I SA/Wr 134/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-02-26
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której emerytura wynosi 1.372,07 zł netto miesięcznie, a która spłaca kredyt w wysokości 1.056,60 zł miesięcznie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jednocześnie posiada nieruchomość rolną o powierzchni 41,50 ha i dokonała częściowej spłaty kredytu hipotecznego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca, mimo trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskiej emerytury i wysokich rat kredytu, nie wykazał w sposób wiarygodny, z jakich środków pokrywa bieżące koszty utrzymania, a jednocześnie posiada znaczną nieruchomość rolną i dokonał częściowej spłaty kredytu hipotecznego, co budzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca, zastępowany przez adwokata, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Wskazał na niską emeryturę (1.372,07 zł netto) i wysokie raty kredytu (1.056,60 zł), a także na zajęcie majątku przez komornika. Jednocześnie oświadczył, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 41,50 ha i dokonał częściowej spłaty kredytu hipotecznego. Wcześniej odmówiono mu zwolnienia od kosztów wpisu od skargi, którą następnie opłacił.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący, zastępowany przez adwokata, wnosząc skargę kasacyjną, wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada majątku, z którego mógłby opłacić ten środek zaskarżenia. Posiada nieruchomości, ale są one wszystkie zajęte przez komornika. Komornik objął także zajęciem emeryturę będącą jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy. Wnioskodawca czasami jest zmuszony skorzystać z niewielkiej pomocy finansowej syna, ale nie jest to pomoc w dużych kwotach i regularna.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z siostrą i posiada nieruchomość rolną o powierzchni 41,50 ha. Poza tym nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dodał, że siostra go nie utrzymuje i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Jego emerytura wynosi netto 1.372,07 zł, co zostało potwierdzone odcinkami wypłaty za poszczególne miesiące. Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wskazał kredyt i przedłożył harmonogram spłaty rat, które wynoszą 1.056,60 zł.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi.
Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych na etapie wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. referendarz sądowy odmówił uwzględnienia wniosku. W dniu 23 czerwca 2017 r. na rachunek Sądu dokonano wpłaty wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł.
Na obecnym etapie postępowania wnioskodawca zobowiązany będzie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie równowartości połowy wpisu od skargi.
Mając na uwadze powyższe, wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej.
Tymczasem dane wynikające z wniosku o przyznanie prawa pomocy, z przedłożonych dokumentów oraz z akt sprawy pozostają ze sobą w całkowitej sprzeczności.
Wnioskodawca twierdzi, iż jego jedynym źródłem dochodów jest emerytura w kwocie 1.372 zł, z siostrą nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a syn pomaga finansowo w niewielkim wymiarze i nieregularnie. Podobne okoliczności zostały podane na etapie poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, z tym że syn pomagał regularnie przekazując kwoty po kilkaset złotych. W aktach sprawy znajduje się nadto dokument potwierdzający wszczęte wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne.
Jednocześnie wnioskodawca, nie wnosząc sprzeciwu uiścił wpis od skargi w wysokości 2.000 zł, a obecnie przedłożył dokument potwierdzający częściową spłatę kredytu hipotecznego z początkiem 2018 roku i aktualną wysokość raty tego kredytu na poziomie 1.056,60 zł. Nie jest w rezultacie wiadome, z czego wnioskodawca pokrywa bieżące koszty utrzymania, to jest na media, wyżywienie, środki higieny, skoro po spłacie raty kredytu pozostaje mu do dyspozycji zaledwie 300 zł. Nadto nie jest wiadome, z jakich źródeł dokonana została częściowa spłata ww. kredytu.
Wnioskodawca natomiast, mimo wezwania, nie przedłożył żadnych dodatkowych informacji ani dokumentów źródłowych.
Mając zatem na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło