I SA/Wr 1324/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-07-14

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy się prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba fizyczna jest w stanie ponieść część kosztów sądowych, ale nie jest w stanie pokryć wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, prawo pomocy powinno być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z zajęcia wynagrodzenia i ograniczonego dochodu. Analiza oświadczeń i dokumentów wykazała, że skarżąca ponosi miesięczne wydatki, a jej dochody w 2008 r. wyniosły ponad 22 tys. zł. Sąd uznał, że skarżąca ma możliwość zgromadzenia środków na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej, jednakże pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przekracza jej możliwości.
Rozstrzygnięcie
I. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego; II. odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania – decyzji w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów związanych z dalszym postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazała, że zgromadzone na rachunku bankowym pieniądze pochodzą z pracy dodatkowej, którą podjęła w marcu 2008 r. i są w całości blokowane przez Urząd Skarbowy. Dopiero od maja 2009 r. są jej wypłacane pobory w wysokości 530 zł, a 399,20 zł przekazywane jest do organu podatkowego. Skarżąca w podstawowym miejscu pracy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.513,72 zł, z czego połowa jest zajęta w wyniku egzekucji w administracji. W rezultacie od dwóch miesięcy pobiera łącznie 1.287,39 zł, z tym że od lipca 2009 r. wygasła jej umowa o pracę dodatkową, w związku z czym pozostaje jej na utrzymanie 756,86 zł miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, natomiast oszczędności na rachunku bankowym w kwocie 6.628 zł zostały zablokowane przez Urząd Skarbowy. Strona uzyskiwała dochody z tytułu dwóch umów o pracę w łącznej wysokości 3.205 zł brutto. Na wezwanie Referendarza sądowego strona przedłożyła zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, zeznanie podatkowe za 2008 r., aktualne zaświadczenia o wynagrodzeniu, wyciągi z posiadanego rachunku bankowego, zaświadczenie o tytule prawnym nieruchomości, w której skarżąca zamieszkuje, dokumenty potwierdzające zajęcie części wynagrodzenia w wyniku postępowania egzekucyjnego oraz zaświadczenie lekarskie. Z powyższych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżąca miesięcznie ponosi wydatki w łącznej kwocie 1.287 zł (w tym na żywność 780 zł i leczenie 280 zł), w 2008 r. uzyskiwała dochody z tytułu stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście oraz z innych źródeł w łącznej kwocie 22.627,61 zł. Zaświadczenia o wynagrodzeniu potwierdzają wysokość wynagrodzenia podanego przez stronę, przy czym umowa na czas określony została zawarta do 31 sierpnia 2009 r., a nie jak wskazała strona – do końca czerwca. Pozostałe dokumenty również potwierdzają przedstawione wyżej informacje. Mieszkanie znajdujące się pod adresem zamieszkania wnioskodawczyni jest mieszkaniem służbowym. Skarżąca ponadto oświadczyła, że nie posiada żadnych środków transportu i nie korzysta z Pomocy Społecznej. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, stwierdzić jednak należy, że skarżąca ma możliwość zgromadzenia środków na opłacenie kosztów postępowania w części, w tym przede wszystkim na obecnym etapie postępowania, to jest po wyroku tutejszego Sądu, wpisu od skargi kasacyjnej będącego połową wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że strona uiściła opłatę kancelaryjną za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, w wysokości 100 zł, co już pozwala dokonać oceny jej możliwości płatniczych. Poza tym kwota 780 zł, wskazana jako wydatkowana na żywność w jednoosobowym gospodarstwie domowym, jakkolwiek nie jest nadmiernie wygórowana, to jednak dawała możliwość minimalnego jej ograniczenia celem wcześniejszego poczynienia oszczędności na poczet wskazanych wyżej kosztów. Obciążenie nimi bowiem nie powinno być dla strony zaskoczeniem – postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od listopada 2008 r. W tym okresie skarżąca opłaciła już wpis od skargi w kwocie 200 zł i wymienioną wyżej opłatę kancelaryjną. Powinna się zatem spodziewać ponoszenia dalszych kosztów. Niemniej jednak, o ile wnioskodawczyni jest w stanie opłacić koszty sądowe w niniejszej sprawie, o tyle pokrycie wynagrodzenia dla radcy prawnego z wyboru z pewnością już przekracza jej możliwości płatnicze. Dodania wymaga, że na obecnym etapie postępowania, w którym strona ma prawo do zaskarżenia wyroku Sądu I instancji, profesjonalny pełnomocnik jest niezbędny z uwagi na przymus adwokacko-radcowski do sporządzenia skargi kasacyjnej. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dlatego też, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło