I SA/Wr 134/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-06-04
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, został uznany za zasadny. Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie, pomimo że skarżąca jest w stanie oszczędzać około 400 zł miesięcznie, referendarz wziął pod uwagę jej stan rodzinny, samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego z dwoma synami w wieku szkolnym, konieczność posiadania rezerw na nieprzewidziane wydatki związane z ich zdrowiem i wychowaniem, a także brak majątku, z którego mogłaby pozyskać dodatkowe środki finansowe.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. Skarżąca wskazała na niskie dochody, trudną sytuację rodzinną (samotne wychowywanie dwóch synów, brak wsparcia ze strony męża), wysokie wydatki na utrzymanie, leczenie i edukację dzieci, a także zadłużenia. Wpis od skargi wynosił 500 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2016 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że obecnie pracuje jako kasjer w sklepie budowlanym z wynagrodzeniem w wysokości 1.927,10 zł. Pracę podjęła dopiero we wrześniu 2017 r. Do tego czasu od zakończenia działalności gospodarczej (27 grudnia 2016 r.) pozostawała bez pracy. Nie mogła jej podjąć wcześniej ze względu na zły stan zdrowia. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci. Pomimo pozostawania w związku małżeńskim, strona nie może liczyć na pomoc męża, który nie łoży na utrzymanie rodziny i nie płaci zasądzonych na dzieci alimentów. W styczniu 2018 r. wyprowadził się z domu.
Skarżąca, w związku z tym, że korzysta z mieszkania, zobowiązana jest co miesiąc do opłacania czynszu w kwocie 210 zł, przy czym zdarza się, że nie płaci go regularnie z powodu braku środków finansowych. Ponosi również wydatki na opłaty za energię elektryczną w kwocie 290 zł, za gaz 45,81 zł na dwa miesiące i korzystanie z telewizji 89 zł miesięcznie.
Strona wskazała, że starszy syn ma problemy alergiczne i musi używać specjalistyczne maści i specjale środki higieniczne. Skarżąca natomiast choruje na łuszczycę i także musi używać specjalne preparaty. Wydatki na lekarstwa i środki higieny wynoszą w sumie około 200 zł.
Starszy syn uczęszcza na treningi piłki nożnej, które miesięcznie kosztują 90 zł.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie pozostaje tylko z dwoma synami (ur. w 2004 i 2008 r.), z którymi zajmuje mieszkanie komunalne i nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody uzyskuje z tytułu umowy o pracę, świadczenia z funduszu alimentacyjnego świadczenia wychowawczego i zasiłku rodzinnego na obu synów – w łącznej wysokości 4.358 zł netto.
Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały wskazane wyżej opłaty, a nadto opłaty za telefon 60 zł, opiekę medyczną 80 zł, leczenie syna 150 zł i strony 100 zł, a także zadłużenie za bilety 115 zł, wobec ZUS 150 zł, Urzędu Skarbowego 400/ 500 zł. Skarżąca podała, iż nieopłacona jest drukarka, garmażerka i mieszkanie.
Z przedłożonych na wezwanie oświadczeń i dokumentów wynika, że za drukarkę nieopłacone jest 2.000 zł, za garmażerkę 1.800 zł. W związku z zobowiązaniem wobec Urzędu Skarbowego potrącane jest z wynagrodzenia 400-500 zł. Skarżąca miała dodatkowo wydatki w łącznej kwocie 640 zł w związku z komunią młodszego syna. Nie posiada kart kredytowych ani lokat bankowych. Nie ma żadnych środków transportowych.
Przedłożone dokumenty potwierdzają miesięczne wydatki skarżącej, wysokość dochodów oraz kwoty zobowiązań. Nadto wynika z nich, że wypłacane wynagrodzenie po potrąceniach wynosi średnio około 1.400 zł, wobec skarżącej wszczęte zostało postępowanie komornicze w marcu 2017 r., a ZUS i Gmina W. (zadłużenie za bilety) rozłożyły skarżącej zobowiązania na raty.
Przedłożony został także wydruk historii rachunku bankowego, na który dokonywane są wpłaty z tytułu świadczeń otrzymywanych na synów i wykorzystywany jest do dokonywania bieżących opłat.
W niniejszej sprawie wpis od skargi jest stały i wynosi 500 zł.
W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek należało uznać za zasadny.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Powyższe zostało wykazane.
Miesięczne dochody budżetu domowego skarżącej faktycznie wynoszą około 3.900 zł, natomiast wydatki około 1.400-1.500 zł, przy czym w kwocie tej nie zostały ujęte wydatki na żywność, standardowe środki higieny, odzież. Zakładając, że wartość wydatków nieujętych przez stronę w zestawieniu miesięcznym może sięgać około 2.000 zł, skarżąca jest w stanie miesięcznie czynić oszczędności na poziomie około 400 zł.
Jednakże referendarz wziął pod uwagę stan rodzinny skarżącej, która samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma na utrzymaniu dwóch synów w wieku szkolnym i musi mieć rezerwy na pokrycie nieprzewidzianych wydatków związanych przede wszystkim z ich zdrowiem i wychowaniem.
Nadto skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem, z którego mogłaby pozyskać dodatkowe środki finansowe.
W tym stanie rzeczy wniosek należało ocenić jako uzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło