I SA/Wr 1325/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-03-15
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru, ale ma możliwość poniesienia jednorazowego wydatku w wysokości 100 zł na wpis od skargi kasacyjnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący wykazał jedynie, że nie jest w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru, ale miał możliwość poniesienia jednorazowego wydatku w wysokości 100 zł na wpis od skargi kasacyjnej, ograniczając w miesiącu niektóre wydatki. W związku z tym odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, ale przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ze względu na brak możliwości uzyskania pomocy finansowej celem opłacenia wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Prezydenta W. w przedmiocie niewyrażenia zgody na umorzenie podatku od darowizny. Skarżący uzasadniał wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niską emeryturę, konieczność spłaty długu i ponoszenia bieżących wydatków. Po analizie oświadczeń i dokumentów, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na umorzenie podatku od darowizny postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że od kilkunastu lat (po rozwodzie) mieszka w baraku pozbawionym instalacji (z wyjątkiem instalacji elektrycznej). Otrzymuje emeryturę w wysokości 1.370 zł, z czego większość przeznacza na spłatę długu związanego z budową domu będącego własnością córki, i w którym w przyszłości skarżący ma zamieszkać. Poza tym cześć emerytury przeznacza na lekarstwa.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. jego jedynym dochodem jest emerytura.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego i finansowego, nadesłane zostało zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, wydruk z ZUS o wysokości emerytury i dowody opłat. Wynikach z nich, że pobierana emerytura wynosi netto 1.386,18 zł. Miesięcznie wnioskodawca ponosi wydatki w łącznej wysokości 1.365 zł, w tym na kredyt bankowy 210 zł, żywność 550 zł, lekarstwa 50 zł, utrzymanie dzierżawionego baraku 110 zł, energię elektryczną 100 zł, odzież i środki higieny 45 zł, na prezenty dla rodziny na różne okazje 50 zł, rozrywkę 50 zł oraz na częściową opłatę przedszkola dla wnuczki 200 zł (wnioskodawca wyjaśnił, że dochód jego córki i zięcia wynosi 2.500 zł, z czego spłacają kredyt hipoteczny).
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżący natomiast wykazał jedynie, że nie jest w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że na obecnym etapie postępowania, to jest po wyroku oddalającym skargę, koszty sądowe sprowadzać się będą jedynie wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wyznaczony został na kwotę 100 zł. Po dokonaniu analizy zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, stwierdzić można, że wnioskodawca ma możliwość poniesienia jednorazowego wydatku w wysokości 100 zł, ograniczając w miesiącu niektóre wydatki – na prezenty dla rodziny i na rozrywkę (po 50 zł). W związku z tym, uzasadniona jest odmowa zwolnienia od kosztów sądowych.
Co do pozostałego żądania wniosku (ustanowienia radcy prawnego) – przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę na treść art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że rozpoznając przedmiotowy wniosek, należy mieć na względzie trzy aspekty: sytuację finansową, majątkową i rodzinną wnioskodawcy. Jeśli chodzi o dwie pierwsze płaszczyzny w przypadku skarżącego, to jego jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 1.386 zł, wydatkowana właściwie w całości na bieżące potrzeby, z których każda z wymienionych pozycji jest uzasadniona (z wyjątkiem prezentów i rozrywki, na które przeznacza miesięcznie po 50 zł). Skarżący nie posiada żadnego majątku, który mógłby spieniężyć. Co do sytuacji rodzinnej, to zauważyć należy, że część emerytury przeznaczana jest na wsparcie finansowe rodziny córki i budowę domu, w którym również ma zamieszkać skarżący mieszkający obecnie w baraku. Nie ma zatem możliwości uzyskania pomocy finansowej celem opłacenia wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru.
Reasumując, powyższe okoliczności uzasadniają tylko żądanie wniosku obejmujące ustanowienia radcy prawnego. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło