierpnia 2008 r. i tym samym podniósł, że organ egzekucyjny zignorował treść art. 13 tej ustawy, przez co dopuścił się naruszenia prawa. Wskazał także, że skoro nie było prowadzone postępowanie w sprawie wymiaru składek to oznacza to, że składki były odprowadzane prawidłowo, co nasuwa wątpliwość co do tego, z jakiej przyczyny tytuły wykonawcze zostały wystawione. Postanowieniem z dnia [...] znak [...]Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, sposób było uznać, czy zakres przedmiotowy zaskarżonego postanowienia był zgodny z żądaniem Zobowiązanego, a także, czy wierzyciel wypowiedział się co do zasadności prowadzenia wobec Zobowiązanego postępowania egzekucyjnego w zakresie, w jakim żądał tego Zobowiązany. Mając na uwadze powyższe, organ egzekucyjny pismem z dnia 10 lutego 2011 ponownie wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania treści pisma z dnia 19 lipca 2010 r. poprzez wskazanie, z jakich środków prawnych przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Zobowiązany chce skorzystać oraz których tytułów wykonawczych wniosek dotyczy, a następnie zwrócił się do wierzyciela pismem z dnia 15 marca 2011 r. znak [...] o zajęcie stanowiska w sprawie. Wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu (w dniu 16 lutego 2011 r. i 24 lutego 2011 r.), zostało zwrócone przez Pocztę Polską do nadawcy z adnotacją: zwrot nie podjęto w terminie. W tej sytuacji, stosownie do treści art. 44 k.p.a., organ uznał wezwanie za doręczone w dniu 2 marca 2011 r. i ponownie rozpatrzył pismo Zobowiązanego z dnia 19 lipca 2010 r. jako wniosek o umorzenia postępowania egzekucyjnego do wszystkich tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń społecznych we W., czynnych w dniu orzekania. Pismem z dnia 1 kwietnia 2011 r. wierzyciel podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 25 listopada 2010 r., jednocześnie wskazując, że stanowisko to dotyczy również tytułu wykonawczego o nr [...]obejmującego nieuregulowane składki na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2002 r. Postanowieniem z dnia [...]nr [...]organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]do [...], od nr [...]do [...],[...],[...],[...]od nr [...]do nr [...],[...], od nr [...]do nr [...], wystawionych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. W postanowieniu tym organ egzekucyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy i ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, wykazał, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888) nie stanowią przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a. do umorzenia postępowania egzekucyjnego, dlatego odmówił umorzenia I postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na powyższe na postanowienie Zobowiązany, podobnie jak we wcześniejszych swoich pismach, podniósł, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wprost na mocy powołanej ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a także, że "wszystkie punkty uzasadnienia postanowienia są = nieistotne, albowiem odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego przed dniem wejścia w życie wzmiankowanej ustawy." Postanowieniem z dnia [...]znak [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie Zobowiązany pozostawał w błędzie twierdząc w zażaleniu, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z mocy prawa. Wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych nie było umorzone z mocy prawa ani też nie zostało umorzone w drodze postanowienia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Zobowiązanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze podniesiono zasadniczo te same okoliczności, co w zażaleniu z dnia 10 maja 2011 r. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenia prawa, polegające na "całkowitym ignorowaniu zapisów art. 13 powołanej ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw i podejmowaniu postanowień wbrew jasno wyrażonej, niedopuszczającej żadnych interpretacji treści art. 13 tej ustawy jak i wbrew duchowi tej ustawy". Skarżący podtrzymuje wyrażone uprzednio stanowisko, iż ustawa o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw sama z siebie umarza postępowanie będące w toku w dniu wejścia jej w życie oraz że przepisy tej ustawy (art. 13 pkt 1), mają zastosowanie do jego sprawy, jak i do wielu innych osób będących w analogicznej sytuacji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanoiweniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wyżej określony zakres kognicji oraz stan faktyczny i prawny sprawy oraz podniesione w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, ż jakkolwiek pismo zobowiązanego z dnia 19 lipca 2010 r. mogło budzić wątpliwości co do swojego charakteru, to jednak organ egzekucyjny dwukrotnie zwracał się do strony o dookreślenie intencji piszącego i zawartego w tym piśmie żądania, informując jednocześnie, że w razie nieudzielenia odpowiedzi zostanie ono rozpoznane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Na żadne z tych pism nie otrzymano odpowiedzi. Mimo że wezwania organu w powyższym zakresie zostały doręczone na podstawie art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia), zaś zobowiązany w swoich pismach z dnia 22 grudnia 2010 r. i z dnia 18 kwietnia 2011 r., podnosił, że nie domagał się umorzenia postępowania ( bowiem , jego zdaniem, zostało ono umorzone "z mocy ustawy"), zdaniem Sądu nie można czynić organom zarzutu, że rozpoznano pismo zobowiązanego z dnia 19 lipca 2010 r. oraz kolejne pisma ( z dnia 19 października 2010 r.) w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. Biorąc bowiem pod uwagę rodzaj podniesionych w tych pismach zarzutów, należy stwierdzić, że prawidłowo w tym wypadku organy uznały, że umorzenie postępowania egzekucyjnego najbardziej odpowiadało intencji pisma Skarżącego. Skarżący co prawda twierdził w piśmie z dnia, że nie chodziło mu o umorzenie postępowania, ale bazował przy tym na założeniu, że obowiązki podlegające egzekucji (należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) uległy wcześniej umorzeniu z mocy prawa. W tym kontekście, mając na uwadze wyliczone w niżej powołanym przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a., przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, należy uznać, że organ prawidłowo postąpił wyjaśniając Zobowiązanemu, na jakiej podstawie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, oraz informując, że w razie niewskazania innej podstawy rozpoznania pisma, zostanie ono potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przesłanki, z uwagi na które postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone, wymienione zostały w art.59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej: u.p.e.a.). Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być ponadto umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2). W sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ orzeka postanowieniem, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (§ 3); postanowienie takie może być wydane z urzędu, lub kończyć postępowanie zainicjowane wnioskiem strony (§ 4). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (§ 5). Jak wynika z przytoczonych regulacji art. 59 § 1 u.p.e.a., umorzenie obowiązku podlegającego egzekucji (podobnie jak jego niewymagalność lub wykonanie), stanowią jedną z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zważywszy na argumenty podniesione przez skarżącego w piśmie z dnia 19 lipca 2010 r. oraz w dalszych pismach, przy jednoczesnym braku odpowiedzi zobowiązanego na pisma organu egzekucyjnego z dnia 30 lipca 2010 r. oraz z dnia 10 lutego 2011 r., a w konsekwencji jednoznacznego sprecyzowania żądania wniosku, za najbardziej trafne należało uznać rozpoznanie przez organ pisma strony z dnia 19 lipca 2010 r. jako żądania umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Co prawda wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku może stanowić także podstawę zarzutu na postępowanie egzekucyjne, jednak warto odnotować, że nawet gdyby intencją strony było raczej wniesienie zarzutu na postępowanie egzekucyjne (przy czym należy mieć na uwadze, że w odniesieniu do zarzutów obowiązuje 7-dniowy termin na ich wniesienie, który nie ma zastosowania do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego), to powyższe nie mogłoby w znaczący sposób wpłynąć na sposób załatwienia sprawy. W przypadku bowiem uwzględnienia zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., organ umarza postępowanie egzekucyjne; w przeciwnym wypadku uznaje zarzut za nieuzasadniony i kontynuuje egzekucję. Zarówno postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 59 § 5 u.p.e.a., jak i postanowienie o uznaniu za niezasadny zarzutu na postępowanie egzekucyjne ( art. 34 § 7), są zaskarżalne zażaleniem. W odniesieniu do zarzutów na postępowanie egzekucyjne przewidziano w art. 34 § 1 up.e.a. przewidziano konieczność uzyskania przez organ, przed wydaniem postanowienia w sprawie zarzutów, stanowiska wierzyciela – przy czym w odniesieniu m.in. do zarzutu wygaśnięcia, przedawnienia lub umorzenia obowiązku, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W niniejszej sprawie, rozpoznając wniosek skarżącego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., organ zwracał się (dwukrotnie) do wierzyciela – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. o zajęcie stanowiska co do kwestii podniesionych przez Zobowiązanego w piśmie z dnia 19 lipca 2010 r. i stanowisko to uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ prawidłowo rozpatrzył wniosek strony z dnia 19 lipca 2010 r. jako żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako że spośród różnych możliwych kwalifikacji przedmiotowego pisma, taka najbardziej odpowiadała treści podniesionych w nim zarzutów. Sam zobowiązany, uprzedzony o takim ewentualnym zakwalifikowaniu pisma, nie sprecyzował jego treści, mimo dwukrotnych wezwań ze strony organu, zaś pod względem zastosowanego trybu i przewidzianych prawem skutków była to również kwalifikacja korzystna dla strony. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że w razie otrzymania informacji, które uzasadniałyby umorzenie postępowania egzekucyjnego – w tym wypadku podniesienie przez stronę okoliczności umorzenia egzekwowanego obowiązku, organ umarza postępowanie, bez względu na to, czy przesłanki umorzenia zostaną stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. Odnosząc się do sformułowanej w zaskarżonym postanowieniu oceny przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego w kontekście zarzutów formułowanych przez Zobowiązanego w toku postępowania oraz w skardze, Sąd zauważa, że wygaśnięcie obowiązku, w tym również przez umorzenie, podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, czy okoliczność ta wystąpiła jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy też w jego toku. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić także w innych przypadkach, przewidzianych zarówno w ustawie egzekucyjnej, jak i w innych ustawach. Przepis art. 60 u.p.e.a. w kwestiach regulowania instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego zastrzega wyraźnie akt rangi ustawowej (vide: Piotr Pietrasz Komentarz do art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex 2010). Skarżący, jako podstawę umorzenia obowiązków podlegających egzekucji, wskazywał art. 13 powołanej ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 41, poz. 888). Przepis ten, który wszedł w życie 20 września 2008 r., stanowił: "Postępowania prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawach wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się w związku ze zgłoszeniem przez przedsiębiorcę czasowego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, ulegają umorzeniu" (ust. 1). Przepisu ust. 1 nie stosuje się, w sytuacji gdy przedsiębiorca, który zgłosił czasowe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej, faktycznie ją wykonywał (ust. 2). Mając zatem na uwadze przytoczoną treść art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, należy się zgodzić ze stanowiskiem organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego, że przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie i nie mógł być podstawą, w oparciu o którą doszło z mocy prawa do umorzenia obowiązków skarżącego z tytułu ubezpieczenia społecznego. Regulacja powyższa odnosi się bowiem wyraźnie do postępowań w sprawach wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, które toczyły się w dniu wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Ponadto stanowił on podstawę do umorzenia tych postępowań, nie zaś do umorzenia powstałych już i określonych obowiązków z tytułu ubezpieczeń społecznych. Jak natomiast wynikało z informacji uzyskanej przez organ od wierzyciela – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W., wobec Skarżącego nie było prowadzone postępowanie w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a jedynie postępowanie w sprawie podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 6 maja 2005 r., które zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...]obejmującej Skarżącego ubezpieczeniem z w/w tytułów. Odwołanie od tej decyzji zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu Wydział IX Ubezpieczeń Społecznych. Postępowanie w powyższym zakresie nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie wymiaru skałek, do którego odnosi się powoływany przez Skarżącego art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, podobnie jak nie było to postępowanie toczące się w dniu wejścia w życie tej ustawy. Postępowanie prowadzone natomiast przez Dyrektora ZUS w związku ze zgłoszeniem przez Skarżącego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej zostało zakończone decyzją z dnia [...], stwierdzającą, że nie podlegał on ubezpieczeniom społecznym od dnia 7 maja 2005 r. (odwołanie zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu Wydział IX Ubezpieczeń Społecznych, apelację oddalił Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych). Tym samym błędne jest przekonanie Skarżącego, że w związku z powołanym wyżej przepisem art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw doszło do umorzenia ciążących na nim zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie z informacji przekazanej przez wierzyciela, podobnie jak z faktów przytaczanych przez samego Skarżącego, nie wynikało, by obowiązki podlegające egzekucji zostały umorzone (lub wygasły w inny sposób) na innej postawie, co stało na przeszkodzie umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 up.e.a. Okoliczność podlegania obowiązkowi z tytułu ubezpieczeń społecznych nie mogła być zatem kwestionowana obecnie na etapie postępowania egzekucyjnego. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skargę , jako bezzasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 u.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło