I SA/Wr 1324/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. przy udziale sprawy ze skargi I. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...].09.2016 r. (nr [...]) Prezydent Miasta J.G., ustalił I. G. i M. G. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. w wysokości 2.006 zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wymienione strony są współwłaścicielami nieruchomości położonych w J.G. i że dla celu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie zprzepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U,. z 2016 r., poz. 716 z późn. zm., w skrócie "u.p.o.l.") należało wyodrębnić następujące przedmioty tego podatku: (1) grunty o powierzchni 336,83 m2 opodatkowane według stawki wyznaczonej dla gruntów pozostałych (0,43 zł za m2); (2) budynki o powierzchni użytkowej 72,94 m2 opodatkowane według stawki 0,74zł za m2 przewidzianej dla budynków mieszkalnych; (3) budynki o powierzchni użytkowej 52,85 m2 objęte stawką 7,68 zł za m2 wyznaczoną dla budynków pozostałych oraz (4) budynki o powierzchni użytkowej 63,5 m2 opodatkowane według stawki 22,06zł za m2 wyznaczonej dla budynków mieszkalnych zajętych na działalność gospodarczą. Gdy idzie o budynki objęte opodatkowaniem przewidzianym dla budynków taki- zwanych pozostałych, to organ zaliczył tu miejsca postojowe nr [...] oraz nr [...], stanowiące częścią wydzielonego prawnie lokalu niemieszkalnego znajdujący się w J. G. przy ul. M.. Z zapisów księgi wieczystej nr [...] wynikało, że lokal ten posiada powierzchnię 600,60 m2. Do lokalu przynależy powierzchnia gruntu stanowiąca udział 24897/100000 w działce gruntu nr [...] o ogólnej powierzchni 2931 m2, co odpowiada powierzchni o wymiarze 729,73 m2. Organ zauważył, że określony w u.p.o.l. przedmiot opodatkowania pozwalał przyjąć, iż garaże mogą podlegać opodatkowaniu przy założeniu, że stanowią one odrębny budynek, bądź też stanowią część budynku. Wobec prawnego wydzielenia wymienionego wcześniej lokalu jako niemieszkalnego, który posiada księgę wieczystą nr [...] pomimo, że znajduje się on w podziemiu budynku mieszkalnego, nie mógł podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej dla budynków mieszkalnych , ale według stawki dla tzw. budynków pozostałych. Według organu, nie ma tu również znaczenia fakt, że przedmiotowy lokal składa się z kilku pomieszczeń tj. garażu, pomieszczeń Sygn. akt I SA/Wr 1324/16 gospodarczych, WC oraz kotłowni. Opodatkowaniu podlega nie tylko konkretne miejsce postojowe ale też udział w prawie własności zgodnie z treścią art. 3 ust.4 i 4a u.p.o.l. W złożonym odwołaniu I. G. i M. G. podnieśli, iż wbrew stanowisku organu, użyty w treści art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. zwrot "mieszkalnych" nie dotyczy poszczególnych lokali, lecz rodzaju budynku w odniesieniu do jego podstawowej funkcji użytkowej. W efekcie tego, wydzielony pod względem własności garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym, podlega opodatkowaniu stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l Ponadto strony podniosły, że organ błędnie przyjął, iż cały lokal nr [...] w budynku przy ul. M. stanowi garaż wielostanowiskowy, podczas gdy z księgi wieczystej wynika, że w lokalu tym znajduje się kotłownia ogrzewająca wszystkie lokale mieszkalne w budynkach przy ul. M. oraz dostarczająca do tych lokali ciepłą wodę, co jednoznacznie przesądza o mieszkalnym charakterze lokalu nr [...] przy ul. M. Decyzją z dnia [...].08.2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podniosło, że lokal niemieszkalny nr[...] chociaż jest usytuowany w budynku mieszkalnym (przyziemiu), to stanowi nieruchomość odrębną od innych części tego budynku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali. Lokal ten został prawnie wyodrębniony jako lokal niemieszkalny i dla przedmiotowego lokalu prowadzona jest odrębna od lokali mieszkalnych księga wieczysta nr [...]. Zatem jest on lokalem stanowiącym część budynku w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Przyjąć zatem należało, że wyżej wymieniony lokal niemieszkalny stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. i to bez względu na to, jakie dodatkowe jeszcze pomieszczenia posiada. Organ odwoławczy powołał się przy tym na tezę uchwały składu 7. sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.02.2012 r., sygn. akt IFPS 4/11. Sygn. akt I SA/Wr 1324/16 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu I. G. i M. G. podnieśli, że ustalając charakter spornego lokalu, organ niepotrzebnie skupił się na znajdujących się tam stanowiskach garażowych, podczas gdy z treści księgi wieczystej prowadzonej dla tego lokalu wynika, iż znajduje sie w nim kotłownia ogrzewająca wszystkie lokale mieszkalne w budynku przy ul. M. oraz dostarczająca do nich ciepłą wodę. Przesądza to o mieszkalnym charakterze lokalu. Kotłownia mimo, że położona jest poza lokalami mieszkalnymi, bez wątpienia jest z nimi nierozerwalnie związana i stanowiąc pomieszczenie pomocnicze - umożliwia stały pobyt ludzi oraz służy do zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddana została decyzja wł przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 r. Z akt sprawy wynikało, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonych w J. G. przy ulicy: M. - miejsca postojowe nr[...] i nr [...]oraz G.. Miejsca postojowe nr[...] i nr [...] są częścią wyodrębnionego prawnie lokalu niemieszkalnego nr [...] - garażu wielostanowiskowego usytuowanego w budynku wielorodzinnym przy ul. M. . Z ewidencji gruntów i budynków, a także z księgi wieczystej nr [...] wynikało, że lokal ten stanowi odrębną własność o funkcji niemieszkalnej. W ten sposób wyodrębnionym lokalu skarżący nabyli udział w związku z miejscami postojowymi nr [...] i nr [...] wynoszący po 440/10000. Skarżący nie podważają zarówno przyjętej do opodatkowania powierzchni gruntów jak i powierzchni budynków dotyczącej posiadanych nieruchomości. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia stawki opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokalu nr 9. Według skarżących istotną dla wysokości przyjętego opodatkowania pozostaje okoliczność, że w spornym lokalu znajduje się poza miejscami postojowymi także kotłowania ogrzewająca wszystkie lokale mieszkalne w budynku przy ul. M. oraz dostarczająca do Sygn. akt I SA/Wr 1324/16 tychże lokali ciepłą wodę. Według autorów skargi, prawidłową stawką dla opodatkowania udziału w zakupionym lokalu niemieszkalnym nr [...] jest stawka taka, która jest stosowana dla opodatkowania budynków mieszkalnych, albowiem znajdowanie się w lokalu nr[...] kotłowni mieszczącej urządzenia ogrzewające lokale mieszkalne oraz dostarczające ciepłą wodę użytkową powinno determinować charakter mieszkalny całego lokalu nr [...], albowiem w ten sposób zaspokajane są podstawowe potrzeby mieszkańców. Skarżący zarzucili również organom błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. polegającą na przyjęciu, że użyty w tym przepisie zwrot "mieszkalnych" dotyczy poszczególnych lokali, w sytuacji, gdy zwrot ten dotyczy rodzaju budynku, co do jego podstawowej funkcji użytkowej, to zaś oznacza, że wydzielony pod względem własności lokal nr [...]podlega opodatkowaniu stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. W ocenie organu podatkowego natomiast, należało zastosować wyższą stawkę jak dla budynków pozostałych, ponieważ sporny lokal pełni funkcję niemieszkalną i stanowi odrębną własność lokalu. Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w skardze zwrócić należy uwagę, że materialnoprawne zagadnienie tkwiące u podstaw sporu w rozpoznawanej sprawie było przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 27.02.2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, na którą trafnie powołało się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. . W uchwale tej stwierdzono, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. W rezultacie będzie podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej, np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Dodatkowo w uchwale stwierdzono, iż dla potrzeb kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej - garażu niezbędne jest ustalenie, czy ma on charakter mieszkalny, czy też takiego charakteru nie można mu przypisać. Zgodnie z stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych Sygn. akt I SA/Wr 1324/16 części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. W konsekwencji NSA uznał, że garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., tj. stawki przewidzianej dla budynków lub ich części pozostałych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oraz biorąc pod uwagę, fakt że skarżący posiadają udział w lokalu nr [...] stanowiącym odrębny przedmiot własności, na który składa się garaż, dwa pomieszczenia gospodarcze, wc i kotłownia, co wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w całości podziela stanowisko zaprezentowane w wyżej wskazanej uchwale II FPS 4/11. Zgodnie z art. 269 § 1 i art. 187 § 2 p.p.s.a. uchwała NSA ma moc wiążącą. Podkreślić należy, że uchwała taka wiąże nie tylko w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ale również w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować. W konsekwencji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. stwierdzająca, że lokal nr [...] podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. była prawidłowa. Należy zauważyć, że uchwała w sprawie II FPS 4/11 spotkała się także z pozytywną oceną w piśmiennictwie. Aprobatę dla niej wyrażono m.in. w glosach B. Pahl (publ. LEX/el. 2012) i G. Borkowskiego (publ. Glosa 2012/2/125). Akceptując zatem w pełni stanowisko organu podatkowego, za opodatkowaniem spornego lokalu stawką podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., tj. dla budynków pozostałych, zdecydowała treść Księgi Wieczystej nr [...] oraz aktu notarialnego z dnia [...].01.2015 r. Repertorium A nr [...]. Wynika z nich, że sporny lokal stanowi odrębną nieruchomość, z której własnością związany jest udział w prawie współwłasności działki nr [...] położonej przy ul. M. w J. G. . W ten sposób wyodrębniona prawnie nieruchomość położona jest w przyziemiu budynku nr [...]. W związku z nabyciem miejsc postojowych nr [...] i nr [...] skarżący posiadają w niej udział wynoszący po 440/10.000. Ustalenia dotyczące wyodrębnienia prawnego lokalu nr[...] i braku pełnienia przez niego funkcji mieszkalnej znajdują potwierdzenie w Sygn. akt I SA/Wr 1324/16 wpisach z rejestru gruntów. Potwierdzają one posiadanie przez skarżących udziałów w lokalu niemieszkalnym nr [...]. Za prawidłowością przyjętego stanowiska, że garaż (lokal) stanowiący odrębną własność podlega innemu (wyższemu) opodatkowaniu, niż garaż będący przynależnością lokalu mieszkalnego, przemawiają także względy wykładni celowościowej. W praktyce zdarza się, że właścicielami lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w postaci garażu są osoby fizyczne, które nie są właścicielami samodzielnych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W takiej sytuacji brak jest uzasadnienia, aby podatek od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budynków mieszkalnych był uiszczany przez osoby będące właścicielami samego garażu, który nie pełni funkcji mieszkalnej. Z mocy art. 140 i art. 198 K.c. każdy właściciel lub współwłaściciel takiego garażu może nim swobodnie rozporządzać, w tym zbywać bez konieczności jednoczesnego rozporządzania lokalem mieszkalnym. Wbrew twierdzeniom skarżących, stanowiska organu podatkowego nie podważa argument, że w lokalu nr [...] znajduje się kotłowania, która wykorzystywana jest do ogrzewania lokali mieszkalnych oraz dostarczania do nich ciepłej wody. Istotny jest bowiem fakt, że ten lokal stanowi odrębną własność, co oznacza, że stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a w konsekwencji może podlegać odmiennemu reżimowi opodatkowania niż budynek mieszkalny. Z przedstawionych powodów, należało uznać, że lokal nr [...], pomimo swojego usytuowania, nie zaspokaja wyłącznie potrzeb mieszkaniowych właścicieli, dlatego też na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mógł być zakwalifikowany jako "mieszkalna część budynku", o jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a). Prawidłowo zatem organy podatkowe do opodatkowania przypadającego skarżącym udziału w tym lokalu zastosowały stawkę przewidzianą dla "części pozostałej budynku", której dotyczy art. 5 ust.1 pkt 2 lit e) u.p.o.l., tj. części budynku innej niż zajęta na cele mieszkalne lub na prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe zebrały przy tym potrzebny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i wyczerpująco go rozpatrzyły. Dokonały wszechstronnej jego oceny, czym wypełniły dyspozycję norm art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.