I SA/Wr 132/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. (nr [...]) w sprawie ustalenia M.B. podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...]zł, z tytułu posiadania lokalu użytkowego. Nie godząc się z I-instancyjnym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie zarzucając, że przedmiotem podatku mogą być jedynie nieruchomości w znaczeniu cywilnoprawnym, co w odniesieniu do lokalu, także użytkowego, wymagałoby uprzedniego ustanowienia jego odrębnej własności. Tymczasem takie wyodrębnienie nie nastąpiło w stosunku do najmowanego lokalu we W. przy ul. Z. [...]. Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego strona wskazała, że do umowy najmu nie zostało dołączone pełnomocnictwo Gminy W. do występowania w jej imieniu przez spółkę z o. o. B która podpisała umowę, a także nie ustalono dotychczas, czy w budynku, w którym znajduje się sporny lokal powstała wspólnota mieszkaniowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wyjaśniło, że od dnia 1 stycznia 2003 r. na skutek zmian wprowadzonych ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683 ze zm.) według przepisów ustawy zmienianej, podatnikami podatku od nieruchomości – inaczej niż to było dotychczas – jest nie tylko posiadacz zależny "całej" nieruchomości (w rozumieniu art. 46 § 1 K.c.), ale również jej części, jak też obiektu budowlanego lub jego części. Z tego też powodu dla zasadności wymiaru podatku, nie miało znaczenia, czy lokal użytkowy będący w posiadaniu strony, jest czy nie jest wyodrębniony prawnie. Tak więc będąc najemcą lokalu użytkowego na podstawie umowy z dnia [...]r., zawartej w imieniu Gminy W. przez spółkę "B", M. B. był podatnikiem podatku od nieruchomości, a dla obowiązku podatkowego nie miało znaczenia, czy w budynku, w którym znajdował się przedmiotowy lokal, została utworzona wspólnota mieszkaniowa, czy też nie. Podniosło również Kolegium, że kwestia istnienia pełnomocnictwa dla spółki "A" nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż nawet w przypadku braku umocowania spółki, obowiązek podatkowy spoczywał na odwołującym na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnika M. B. zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem przepis ten odnosi się do posiadaczy, którzy zawarli umowy z gminą jako właścicielem nieruchomości. Tymczasem w świetle ustawy o własności lokali, z chwilą sprzedaży chociażby jednego lokalu powstaje z mocy prawa współwłasność budynku i wskazany przepis ustawy podatkowej nie może mieć zastosowania. W postępowaniu podatkowym należało również ustalić, czy spółka "A" była umocowana do zawarcia umowy ze skarżącym, albowiem w świetle wskazanej już regulacji ustawowej, istotne było, czy stroną umowy najmu była Gmina W.. Sformułowano wniosek o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga uzasadniona nie była. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2), budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3). Z kolei według art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości (lit. a), albo jest bez tytułu prawnego (lit. b). Pełnomocnik M. B. zarzucał niewyjaśnienie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a mianowicie czy nieruchomość, do której należy lokal użytkowy zajmowany przez skarżącego stanowi przedmiot wyłącznej własności Gminy W., czy też w budynku została wyodrębniona własność lokali, albowiem w tym drugim przypadku, z Sygn. akt I SA/Wr 132/05 racji współwłasności nieruchomości, nie mogło w istocie dojść do zawarcia umowy najmu z gminą będącą właścicielem (wyłącznym) nieruchomości, tak jak to przewiduje art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy podatkowej. Otóż trzeba wskazać, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika kwestia ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Przypomnieć należy, że M. B. był posiadaczem lokalu użytkowego, do którego tytuł własności posiadała Gmina W.. Ustanowienie odrębnej własności lokali mogło jedynie spowodować, na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), powstanie współwłasności co do części wspólnej. Według art. 3 ust. 1 tej ustawy, w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu. Z kolei po myśli ust. 2, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W ten sposób samodzielny lokal bez względu na to, czy został, bądź nie, wyodrębniony prawnie, nie wchodzi w skład nieruchomości wspólnej. Zapatrywanie takie utrwalone jest w orzecznictwie sądowym i nie ma potrzeby wyjaśniać dalej tej kwestii (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt I CKN 903/97, publ. OSNC z. 6/1999, poz. 113, a także z dnia 21 lutego 2002 r., sygn. akt IV CKN 751/00, publ. OSNC z. 2/2003, poz. 21, oraz z dnia 21.10.2003 r., sygn. akt I CK 156/02, publ. OSNC , z. 11/2004, poz. 185). Skoro lokal użytkowy zajmowany przez skarżącego nie stanowił części wspólnej, to nie był też przedmiotem współwłasności. Zawierając zatem umowę najmu lokalu, Gmina W. występowała jako jego właściciel, a nie współwłaściciel. Pełnomocnik M. B. bezpodstawnie też dopatrywał się określenia przedmiotu opodatkowania w nazwie podatku. Przedmiot ten bowiem został określony w art. 2 ustawy, wyżej – w interesującym tu zakresie – przytoczonym. W treści jego ust. 1 wskazano wyraźnie, ze opodatkowaniu podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane, po czym wymieniono: grunty, budynki lub ich części, oraz budowle lub ich części. Wynika stąd zatem, że budynek lub jego część będą podlegały opodatkowaniu zarówno wtedy, gdy stanowić będą nieruchomości, jak i wówczas, gdy nie będą stanowiły odrębnych przedmiotów własności. Ponieważ bez przedstawienia jakiejkolwiek argumentacji pełnomocnik w dalszej części skargi zarzucił, że zmiana stanu prawnego (od dnia [...]r.) w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie poszerzyła kręgu podmiotów podatku, co jak Sygn. akt I SA/Wr 132/05 należy przypuszczać na podstawie treści odwołania, odnosił do posiadaczy lokali nie wyodrębnionych prawnie, trudno jest szerzej odnieść się do tej kwestii. Należy zatem tylko stwierdzić, że w stanie prawnym ukształtowanym przez ustawę z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683), podatnikami podatku są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (cytowany wyżej art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Tymczasem do końca 2002 r. podatnikami w tym zakresie byli tylko posiadacze nieruchomości albo obiektów budowlanych. Różnica polega przeto na tym, że od 1 stycznia 2003 r. podmiotem podatku jest nadto posiadacz części nieruchomości lub części obiektu. Jeżeli strona skarżąca podważała istnienie umocowania spółki "A" do działania w imieniu Gminy W., mogła wyznaczyć odpowiedni termin do potwierdzenia umowy, tak jak o tym stanowi art. 103 § 2 K.c. Potwierdzenie odniosłoby skutek ex tunc i wtedy umowa traktowana byłaby tak, jak zawarta prawidłowo od samego początku. Natomiast odmowa przez Gminę potwierdzenia umowy oznaczałaby, że skarżący był posiadaczem lokalu bez tytułu prawnego, co również uzasadniało obciążenie go podatkiem na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Widać stąd, że kwestia istnienia pełnomocnictwa istotna była dla M. B., nie zaś dla wymiaru podatku od nieruchomości. Z przedstawionych powyżej przyczyn, nie stwierdzając naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonych decyzji, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.