I SA/Wr 1319/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-03
Skład orzekający: Anna Moskała, Krystyna Anna Stec, Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo zastosował domniemanie prawne z art. 9 § 2 Kodeksu celnego, uznając towar za nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, pomimo uniewinnienia skarżącego w postępowaniu karnym skarbowym od zarzutu paserstwa celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Kluczowe znaczenie ma przepis art. 9 Kodeksu celnego, który w § 2 wprowadza domniemanie nielegalnego wprowadzenia towaru, jeśli jego rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, a nie można ustalić nadania mu przeznaczenia celnego. Ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił dowodów pozwalających obalić to domniemanie, a jego twierdzenia o zagubieniu dokumentów podczas przeszukania były sprzeczne z ustaleniami. Należyta staranność przy nabywaniu towaru nie została zachowana, co uzasadnia powstanie długu celnego, niezależnie od wyniku postępowania karnego skarbowego.Stan faktyczny
Skarżący S. K. został objęty postępowaniem celnym dotyczącym towarów (obuwia i odzieży) ujawnionych na jego posesji, które według organów wskazywały na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Mimo uniewinnienia w postępowaniu karnym skarbowym od zarzutu paserstwa celnego, organy celne uznały towar za nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, powołując się na domniemanie z art. 9 § 2 Kodeksu celnego i stwierdzając powstanie długu celnego. Skarżący kwestionował ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w tym brak należytej staranności oraz niewłaściwą ocenę dowodów i opinii biegłych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę.
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03 2
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą stwierdzono powstanie długu celnego wobec towarów pochodzenia zagranicznego w postaci obuwia i odzieży i naliczono dodatkową opłatę celną.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] uregulował sytuację prawną towarów wprowadzonych na polski obszar celny i nie zgłoszonych do odprawy celnej w postaci odzieży i obuwia, a ujawnionych u skarżącego.
W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, iż została ona wydana z naruszeniem art. 9 § 2 i art. 210 Kodeksu celnego. Wskazano, że przedmiotowa decyzja narusza powyższe przepisy oraz powagę rzeczy osądzonej. Dowolnie bowiem przyjęto, że zakwestionowana odzież i obuwie są pochodzenia zagranicznego, a wyrok w sprawie karnej skarbowej uniewinniający skarżącego rozstrzygnął kwestię winy i jego zamiaru. Również ocena należytej staranności nie powinna być dokonywana w oderwaniu od obiektywnych możliwości ustalania pochodzenia towaru w handlu bazarowym. Zabezpieczone rzeczy nie są rzeczami nowymi, są to modele sprzed 2-3 lat i stanowią osobistą własność skarżącego i jego rodziny. Powyciąganie rzeczy z worków przez funkcjonariuszy w czasie zabezpieczania rzeczy, spowodowało, że zagubione zostały rachunki dokumentujące ich nabycie. Skarżący zakwestionował także rzetelność opinii biegłych, a zwłaszcza przyjętych cen.
Rozpatrując powyższe odwołanie Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w czasie przeszukania w dniu [...] posesji należącej do skarżącego przez funkcjonariuszy celnych i funkcjonariuszy policji z Komendy Miejskiej Policji z sekcji Walki z Przestępstwami Gospodarczymi ujawniono i zabezpieczono różnorodną odzież znanych firm zagranicznych tj. kurtki skórzane, buty, garnitury itp. Odzież znajdowała się w różnych częściach domu, była zapakowana w worki foliowe i reklamówki. Wartość zabezpieczonego towaru oszacowano na kwotę [...].
Prokuratura Rejonowa W. K. ze sprawy zarejestrowanej pod nr [...] wyłączyła materiały dotyczące przestępstwa karnego skarbowego i przekazała do Urzędu Celnego we W. celem dalszego prowadzenia. Natomiast sama wniosła do Sądu akt oskarżenia przeciwko S. K. z art. 229 § 3 kk. Sprawa obietnicy udzielenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom publicznym w wysokości [...] w zamian za odstąpienie od czynności służbowej zakończyła się wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. K., którym to uznano S. K. winnym popełnienia czynu z art. 229 § 3 Kodeksu karnego.
