I SA/Wr 1332/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-05-17

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Tomasz Świetlikowski, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, ma obowiązek ocenić wszystkie podniesione przez zobowiązanego zarzuty. Brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów, które mogły mieścić się w zakresie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkuje naruszeniem prawa i koniecznością uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo zastosował przepisy, nie naruszając zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Zobowiązany Z. Z. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując prawidłowość tytułów wykonawczych i istnienie obowiązku podatkowego. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, uznając zarzuty dotyczące wadliwości tytułów wykonawczych za uzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny nie rozpoznał wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę zobowiązanego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA - Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 17 maja 2013 r. sprawy ze skargi : Z. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. oddala skargę; II. zasądza na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu radcy prawnego T. S. koszty nieopłaconej pomocy prawnej od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu obejmujące podatek od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie : dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100). Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2010 r. wystawionego przez Gminę P. na M. i Z. Z. oraz tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 10 sierpnia 2007 r., [...] z dnia 25 sierpnia 2008 r. i [...] z dnia 11 lutego 2009 r. wystawionych przez Burmistrza Miasta P. na M. i Z. Z.. Realizując wyżej opisane tytuły wykonawcze zawiadomieniem z dnia 31 maja 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu nadpłaty podatku dochodowego za 2010 r. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono Stronie w dniu 15 czerwca 2011 r. Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. Z. Z. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta P.. Wskazał w nim. że zarówno zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, jak i tytuły wykonawcze są niezgodne z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z czym egzekucja powinna być umorzona. Oświadczył, iż zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy nie istnieje, a zarzuty wyczerpują przesłanki "art. 33.1.2.6.7.10" ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.), dalej w skrócie "u.p.e.a.". Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 103/11 wniósł o bezzwłoczne przekazanie wszystkich kwot wraz z odsetkami, które zostały przesłane wystawcy tytułów wykonawczych na podstawie toczących się niezgodnie z prawem egzekucji w poprzednich latach. Organ egzekucyjny realizując normę art. 34 § 1 u.p.e.a. pismem z dnia 1 lipca 2011 r. nr [...] wystąpił do wierzyciela - Burmistrza Miasta P. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych przez Z. Z. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...] wierzyciel - Burmistrz Miasta P. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel stwierdził, iż Z. Z. nie wymienił okoliczności, które są podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując jedynie ogólnie, że tytuły wykonawcze są niezgodne z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i sprzeczne z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzuty te nie pozwalają w żadnym stopniu na ich merytoryczną ocenę. W ocenie Wierzyciela tytuły wykonawcze będące podstawą prowadzonej egzekucji zobowiązań podatkowych sporządzone zostały prawidłowo i zgodnie z wymaganiami art. 27 u.p.e.a. Na przedmiotowe postanowienie Strona wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie wierzyciela z dnia 11 lipca 2011r. w całości i uznało zarzut zobowiązanego, zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za uzasadniony. W uzasadnieniu wskazano, iż tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony przez organ nieupoważniony do wystawiania tytułów wykonawczych, natomiast tytuły wykonawcze nr [...], [...] i [...] nie zawierają odcisku prawidłowej pieczęci wierzyciela, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 27 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...] uznał wniesione przez Z. Z. zarzuty i umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz nakazanie organowi pierwszej instancji zachowania zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - uznanie nieważności decyzji, która była podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Żalący wywiódł, iż wszczęta przez organ egzekucyjny egzekucja jest niedopuszczalna. Do ustalenia, czy egzekucja jest dopuszczalna, zobligowany jest organ egzekucyjny mocą przepisu art. 29 u.p.e.a., zgodnie z którym organ dokonuje badania, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom art. 27 u.p.e.a., a zatem czy nie zachodzą ujemne przesłanki procesowe w sprawie. Zdaniem Strony zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinno nastąpić stwierdzenie nieważności postępowania egzekucyjnego wszczętego niezgodnie z obowiązującym prawem. Powoływanie się na art. 34 § 1 u.p.e.a. i obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela zapisany w tym artykule jest w ocenie Z. Z. nieporozumieniem. Po rozważeniu całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] 2012 r. Nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. organ egzekucyjny prawidłowo zastosował procedurę wskazaną w powołanych wyżej przepisach, jednakże treść podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia nie odnosi się do wszystkich podniesionych przez Stronę zarzutów. W przypadku wniesienia zarzutów organ egzekucyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zwrócić trzeba uwagę, iż obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania Strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie, jak podkreślił organ odwoławczy w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r., jako podstawy zarzutów co do prowadzenia egzekucji administracyjnej, zobowiązany wskazał "art. 33.1.2.6.7.10" u.p.e.a. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia podniósł, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione w sprzeczności z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), a ponadto, iż obowiązek nie istnieje. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczy wyłącznie kwestii nieprawidłowego wystawienia tytułów wykonawczych, tj. zarzutu opartego na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. zakres żądania Strony był szerszy niż zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. organ pierwszej instancji nie rozpoznał w prawidłowy sposób zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie dokonał bowiem oceny wystąpienia wszystkich wskazanych przez Z. Z. zarzutów, odwołując się jedynie do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] 2011 r. odnoszącego się do zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Natomiast w żadnym aspekcie swego rozstrzygnięcia nie odniósł się do treści zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., zarzutu odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, o których mowa w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny w wyniku uruchomienia postępowania w sprawie zarzutów, w toku tego postępowania, po obligatoryjnym przeprowadzeniu procedury uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych przez Stronę zarzutów ma obowiązek ocenić wszystkie podniesione przez zobowiązanego zarzuty na postępowanie egzekucyjne, mając dodatkowo na uwadze, iż zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie zarzutów opartych na podstawie art. 33 pkt 1- 5 u.p.e.a. związany jest stanowiskiem wierzyciela. Oznacza to, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska wierzyciela i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia tych zarzutów. Natomiast w zakresie zarzutów opartych na podstawach wskazanych w art. 33 pkt 6-10 organ winien dokonać samodzielnej, formalnej i merytorycznej weryfikacji i oceny prawnej kolejno wszystkich wniesionych zarzutów oraz w sposób wyczerpujący uzasadnić swoje stanowisko, wskazując przyczyny, dla których uznał lub nie uznał tych zarzutów za uzasadnione. Brak ustosunkowania się przez organ egzekucyjny do wszystkich zarzutów objętych żądaniem Strony, a które mogły mieścić się w zakresie objętym treścią art. 33 u.p.e.a. skutkować musiał , zdaniem organu odwoławczego uznaniem, iż postanowienie podjęte w tym trybie wydane zostało z naruszeniem prawa. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. tego rodzaju wada nie może być sanowana w postępowaniu przed organem nadzoru, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wskazaną w art. 15 k.p.a. Podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej także, że organ egzekucyjny przed ponownym rozpoznaniem wniosku powinien wezwać Zobowiązanego do sprecyzowania jego pisma z dnia 20 czerwca 2011 r. poprzez wskazanie których tytułów wykonawczych jego wniosek dotyczy oraz wskazanie na czym polega naruszenie wymienionych przez zobowiązanego punktów art. 33 u.p.e.a. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze Skarżący domaga się uznania postanowienia z dnia [...] 2012 r., za naruszające normy prawa i nakazanie uznania nieważności decyzji, która była podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego przez Burmistrza Miasta, jak i Urząd Miasta P.. W uzasadnieniu skargi Z. Z. wywiódł, iż Dyrektor Izby Skarbowej we W. swoim postanowieniem próbuje "grać na zwłokę", a ponadto wykorzystać nieznajomość prawa przez Skarżącego w stopniu, który nie pozwala na rozróżnienie skutków zadania zawierającego umorzenie postępowania, a nieważnością postępowania. W ocenie Skarżącego decyzja o wszczęciu egzekucji była niezgodna z obowiązującym prawem, a zatem mamy tu do czynienia z nieważnością decyzji. Skarżący wskazał ponadto, iż zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja wszczęta przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna. Do ustalenia, czy egzekucja jest dopuszczalna, zobligowany jest organ egzekucyjny mocą przepisu art. 29 u.p.e.a., zgodnie z którym organ dokonuje badania, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom art. 27 u.p.e.a., a zatem czy nie zachodzą ujemne przesłanki procesowe w sprawie. Zdaniem Skarżącego zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinno nastąpić stwierdzenie nieważności postępowania egzekucyjnego wszczętego niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący wskazał ponadto, iż o niezgodnym z prawem wystawieniu tytułów wykonawczych wypowiadało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., jak i Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w związku z czym opinie tych organów powinny być wiążące dla Urzędu Skarbowego, jak i Dyrektora Izby Skarbowej we W.. W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżący ponowił tezy, stawiane już na etapie postępowania zażaleniowego dotyczące "fałszowania dokumentów przez urzędnika państwowego", "kradzieży" oraz "mataczenia" przez tegoż urzędnika, nie wskazując jednak, o jakich urzędników państwowych konkretnie chodzi, ani też nie powołując na poparcie swoich tez żadnych argumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 16.05.2013 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji a także na podstawie art.135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270), dalej w skrócie "p.p.s.a.", postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]2012 r. Pokreślił, że bezpodstawnie Dyrektor izby Skarbowej wskazał, aby organ egzekucyjny zwrócił się do SKO o wyjaśnienie treści podjętego postanowienia na podstawie art. 113 K.p.a. Tryb wyjaśnienia rozstrzygnięcia przewidziany tym przepisem nie jest trybem właściwym, bowiem nie można tą drogą naprawiać wadliwości postanowienia SKO - w drodze wyjaśnienia osnowy aktu nie można go uzupełniać o niepodjęte rozstrzygnięcia. Trudno też mówić w tym wypadku o wątpliwościach co do stanowiska Kolegium wobec pozostałych zarzutów, bowiem treść rozstrzygnięcia SKO jest jasna i w żadnym miejscu, ani w osnowie, ani w uzasadnieniu, organ ten nie odnosi się do innych zarzutów (poza tym opartym o art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). W opinii pełnomocnika skarżącego zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., podobnie, jak poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] 2012 r., nr [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 34 § 1 u.p.e.a. z uwagi na rozpatrzenie przez organ egzekucyjny zarzutów zobowiązanego bez wymaganego wskazanym przepisem stanowiska wierzyciela w zakresie wszystkich zgłoszonych zarzutów, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności obydwu tych orzeczeń przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Taką samą wadliwością, tj. rażącym naruszeniem prawa dotknięte jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2011 r., nr [...], zapadłe w wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym - Burmistrza Miasta P. w przedmiocie stanowiska wobec zgłoszonych zarzutów, z uwagi na brak rozstrzygnięcia przez Kolegium o wszystkich zarzutach, które zostały zgłoszone przez zobowiązanego i które były przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Sąd powinien więc rozważyć stwierdzenie nieważności również tego postanowienia, na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Pełnomocnik podkreślił, że zarzuty zostały wniesione przez skarżącego Z. Z. wobec czterech tytułów wykonawczych. Jeden z nich (nr [...]) został jednak wystawiony również na małżonkę skarżącego – M. Z.. W zakresie tego tytułu jest więc ona stroną postępowania egzekucyjnego i również do niej powinny być adresowane (kierowane) postanowienia organu egzekucyjnego. Pominąć można wobec niej stanowisko wierzyciela - jako, że formalnie nie złożyła ona zarzutów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. rozstrzygając o zarzutach powinien przeto również i do M. Z. skierować swoje postanowienie, czego nie uczynił. Następnie, zażalenie od tego postanowienia wnieśli skarżący wraz z małżonką (nagłówek pisma strony z dnia 6 sierpnia 2012 r.), jednak tylko Z. Z. złożył pod tekstem swój podpis. Nie dostrzegając tej wadliwości (skutkującej wezwaniem z art. 64 § 2 K.p.a.) Dyrektor Izby Skarbowej skierował swoje postanowienie do obojga małżonków Z.. Pominięcie jednak M. Z. jako adresatki postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego można oceniać w kontekście naruszenia art. 10 § 1, art. 15 K.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. i kwalifikować jako procesową podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z drugiej strony, wobec braku podpisu M. Z. pod zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, rażąco wadliwe (jako działanie przez organ odwoławczy z urzędu, wbrew art. 61 § 1 w zw. z art. 141 § 1 K.p.a.) jest również zaskarżone do Sądu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W.. Co więcej, należy zastanowić się, czy w ogóle organy mogły łączyć do wspólnego rozpoznania - na zasadzie art. 62 K.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a. - sprawy, w których nie występowała pełna tożsamość stron. Ta uwaga dotyczy zarówno wierzyciela i jego organu wyższego stopnia, jak i organu egzekucyjnego i Dyrektora Izby Skarbowej. Otóż, można zasadnie podnosić, że w zakresie sprawy wyznaczonej tytułem wykonawczym wystawionym na M. Z. i Z. Z. nie zachodzi wymagana art. 62 K.p.a. tożsamość stron pozwalająca połączyć do wspólnego rozpoznania tę sprawę ze sprawami zainicjowanymi tytułami wykonawczymi wystawionymi wyłącznie na Z. Z.. Z pewnością natomiast rozstrzygnięcie przez Dyrektora Izby Skarbowej jednym postanowieniem w stosunku do wszystkich tytułów wykonawczych (wszystkich spraw, w których różny jest układ stron) i skierowanie tego rozstrzygnięcia do obojga małżonków Z. skutkuje tym, że w zakresie, w jakim postanowienie to dotyczy tytułów wykonawczych wystawionych wyłącznie na Z. Zi., zostało ono skierowane również do osoby nie będącej stroną postępowania – M. Z. (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.). Oznacza to kolejną już podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r. poz.270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli w/w postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Na wstępie Sąd pragnie odnieść się do zarzutu Pełnomocnika, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zostały wniesione przez skarżącego Z. Z. wobec czterech tytułów wykonawczych, przy czym tylko jeden z nich (nr [...]) został wystawiony również na małżonkę skarżącego – M. Z.. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika również pozostałe tytuły wykonawcze tj. [...] z dnia 25 sierpnia 2008 r., [...] z dnia 11 lutego 2009 r. oraz [...] z dnia 12 marca 2010 r. wystawione zostały przez Burmistrza Miasta P. na M. Z. i Z. Z.. Wbrew twierdzeniom skargi, na których oparty został ten zarzut, egzekucja prowadzona była wobec obojga małżonków. W polu nr 9 ww. tytułów wykonawczych jako rodzaj zobowiązanego zakreślony został kwadrat z oznaczeniem "małżeństwo" i zgodnie z objaśnieniem zawartym w polu nr 10, w polu tym wpisany został jeden ze współmałżonków (Skarżący). Z objaśnień zawartych w pkt 2 na 2 stronie tytułu wynika, że w poz.9 zakreśla się kwadrat nr 1 ("małżeństwo"), jeżeli wystawia się tytuł wykonawczy na wspólne zobowiązanie małżonków. Dane drugiego zobowiązanego małżonka ujmuje się w części "N" tytułu wykonawczego – w ww. tytułach w poz.462 wskazano, że jest to M. Z. (małżonka). Natomiast skoro to jedynie Z. Z. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prawidłowo tylko Jemu doręczono postanowienie organu egzekucyjnego. Ma natomiast rację pełnomocnik Skarżącego, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. w sposób nieuprawniony skierował swoje postanowienie także do M. Z. mimo, że nie wniosła ona zażalenia na postanowienie organu I instancji (co prawda w nagłówku została wskazana jako wnosząca zażalenie wraz z mężem Z. Z., ale brak jej podpisu pod zażaleniem). To nie daje jednak Sądowi Administracyjnemu podstaw do uwzględnienia skargi. Uchylenie postanowienia jest możliwe jedynie wtedy, gdy Skarżący wykaże, że zaskarżone decyzja lub postanowienie naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (a w przypadku naruszenia przepisów postępowania - mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy), bądź, że są dotknięte wadą uzasadniającą wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego albo stwierdzenie nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 -3 i § 2 p.p.s.a.). W tej sprawie Skarżący nie wyjaśnił jednak, w jaki sposób uchybienie to mogło wpłynąć na wynik sprawy. Uchybienie to nie pociągnęło zatem za sobą żadnych negatywnych skutków dla zobowiązanych małżonków i nie mogło być zakwalifikowane jako naruszenie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia także pozostałe zarzuty zawarte w skardze i piśmie procesowym. Nie można tracić z pola widzenia, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w oparciu o art.138§2 k.p.a. czyli przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd zatem obowiązany jest jedynie ocenić czy zaszły przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Sąd nie bada poprawności prowadzonego postępowania egzekucyjnego czy też jak domaga się tego Skarżący wymiarowego. W postępowaniu egzekucyjnym znajduje odpowiednie zastosowanie na mocy odesłania z art. 18 up.e.a. zasada dwuinstancyjności określona w art. 15 K.p.a. na mocy której organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu pierwszej instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na 2-krotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Na mocy art.138§2 w związku z art.144 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. w przypadku podjęcia przez organ zażaleniowy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., organ ten winien ograniczyć się w uzasadnieniu postanowienia do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Organ zażaleniowy nie przeprowadza wówczas merytorycznej kontroli postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, z tej przyczyny, że postanowienie to - jako wydane bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego - pozbawione jest pełnych ustaleń, które mogłyby stanowić przedmiot kontroli. W takiej sytuacji jakiekolwiek stanowisko organu zażaleniowego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a dotyczące zarzutów podniesionych w zażaleniu, byłoby co najmniej przedwczesne, zwłaszcza, że przekazanie przez organ zażaleniowy sprawy do ponownego rozpatrzenia nie może przesądzić treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla Strony. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania pismem z dnia 20 czerwca 2011r. Z. Z. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta P.. W treści pisma Zobowiązany nie wskazał których tytułów wykonawczych jego wniosek dotyczy. Zobowiązany oświadczył, iż zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy nie istnieje, a zarzuty Strony wyczerpują przesłanki "art. 33.1.2.6.7.10" u.p.e.a. Zobowiązany nie wyjaśnił jednak na czym polega naruszenie art. 33 pkt 1, 2, 6 i 7 u.p.e.a. Zasadnie wskazał organ II instancji, że organ egzekucyjny przed rozpoznaniem wniosku powinien wezwać Zobowiązanego do sprecyzowania jego pisma z dnia 20 czerwca 2011 r. poprzez wskazanie których tytułów wykonawczych jego wniosek dotyczy oraz wskazanie na czym polega naruszenie wymienionych przez zobowiązanego punktów art. 33 u.p.e.a. Zasadnie także Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazuje, że zakres zgłaszanych w postępowaniu żądań i wniosków winien być odczytywany według treści, i chociaż organ administracji publicznej nie jest związany podanym przez stronę tytułem, czy też podstawą prawną, winien jednak rozpatrywać sprawę co do jej istoty w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma. O tym jaki charakter ma podanie Strony decyduje sama Strona. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości co do zakresu żądania, organ I instancji powinien dołożyć należytej staranności w celu uzyskania jednoznacznego sprecyzowania żądania Strony, co umożliwiłoby ustalenie właściwego trybu jego rozpatrzenia. Organy administracji publicznej obowiązane są do czuwania nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień oraz wskazówek. Niewątpliwie zakres żądania Strony był szerszy niż zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał w prawidłowy sposób zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie dokonał bowiem oceny wystąpienia wszystkich wskazanych przez Z. Z. zarzutów, odwołując się jedynie do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wyrażonego w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2011r. odnoszącego się do zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Natomiast w żadnym aspekcie swego rozstrzygnięcia nie odniósł się do treści zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., zarzutu odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, o których mowa w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny w wyniku uruchomienia postępowania w sprawie zarzutów, w toku tego postępowania, po obligatoryjnym przeprowadzeniu procedury uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych przez Stronę zarzutów ma obowiązek ocenić wszystkie podniesione przez zobowiązanego zarzuty na postępowanie egzekucyjne, mając dodatkowo na uwadze, iż zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie zarzutów opartych na podstawie art. 33 pkt 1- 5 u.p.e.a. związany jest stanowiskiem wierzyciela. Oznacza to, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska wierzyciela i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia tych zarzutów. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że możliwe jest wystąpienie w trybie art.113§2 k.p.a. do organu wydającego postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela o wyjaśnienie wątpliwości co do jego treści. Zasadnie podnosi pełnomocnik skarżącego, że tryb określony w art.113§2 K.p.a. nie może być w przedmiotowej sprawie zastosowany w stosunku do postanowienia wierzyciela, bowiem nie odnosił się do innych zarzutów poza naruszeniem art.27 u.p.e.a. Należy jednak zauważyć, że organ II instancji nie nakazał wystąpienia w ww. trybie lecz jedynie wskazał, że jest on możliwy pozostawiając organowi egzekucyjnemu decyzję w tym zakresie. Organ egzekucyjny po wyjaśnieniu z czynnym udziałem Zobowiązanego treści sformułowanych w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r. zarzutów w sytuacji, gdy dotyczyć one będą okoliczności określonych w art.33 pkt 1-5 u.p.e.a. winien przekazać je wierzycielowi celem zajęcia stanowiska. Natomiast w zakresie zarzutów opartych na podstawach wskazanych w art. 33 pkt 6-10 organ winien dokonać samodzielnej, formalnej i merytorycznej weryfikacji i oceny prawnej kolejno wszystkich wniesionych zarzutów oraz w sposób wyczerpujący uzasadnić swoje stanowisko, wskazując przyczyny, dla których uznał lub nie uznał tych zarzutów za uzasadnione. Brak ustosunkowania się przez organ egzekucyjny do wszystkich zarzutów objętych żądaniem Strony, a które mogły mieścić się w zakresie objętym treścią art. 33 u.p.e.a. skutkować musiał uznaniem, iż postanowienie podjęte w tym trybie wydane zostało z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu tego rodzaju wada nie może być sanowana w postępowaniu przed organem nadzoru, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wskazaną w art. 15 k.p.a. W skardze Skarżący ponowił także tezy, stawiane już na etapie postępowania zażaleniowego dotyczące "fałszowania dokumentów przez urzędnika państwowego", "kradzieży" oraz "mataczenia" przez tegoż urzędnika, nie wskazując jednak, o jakich urzędników państwowych konkretnie chodzi, ani też nie powołując na poparcie swoich tez żadnych argumentów zatem Sąd nie ma możliwości odnieść się do tych zarzutów. Sąd nie uwzględnił także wniosku pełnomocnika Skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO w W. z dnia [...] 2011 r. nr [...] bowiem ustosunkowanie się do zarzutów przez wierzyciela było objęte odrębnym postępowaniem, a na ww. postanowienia służyła skarga do sądu administracyjnego. W ramach trybu określonego w art.135 p.p.s.a. sąd w przypadku zarzutów egzekucyjnych bada stanowisko wierzyciela jedynie wówczas, gdy nie przysługiwał od niego środek zaskarżenia jak to ma miejsce w przypadku wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela (nie przysługuje od nich zażalenie, a w konsekwencji także skarga do sądu administracyjnego). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło