I SA/Wr 132/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia [...], Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez jej podpisanie bądź nadesłanie prawidłowo podpisanego odpisu skargi oraz o podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] w drodze przyjęcia fikcji prawnej doręczenia. Braków formalnych skargi pełnomocnik w wyznaczonym terminie nie uzupełnił, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r., skargę K. Z. na wyżej oznaczoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., odrzucił. Odpis postanowienia Sądu doręczono pełnomocnikowi w dniu 2 kwietnia 2009 r. Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r., pełnomocnik strony wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu [...] wyjechał na kilka dni do N. w celu załatwienia spraw osobistych, gdzie w dniu powrotu, tj. [...] zachorował na grypę. Choroba, podczas której nastąpiły powikłania, uniemożliwiła mu powrót do kraju w planowanym terminie. Przez czas trwania choroby mieszkał u znajomej i leczył się domowymi sposobami. Dopiero w dniu [...], kiedy to nastąpiła poprawa zdrowia, pełnomocnik wrócił do W.. Wnioskodawca podniósł, że kancelarię prowadzi jednoosobowo i nie zatrudnia żadnego pracownika. Ponieważ pobyt za granicą miał trwać kilka dni, podczas którego nie mógł przewidzieć zachorowania, nie upoważnił w swoim zastępstwie osoby do odbioru przesyłek. W ocenie wnioskodawcy podana okoliczność była przeszkodą niezależną od jego woli i działań, wobec czego złożony wniosek jest zasadny. Do przedmiotowego wniosku pełnomocnik załączył uzupełnioną o braki formalne skargę oraz oświadczenie osoby, u której przebywał na terenie N., potwierdzające podane przez wnioskodawcę okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek na uwzględnienie nie zasługuje. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: "upsa", przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy i gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, iż wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, OSNP – wkł. 2002/19/11). To strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika procesowego. Z kolei pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 7/04, niepubl.). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Należy podzielić również pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Zakamycze 2005, s. 219). Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku, Sąd stwierdza, iż wnioskodawca nie wykazał przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu, podana przez wnioskodawcę okoliczność wyjazdu za granicę, podczas którego zachorował, do takowej przesłanki nie należy. Tym bardziej, że faktu choroby wnioskodawca nie udokumentował. W ocenie Sądu, wnioskodawca, planując czasową nieobecność (nawet kilkudniową, która jak się okazała trwała blisko miesiąc), winien powiadomić o tym Sąd. Powiadomienie takie znamienne jest szczególnie wtedy, co ma odniesienie do wnioskodawcy, gdy pełnomocnik strony prowadzi kancelarię jednoosobowo, nie zatrudniając w niej pracowników. Alternatywnie, wnioskodawca winien był ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Wnioskodawca jednak, takowych czynności nie podjął, skutkiem czego, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczono w czasie jego nieobecności, w trybie prawnej fikcji, a termin do uzupełnienia braków minął. Zatem, wnioskodawca nie dochował staranności w zabezpieczeniu się w dokonywaniu czynności procesowych w imieniu skarżącego w terminie. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 upsa, orzekł jak w sentencji.