I SA/Wr 136/03

I SA/ Wr 136/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia NSA - Lidia Błystak Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary porządkowej w wysokości [...]. Dnia [...] wpłynęło do Urzędu Skarbowego zeznanie roczne PIT-37 o wysokości osiągniętego przez M. M. dochodu w 2001r. W dniu [...] Urząd wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów na podstawie których zostało wypełnione zeznanie. Następnie w dniu [...] wezwał stronę w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej celem złożenia wyjaśnień dotyczących zeznania podatkowego. W związku z faktem nie stawienia się i nie złożenia wyjaśnień w dniu [...] urząd wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. i ponownie w dniu [...] w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej wezwał M. M. Wobec faktu, że strona nie stawiała się na wezwanie urzędu i nie przedłożyła wymaganych dokumentów organ I instancji nałożył na M. M. karę porządkową. W dniu [...] strona reprezentowana przez ojca R. M.M. złożyła zażalenie do Izby Skarbowej, w którym podniosła, iż kara jest niesłuszna, gdyż Urząd ma w swoim posiadaniu oryginały dokumentów i do dnia dzisiejszego ich nie zwrócił i w związku z tym skarżąca nie mogła się ustosunkować do zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa we W. utrzymała w mocy postanowienie Pierwszego Urzędu Skarbowego. Powołała treść art. 262 Ordynacji podatkowej i wskazała że celem regulacji tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony postępowania do wykonania ciążących na niej obowiązków w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym. Izba wskazała, że z wyjaśnień Urzędu wynika, iż strona udokumentowała wykazane w zeznaniu rocznym przychody na kwotę [...] natomiast nie określiła z jakich źródeł otrzymała przychody w kwocie [...]. Organ odwoławczy stwierdził, iż urząd został pozbawiony możliwości zweryfikowania danych zawartych w zeznaniu i nałożenie kary porządkowej jest w pełni uzasadnione. Ponadto wskazała, iż organ I instancji posiada część dokumentów natomiast wezwanie dotyczyło brakujących dokumentów. W złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca podnosi, iż na wezwanie urzędu o przedłożenie dokumentów żądane dokumenty dostarczył Pan T. K. w dniu [...]. Skarżąca twierdzi, iż oryginały były w Urzędzie, zatem nie mogła się ustosunkować do pisma z dnia [...]. Strona wskazuje, iż nie odebrała pisma z dnia [...] gdyż była od dnia [...] do [...] na zawodach sportowych. Nadmienia, iż jest zawodniczką i zarobki jakie dostaje nie wystarczają na uprawianie tej dyscypliny sportu. Ponadto wyjaśnia, iż studiuje na ASP i jest na utrzymaniu rodziców. Strona uważa, iż organ podatkowy zbyt pochopnie postąpił wymierzając jej tak wysoką karę porządkową w związku z czym prosi Sąd o jej anulowanie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie powołując się na swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Izba wskazała, iż czynności do których została wezwana skarżąca można dokonać osobiście, przesłać pocztą bądź dokonać ich przez pełnomocnika, a skarżąca udzieliła pełnomocnictwa swojemu ojcu. Zdaniem Izby argumenty, iż nie mogła ustosunkować się do zarzutów zawartych w kierowanych do niej wezwaniach z uwagi na to iż oryginały znajdowały się w Urzędzie a ona sama brała udział w zawodach przy jednoczesnym ustanowieniu pełnomocnika są bezpodstawne, a ich wiarygodność budzi zastrzeżenia. Według organu odwoławczego strona mogła podjąć próby wyznaczenia innego terminu, lecz świadomie i z wyboru czynności tej zaniedbała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we W. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie postanowienia może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżone postanowienie, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż nie narusza ono prawa w stopniu powodującym jego uchylenie. Kwestią sporną i zasadniczą niniejszej skargi jest ocena czy organy podatkowe działały zgodnie z przepisami prawa nakładając na skarżącą karę porządkową. Od wyjaśnienia tych okoliczności będzie bowiem zależeć, czy istniały podstawy do wydania spornego postanowienia Izby Skarbowej. Odnosząc się do formułowanych w skardze zarzutów, stwierdzić należy, iż nie znajdują one uzasadnienia. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 262 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.- dalej w skrócie Op) strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, mogą zostać ukarani karą porządkową do [...]. W myśl § 6 powołanego artykułu organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1, i uchylić karę. Stosowanie kar porządkowych rozciąga się na wszystkich uczestników postępowania podatkowego. Taki zakres stosowania kar porządkowych nadaje im charakter uniwersalnego środka dyscyplinującego osoby uczestniczące w postępowaniu podatkowym. Zastosowanie środków dyscyplinujących ma zapewnić sprawne prowadzenie postępowania oraz wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie. Ze względu na to, że przepisy dopuszczają (§6) uchylanie kary (obecnie postanowienia o nałożeniu kary), ma ona znamiona środka przymusu a nie środka represji karnej. W dodatku istotne jest to, że uchylenie postanowienia nie wynika z rozpatrywania kwestii winy danej osoby, lecz przedłożenia usprawiedliwienia zaniechania wykonania wymaganych czynności procesowych. W rozpatrywanej sprawie urząd skarbowy w postanowieniu o nałożeniu kary porządkowej pouczył skarżącą o prawie do złożenia wniosku w którym mogłaby usprawiedliwić swoją nieobecność i spowodować uchylenie kary. Strona jednak z tego uprawnienia nie skorzystała i nie podjęła żadnych prób aby usprawiedliwić swoją nieobecność, na etapie postępowania przed organami podatkowymi. Należy wskazać, iż organ I instancji dwukrotnie wzywał skarżącą do złożenia wyjaśnień w toku czynności sprawdzających a następnie wobec biernej postawy podatnika po wszczęciu z urzędu postępowania ponownie wysłał wezwanie w dniu [...] do złożenia wyjaśnień, w którym pouczył skarżącą o skutkach niezastosowania się do wezwania. Zgodzić się należy z Izbą Skarbową, iż strona została prawidłowo wezwana, prawidłowo pouczona o skutkach prawnych nieusprawiedliwionego niezastosowania się do wezwania i bez uzasadnionej przyczyny nie zgłosiła się na wezwanie organu podatkowego oraz nie złożyła wymaganych wyjaśnień i dokumentów. Mając na uwadze, iż organ podatkowy został pozbawiony możliwości zweryfikowania danych zawartych w zeznaniu podatkowym zgodzić się należy z organami podatkowymi, iż uzasadnione było nałożenie na podatnika kary porządkowej. Wprawdzie w skardze skarżąca powołuje się, iż nie odebrała wezwania Urzędu z dnia [...] ponieważ była na zawodach sportowych od [...] do [...] to jednak należy wskazać, iż przedmiotowa okoliczność nie ma większego znaczenia w sprawie, gdyż po pierwsze to niezastosowanie się do wezwania z dnia [...]. spowodowało nałożenie na skarżącą kary porządkowej i po drugie skarżąca mogła na etapie postępowania przed organami podatkowymi usprawiedliwić swoją nieobecność i spowodować uchylenie kary, czego jednak nie uczyniła. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wysokości kary porządkowej należy wyjaśnić, iż z samego faktu naruszenia obowiązków wskazanych w art. 262 Op nie wynika, że będzie wymierzona kara porządkowa, ponieważ z brzmienia przepisu wynika, że wydanie postanowienia jest pozostawione uznaniu organu podatkowego, tak samo jak wysokość kary. Górna granica wysokości kary została przez ustawodawcę ustalona w kwocie [...]. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia organ podatkowy I instancji wymierzył grzywnę w kwocie [...], a więc kwotę mieszczącą się w przedziale "do [...]", wymienioną w art. 262 § 1 pkt 1 Op. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu podatkowego I instancji nie narusza prawa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.