I SA/Wr 1334/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddala skargę Przedmiotem skargi J. W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r., nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia [...], nr [...] w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., wszczął w dniu [...] egzekucje administracyjną do majątku J. W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...], obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja do lipca 2000 r., poprzez zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu, doręczono zobowiązanemu w dniu [...]. Pismem z dnia [...] J. W. wzniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na nieistnienie dochodzonego obowiązku ze względu uregulowanie należności w dniach [...], [...] i [...] 2000 r. Wymienionym wyżej postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny uznał zarzut za nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ wskazał, że w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. - Inspektorat w K. (nr [...]) z dnia [...], wydanej na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 praz art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określone zostało zadłużenie J. W. na dzień wydania decyzji z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych także za czas od maja do lipca 2000 r., czyli z tytułu, w wysokości i za okresy, za które wdrożona została egzekucja. Decyzja doręczona została stronie w dniu [...], a pomimo pouczenia o trybie jej zaskarżenia, odwołanie nie zostało złożone. Według organu egzekucyjnego, skoro wymienioną decyzją określone zostało zadłużenie to wynikający z tego obowiązek istnieje i jest wymagalny. W złożonym zażaleniu J. W. podniósł, że w roku 2000 prowadzona już była egzekucja należności składkowych i zajęte wówczas na rachunku bankowym środki były wystarczające do pokrycia składek. Podniósł, że decyzja z dnia [...] zawierała błąd formalny i nie dotyczyła jego osoby. W piśmie z dnia [...], skierowanym do organu nadzoru, J. W. ponownie stwierdził, że dochodzone obecnie należności zostały uregulowane, a treść uzasadnienia decyzji ZUS z dnia [...] (str. 3 decyzji) dowodzi, że nie dotyczyła jego osoby. Zobowiązany przedłożył kserokopię wymienionej decyzji. Powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek zamiejscowy w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Według organu nadzoru, jakkolwiek przepis art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia jako podstawę zarzutu "nieistnienie obowiązku", to przy uwzględnieniu brzmienia art. 29 § 1 tej ustawy, należy przyjmować, że chodzi tu o taką sytuację kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego. W przeciwnym wypadku, organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy egzekucyjnej. Z tego, zdaniem organu wynika, że jeżeli zarzut ukierunkowany jest na badanie okoliczności, stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (decyzji określającej wysokość nieuiszczonych składek), to odmowa jego uznania w postępowaniu egzekucyjnym jest uzasadniona, gdyż w przeciwnym wypadku organ egzekucyjny musiałby działać w charakterze podmiotu weryfikującego rozstrzygniecie podjęte przez wierzyciela, co jest wykluczone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. W. podniósł, że decyzja ZUS z dnia [...] zawiera błąd formalny, gdyż nie dotyczy jego, lecz innej osoby, ze względu na zapis na stronie 3. decyzji. Wskazane w toku postępowania odwoławczego uchybienie decyzji stanowiło samoistną podstawę zarzutu, o której mowa w art. 33 pkt pkt 4 ustawy egzekucyjnej i winien zostać stosownie rozpatrzony i uwzględniony. Tymczasem zaskarżone postanowienie pominęło tę kwestię. Wniosła strona o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie początkowej wszczęcia tego postępowania. Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej również "ustawą egzekucyjną"). Podstawy zarzutów taksatywnie wymienione zostały w art. 33 wskazanej ustawy, a pośród nich określono "wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku" (art. 33 pkt 1). J. W. zgłaszając w przepisanym terminie zarzut argumentował, że dochłodzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] zobowiązania zostały uregulowane w roku 2000, natomiast w toku postępowania przed Dyrektorem Izby Skarbowej utrzymywał dodatkowo, że decyzja określająca sporne należności nie dotyczyła jego osoby. Jak to przed chwilą przytoczono, podstawą zarzutu może być wykonanie obowiązku w całości, co w istocie oznacza sytuację, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. Jednakże trafnie uznał Dyrektor Izby Skarbowej, że w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, to jest gdy egzekucja prowadzona jest w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji określającej kwoty niezapłaconych składek według stanu na określony dzień (w sprawie na dzień wydania decyzji ZUS - [...]), nie można skutecznie podważać istnienia obowiązku w tym zakresie, z powołaniem na zdarzenia sprzed tego okresu. Zaaprobowanie poglądu przeciwnego oznaczałoby w istocie konieczność weryfikacji w postępowaniu egzekucyjnym kwestii prawidłowości decyzji, a konkretnie jej podstawy faktycznej. W ten sposób postępowanie egzekucyjne stałoby się alternatywnym trybem rozstrzygania o zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia ZUS, w stosunku do trybu, właściwego, przewidzianego w art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), to jest w drodze odwołania do właściwego sądu, co z gruntu należy odrzucić. Słusznie więc uznał Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do wyroku NSA z dnia 10.12.1998 r. (sygn. akt III SA 1418/97, zamieszczony w: LEX nr 37145), że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, przesądzającego, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 pkt 1 tej ustawy, pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wystawieniu tytułu wykonawczego. Z przedstawionych zatem względów zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe. Drugą kwestią podniesioną przez J. W., która stać miała na przeszkodzie do prowadzenia egzekucji, były nieprawidłowości decyzji ZUS z dnia [...], a mianowicie że w jej uzasadnieniu wskazano inną niż skarżący, osobę zalegającą ze składkami. Jak wynika z tej decyzji, na str. 3 uzasadnienia znalazł się zapis "z powyższego obowiązku Pani I. O. się nie wywiązała, w związku z czym posiada zaległości z tytułu nieopłaconych składek wyszczególnione w pkt 1 niniejszej decyzji". Ubocznie należy zauważyć, ze w toku postępowania przed organem nadzoru, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. - Inspektorat w K., postanowieniem z dnia [...] (akta egzekucyjne, k.-37) sprostował z urzędu błąd pisarski występujący na stronie 3. decyzji (powyżej wymienionej - przypis) w wierszu 7, polegający na błędnym wskazaniu imienia i nazwiska zobowiązanego, w ten sposób, że w miejsce wskazania osoby zobowiązanej Pani I. O., powinien być Pan J. W. Należy zatem wskazać, że błędy uzasadnienia decyzji, stanowiącej podstawę egzekucji, nie mogą stanowić zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż okoliczność taka nie została wymieniona w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Z sentencji decyzji ZUS (powoływanej, z dnia [...]) wynika, że J. W., na dzień wydania decyzji, sporządzonej w oparciu o zaewidencjonowane na koncie płatnika dokumenty rozliczeniowe i wpłaty, posiada zadłużenie z tytułu nie opłaconych należności w łącznej kwocie 6.886,80 zł, które następnie zostały szczegółowo wymienione. J. W. został również wskazany jako adresat decyzji, któremu zresztą decyzję doręczono (w dniu [...]). Także w części wstępnej uzasadnienia wskazano, że J. W. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie odprowadził składek na Fundusz ubezpieczeń Społecznych, Ubezpieczenie Zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W tych okolicznościach, wymienienie w dalszej części uzasadnienia osoby I. O., stanowiło błąd uzasadnienia decyzji, a ten jak wskazano nie stanowi podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a w związku z tym, nie można też było wysuwać skutecznie pretensji wobec organu nadzoru, że szeroko tej kwestii nie omawiał. Nie stwierdzając zatem, ażeby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę J. W., jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.