I SA/Wr 1321/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za rok 2009 postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w całości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł D. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, z trudem ponosi wydatki na wyżywienie i opłaty stałe oraz, że jest osobą chorą. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, dwoma pełnoletnimi synami oraz dwoma wnuczkami. Do składników majątku ww. osób zaliczyła dom o powierzchni 180 m², mieszkanie o powierzchni 120 m², nieruchomość rolną o powierzchni 2ha 6 ar i 21 m² oraz użytki rolne (bez podania ich wielkości). Poinformowała, że synowie nie posiadają majątków, wykonują dorywcze prace fizyczne i prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, ale uczestniczą w opłacaniu dostawy mediów (gaz, energia elektryczna) oraz podatków "proporcjonalnie do zużycia". Jednocześnie wskazała, że z posiadanych gruntów uprawia 10 arów na potrzeby własne, przy czym z powodu tegorocznych przymrozków i powodzi nie obrodziły nawet ziemniaki, z uwagi na niezgodności geodezyjne nie może sprzedać nieruchomości gruntowych oraz, że nie pobiera dopłat unijnych. Poinformowała, że na dochody osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym składa się emerytura jej męża w kwocie 647,13 zł (brutto) i jej alimenty w kwocie 250 zł oraz środki z pomocy społecznej w kwocie 2,5 zł dziennie. W odpowiedzi na wezwanie do skarżąca przedłożyła dokumenty i informacje potwierdzające jej sytuację materialną i rodzinną. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, a zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradczy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczą o tym wysokość jej dochodów, konieczność korzystania z pomocy społecznej oraz obiektywne przeszkody w czerpaniu korzyści z posiadanego majątku (nieruchomości). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.