I SA/Wr 1353/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku należnego nas naliczonym podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca, zastępowana przez adwokata, w treści skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia określona została na znaczną kwotę, co przekłada się na wysokość wpisu sądowego. Stronę natomiast nie stać na jego uiszczenie z uwagi na wysokość wykazanych dochodów. Zwróciła nadto uwagę, że konieczność przyznania prawa pomocy uzasadniają ciążące na niej liczne zobowiązania i wydatki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona wymieniła czwórkę dzieci ur. w latach 1995, 1997, 1999 i 2001, podała, że posiada z mężem dom jednorodzinny o powierzchni 978 m2 i wartości 2.000.000 zł oraz osiemnaście innych nieruchomości, z których cześć obciążona jest hipoteką na rzecz banków. Poza tym ani skarżąca, ani członkowie jej rodziny nie posiadają zasobów pieniężnych czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Oboje małżonkowie uzyskują dochody z prowadzonych działalności gospodarczych, a ich wysokość miesięcznie wynosiła łącznie na dzień złożenia wniosku (17 listopada 2016 r.) 58.084,08 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały raty kredytów spłacanych przez małżonków, których łączna wartość wynosi 27.287 zł. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie wpis od skargi wyznaczono na kwotę 10.399 zł i został przez stronę uiszczony 9 stycznia 2017 r. Następnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został ponowiony na etapie zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe nie zostało przez stronę wykazane. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Taka sytuacja natomiast nie zachodzi w przypadku strony skarżącej. Jak wynika ze złożonych oświadczeń na urzędowym formularzu, skarżąca wspólnie z mężem spłaca kredyty, których raty miesięczne wynoszą niespełna 30.000 zł. Jednocześnie jednak dochód netto z prowadzonych działalności gospodarczych wynosił ponad 50.000 zł, co oznacza, że na utrzymanie 6-osobowej rodziny pozostaje około 20.000-30.000 zł. Powyższe dane zatem nie budzą wątpliwości, że strona jest w stanie opłacić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wpis od skargi, który jest zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi najwyższym kosztem sądowym i w niniejszej sprawie został wyznaczony 10.399 zł, strona skarżąca już uiściła. Aktualnie skarżąca, w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu, obowiązana będzie uiścić wpis w wysokości 100 zł. Pozostałe koszty sądowe ograniczać się już tylko będą do opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku na wniosek strony (jeżeli skarga zostanie oddalona) i wpisu od skargi kasacyjnej będącego równowartością połowy kwoty wpisu od skargi (pod warunkiem, że strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Przedmiotowe koszty zatem nie stanowią stałego miesięcznego obciążenia dla budżetu domowego na czas prowadzonego postępowania sądowego. Dochody skarżącej i jej męża, nawet przy uwzględnieniu znacznych obciążeń kredytowych, z pewnością pozwalają poczynić oszczędności na pokrycie kosztów udziału w niniejszej sprawie. Sama strona zresztą potwierdziła możliwość zgromadzenia środków na ten cel uiszczając kwotę wpisu od skargi bez wezwania do dokonania tej czynności (pismo, w którym podana została skarżącej kwota wpisu, stanowiło bowiem jedynie informację o wyliczeniu jego wysokości). W tym stanie rzeczy nie było podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów swego udziału w sprawie bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny. W związku postanowiono jak sentencji, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.