Urząd Celny we W. prowadził dochodzenie karne skarbowe oraz wniósł do Sądu akt oskarżenia przeciwko S. K., stawiając mu
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03
3
zarzut paserstwa celnego z art. 91 § 3 kodeksu karnego skarbowego. Sąd Rejonowy dla W.-K. uniewinnił S. K. od tego zarzutu. Wydał także, na wniosek obrońcy, postanowienie o zwrocie oskarżonemu zabezpieczonych dowodów rzeczowych w postaci odzieży i obuwia oraz 2 samochodów i dowodów rejestracyjnych. Tym samym nastąpiło zwolnienie towarów z zajęcia w postępowaniu karnym skarbowym.
Jednocześnie Urząd ustalił iż istnieją przesłanki do podjęcia postępowania celnego zmierzającego do wyjaśnienia czy pozostały towar, którego ilość i rodzaj wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, otrzymał dopuszczalne przeznaczenie celne. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] wszczęto postępowanie administracyjne. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] dokonano zajęcia wskazanego towaru w postępowaniu administracyjnym zgodnie z legitymacją zawartą w art. 241 § 1 Kodeksu celnego.
Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków (również długu celnego) i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obowiązki te są wskazane m.in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku ich niedochowania, Kodeks celny w art. 9 § 1 stanowi, że wprowadzenie towaru nastąpiło nielegalnie.
Jednocześnie w art. 9 § 2 Kodeksu celnego ustawodawca wprowadził następującą regulację prawną: "jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, uważa się, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny".
W niniejszej sprawie, organa celne i policyjne faktycznie ujawniły, iż S. w K. posiadał i przechowywał odzież damską i męską oraz obuwie, którego ilość i rodzaj niewątpliwie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to jest [...] odzieży oraz [...] pary obuwia. Należy podkreślić, że niezależnie od ilości i rodzaju ujawnionego towaru, jego przeznaczenie do działalności gospodarczej dodatkowo potwierdzają okoliczności związane z ujawnieniem i zabezpieczeniem ww. towaru:
- towar przechowywany był na posesji S. K. w foliowych
workach i reklamówkach, co nie jest przyjętym sposobem przechowywania
używanej odzieży osobistej,
- S. K. wyjaśniał w trakcie postępowania karnego
skarbowego, że ww. towar nabywał od stycznia do grudnia 2001 roku w celu
uruchomienia i zarejestrowania działalności gospodarczej i działalność tą
faktycznie zarejestrował po ujawnieniu towaru,
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03 4
- proponując funkcjonariuszom znaczną korzyść majątkową za
odstąpienie od czynności służbowych, S. K. nie zachowywał się
jak obywatel niesłusznie pomówiony o naruszenie obowiązujących przepisów
prawa,
- powołani w sprawie rzeczoznawcy w swoich opiniach zwrócili uwagę
na zgniecenia i zabrudzenia wynikające z niewłaściwego przechowywania
odzieży, ale jednocześnie uznali zatrzymaną odzież za nadającą się do
wprowadzenia do obrotu handlowego po opakowaniu i ometkowaniu. Tym
samym za niewiarygodne należało przyjąć wyjaśnienia, że zabezpieczona odzież
służyła do użytku osobistego S. K. Przykładowo zatrzymano aż
[...] sztuk garniturów męskich nieużywanych w różnych rozmiarach.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował domniemanie prawne wprowadzone przez ustawodawcę w art.9 § 2 Kodeksu celnego. Ponieważ zaistniały niewątpliwie przesłanki w postaci ustalenia, że podczas kontroli celnej ujawniony został towar w rodzaju i ilościach wskazujących na przeznaczenie do działalności gospodarczej, co więcej, przeznaczenie towaru do działalności gospodarczej zostało potwierdzone przez samego S. K. W konsekwencji organ celny przyjął, że towar wprowadzony został na polski obszar celny nielegalnie. Dla przyjęcia takiego domniemania wystarczającym było ustalenie przez organy kontrolne, że w trakcie kontroli nie można było ustalić, że ujawnionym towarom pochodzenia zagranicznego nadano przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego.
Tak jak każde domniemanie prawne, domniemanie wynikające z art. 9 § 2 Kodeksu celnego może zostać obalone poprzez udowodnienie, że zabezpieczony towar nie był przeznaczony do działalności gospodarczej albo że został legalnie wprowadzony na polski obszar celny. Ciężar przeprowadzenia takiego dowodu przerzucony został jednak powyższym przepisem na osobę zainteresowaną obaleniem domniemania. W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. S. K., kwestionując zastosowanie art. 9 § 2 Kodeksu celnego, nie wykazał on, że przepis ten zastosowany został nieprawidłowo.
Argumentacja, że rzeczy wyprodukowane przed 2-3 laty należy uznać za rzeczy nie będące rzeczami nowymi a tym samym będące rzeczami używanymi, jest w ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. argumentacją nie potwierdzoną ustaleniami faktycznymi. Wszystkie rzeczy są rzeczami nowymi i zdatnymi do obrotu handlowego. Powołani przez organ celny biegli ustalili, że ślady używalności występują tylko na niektórych parach butów. Należy podkreślić, że S. K. był obecny osobiście podczas przeprowadzania oceny towarów i w tym momencie nie wskazał, które konkretnie sztuki odzieży stanowią jego odzież osobistą. Zauważyć też należy, że składając odwołanie, Strona domaga się zwrotu całości towaru a nie poszczególnych sztuk.
Zarzut zgubienia przez funkcjonariuszy celnych rachunków powkładanych rzekomo do worków, w ocenie organu odwoławczego należy
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
5
uznać za zarzut bezpodstawny. Sam S. K. gubi się w swoich wyjaśnieniach. Raz stwierdza, że towar zakupił na targowisku we W. i z uwagi na brak obiektywnych możliwości ustalania pochodzenia towaru w handlu bazarowym nie ma możliwości udokumentowania pochodzenia towaru. Drugi raz podnosi, że z uwagi na zamiar zarejestrowania działalności gospodarczej posiadał rachunki - część rachunków znajdowała się razem z zabranym towarem a następnie została zagubiona przez funkcjonariuszy celnych. Jednocześnie S. K. nie okazał żadnego innego rachunku na zakupione rzeczy. Wynikałoby z tego, że oprócz "części rachunków" przechowywanych z towarem nie ma innej "części", która umożliwiałaby zalegalizowanie transakcji handlowych.
Świadkowie powołani przez S. K. – S. O. i R. Sz.- potwierdzili tylko, że znają. S. K., spotykali się towarzysko na targowisku "N. Ł." i widzieli jak S. K. dokonywał zakupów pojedynczych rzeczy od osób prowadzących na targowisku działalność gospodarczą.
Organ celny nie kwestionował faktu prowadzenia przez S. K. działalności handlowej na targowisku miejskim i przeprowadzenie dowodu na tą okoliczność było zbędne. Z drugiej strony przywołani przez S. K. świadkowie sami nie przeprowadzali ze S. K. transakcji handlowych ani też nie byli w stanie potwierdzić konkretnie pochodzenia zabezpieczonego towaru.
Przedmiotem toczącego się postępowania celnego było uregulowanie sytuacji prawnej konkretnej partii ujawnionego towaru. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej we W. uznał za niecelowe przeprowadzenie dowodu zawnioskowanego przez S. K. w postaci przesłuchania ww. świadków przez organ drugiej instancji.
Nie może zgodzić się także z argumentacją pełnomocnika strony dotyczącą naruszenia przepisu art. 210 Kodeksu celnego oraz zasady powagi rzeczy osądzonej. Postępowanie celne jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego skarbowego. Przepis art. 273 Kodeksu celnego stwierdza: "prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów niniejszej ustawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej'". Celem postępowania karnego skarbowego jest ustalenie czy miało miejsce popełnienie czynu przestępnego, ustalenie sprawcy tego czynu, oraz kwestii winy sprawcy i ewentualnie wymierzenie sprawcy odpowiedniej kary. Przedmiotem postępowania celnego jest tylko uregulowanie sytuacji towaru będącego przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą.
Dlatego też nietrafny jest. pogląd wyrażony przez Stronę, że wyrok w procesie karnym rozstrzyga jednocześnie o sytuacji prawnej ww. towaru i tworzy sytuację rzeczy osądzonej. Oczywiście dowody uzyskane w postępowaniu karnym skarbowym są elementem materiału dowodowego
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
6
uzyskanego w postępowaniu celnym i podlegają ocenie w tym postępowaniu na zasadach ustaw Kodeks celny i Ordynacja podatkowa.
W myśl postanowień art. 38 Kodeksu celnego, jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny (bez zgłoszenia do odprawy celnej) organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów.
Nielegalne wprowadzenie na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym powoduje, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, powstanie długu celnego. Ustawodawca w art. 210 § 3 Kodeksu celnego określił krąg podmiotów, które uznane zostały za dłużników:
* osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia,
* osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne
* osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają podlegający należnościom celnym przywozowym towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
Dla uznania posiadacza towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny za dłużnika zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy nabywając przedmiotowy towar wiedział on, że jest to towar wprowadzony nielegalnie i o ile nie posiadał takiej wiedzy, to czy przy zachowaniu należytej staranności mógł się o tym dowiedzieć. Samo pojęcie "należyta staranność" nie zostało zdefiniowane w prawie celnym. Na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że staranność jest należyta, jeżeli odpowiada staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju, czyli odpowiada stopniowi uważanemu przez ogół za konieczny.
Z akt sprawy wynika, że były podstawy do przyjęcia, że S. K. nie spełnił wymogu dochowania należytej staranności przy nabywaniu towaru pochodzenia zagranicznego. Organ odwoławczy nie może zgodzić się ze stwierdzeniem Strony, że przy specyfice handlu bazarowego S. K. nie musiał stosować się do elementarnych zasad obowiązujących w handlu.
Podkreślono, że S. K. nie nabył na bazarze pojedynczej używanej rzeczy na swoje potrzeby. Zgromadził on towar w ilościach niewątpliwie handlowych. Sam S. K. broni się argumentacją że towar zgromadził aby otworzyć działalność handlową Przy tego typu działalności S. K. nie może okazać żadnej dokumentacji handlowej, nie może wskazać dostawców towaru ani udokumentować źródła pochodzenia towaru, nie wspominając już o tym że nie dysponuje żadnymi rozliczeniami handlowymi.
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
7
W handlu bazarowym uczestniczą nie tylko osoby fizyczne dokonujące kupna lub sprzedaży pojedynczych rzeczy ale także podmioty prowadzące na bazarach działalność gospodarczą. Podmioty te mają zalegalizowaną działalność, prowadzą dokumentację handlową i wystawiają rachunki, również VAT.
Dyrektor Izby Celnej we W. podzielił zatem pogląd pierwszej instancji, że S. K. nie spełnił wymogu dochowania należytej staranności przy nabywaniu towaru pochodzenia zagranicznego.
Za bezpodstawny uznano także zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwie przeprowadzonej ekspertyzy towarów. Organ celny w trakcie postępowania celnego powołał biegłych - osoby dysponujące właściwymi kwalifikacjami do przeprowadzenia oceny zabezpieczonego towaru. Powołanie biegłych i przeprowadzenie ekspertyz odbyło się zgodnie z wymogami określonymi w przepisach Ordynacji podatkowej. Strona miała możliwość uczestniczenia w przeprowadzonych czynnościach i ze swojego prawa skorzystała.
W swoim odwołaniu skarżący wyraża ogólne niezadowolenie z wyników uzyskanej oceny towarów. Na poparcie swojego niezadowolenia nie przedstawia jednak żadnych dowodów w postaci opinii innych uprawnionych rzeczoznawców.
W skardze na tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 9 § 2, art. 210 § 1 pkt 1, § 2 i 3 Kodeksu celnego oraz art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej, skarżący domagał się stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu podniósł, że ustalenia poczynione w sprawie karnej skarbowej doprowadziły do uniewinnienia go od zarzutu z art. 86 § 3 Kodeksu karnego skarbowego. Wskazał, że rozpatrywanie występków z art. 86 § 3 i art. 91 K.k.s. nie może nastąpić w oderwaniu od art. 9 § 2 Kodeksu celnego oraz art. 210 § 3 pkt 3 tej ustawy. Faktem obiektywnym i wynikającym z uniewinnienia jest istnienie po stronie skarżącego należytej staranności w prowadzonych przez niego zakupach towarów. W tych okolicznościach nie można postawić skarżącemu zarzutu niezachowania należytej staranności w czasie nabywania przedmiotowych rzeczy. Ocena należytej staranności nie może być dokonywana w oderwaniu od obiektywnych możliwości ustalenia na bazarach czy tym bardziej w sklepach, czy sprzedawane towary zostały legalnie wprowadzone na polski obszar celny. Zakwestionował również ustalenia poczynione przez powołanych w sprawie biegłych, którzy uznali za nowe - rzeczy, które miały już dwa lub trzy lata (stare modele). Za naruszające przepis art. 121 Ordynacji podatkowej uznał również pominięcie dowodów ze świadków wnioskowanych przez niego oraz przyjęcie, że nie posiadał żadnych rachunków, gdy tymczasem do zagubienia rachunków doszło podczas dokonanego przez organy przeszukania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03 8
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia motywy Sąd w mniejszym składzie w pełni podziela.
Decydującym dla oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia jest przepis art. 9 Kodeksu celnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku więc stwierdzenia, w toku kontroli celnej, że towar wprowadzono z naruszeniem przepisów o wprowadzaniu towaru albo że towar nie został przedstawiony organowi celnemu mamy do czynienia z nielegalnym wprowadzeniem towaru. W § 2 tego przepisu zamieszczono zapis, że odnoszący się do sytuacji, gdy mamy do czynienia z towarami, których rodzaj i ilość wskakują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, wówczas, jeżeli w trakcie kontroli nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom zostało nadane przeznaczenie celne, uważa się, że te towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny. Należy zwrócić uwagę, że zarówno "rodzaj i ilość" towaru muszą wskazywać na przeznaczenie do działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, wbrew twierdzeniom strony, że ujawniony u skarżącego towar był przeznaczony do działalności gospodarczej. Twierdzenia strony są zresztą niespójne w tym zakresie.
Słusznie zauważyły organy obu instancji, iż wynikające z tego przepisu domniemanie może być obalone przez stronę postępowania. Jednakże skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby to domniemanie obalić. Jego twierdzenia, iż do zagubienia dowodów nabycia towaru doszło w trakcie przeszukania przeprowadzonego przez organy stoją w sprzeczności zarówno z
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
9
okolicznościami dokumentującymi to przeszukanie jak i z twierdzeniami samego skarżącego, który podnosił, iż nabywał towary na bazarach bez rachunków, dostawał z zagranicy itp. Również przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków (nie powtórzone przez organ odwoławczy) nic do sprawy nie wniosły. Także zarzuty podnoszone w stosunku do opinii biegłego nie zasługują na uwzględnienie. To że ujawniona odzież i obuwie były modelami sprzed dwóch czy trzech lat nie świadczy o tym, że utraciły one wartość handlową. Także ilość, rozmiary i różnorodność towarów nie pozwalają na przyjęcie, że były to rzeczy przeznaczone do użytku osobistego skarżącego czyjego rodziny.
Należy podkreślić, że rzeczą osoby, która posiada towary, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie tych towarów do działalności gospodarczej jest właściwe udokumentowanie ich pochodzenia. Tego zaś skarżący nie uczynił. Z momentem więc ujawnienia takiego towaru powstaje z mocy prawa dług celny.
Zgodnie z art. 210 § 3 dług celny w przywozie powstaje w wypadku osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny podlegający należnościom celnym i które wiedziały łub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, iż takiej należytej staranności skarżący nie zachował.
Dla oceny prawidłowości podjętego przez organy celne rozstrzygnięcia nie ma też znaczenia fakt, że skarżący został uniewinniony od czynu nazywanego paserstwem celnym. Wyrok ten nie ma wpływu na powstanie długu celnego, gdyż dłużnikiem może być także osoba, która nie dochowała należytej staranności przy wejściu w posiadanie lub w momencie nabycia towaru wprowadzonego nielegalnie na polski obszar celny.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji
wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło