I SA/Wr 1365/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-04-03
Skład orzekający: Barbara Ciołek, Ludmiła Jajkiewicz, Annetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba strony, potwierdzona zwolnieniem lekarskim, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jeśli strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Choroba strony, poświadczona zaświadczeniem lekarskim, może być wystarczającą okolicznością do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Organ drugiej instancji bezzasadnie odmówił przywrócenia terminu, jeśli strona wykazała, że podjęła wszelkie możliwe wysiłki, aby dochować terminu, a złożenie wniosku o przywrócenie terminu wskazuje na ustanie przeszkody.Stan faktyczny
Skarżąca T. K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. odmawiające wszczęcia postępowania. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazała chorobę i zwolnienie lekarskie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 25 października 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz, Sędzia WSA - Anetta Chołuj ( sprawozdawca ), Protokolant - Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie
Przedmiotem skargi T. K. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. nr [...] z dnia 25 października 2010r. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 20 lipca 2010r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej z dnia 22 czerwca 2010r. o zaniechanie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2010r. w kwocie 24.229,00.
Z przyjętego w sprawie stanu faktycznego wynika, że pismem z dnia 29 lipca 2010r., które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w Ś w dniu 30 lipca 2010r., skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś z dnia 20 lipca 2010r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania. W wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że uchybiła terminowi z przyczyn od siebie niezależnych, albowiem do 30 lipca 2010r. będzie przebywała na zwolnieniu lekarskim.
Postanowieniem z dnia 25 października 2010r. Dyrektora Izby Skarbowej we W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że sprawę przywrócenia terminu reguluje przepis art. 162 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym, dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie przez Stronę czterech przesłanek, a mianowicie winna:
1. uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminowi, o którego przywrócenie wnosi,
2. wnieść wniosek o przywrócenie terminu,
3. dochować terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ( 7 dni od ustania przeszkody),
4. dopełnić wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
W ocenie organu w sytuacji skarżącej spełnione zostały dwie przesłanki tj. skarżąca złożyła zażalenie i wraz z nim wniosek o przywrócenie terminu. W zakresie pozostałych przesłanek Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdza, że nie mogą być uznane za uzasadnione, bowiem Skarżąca w żaden sposób, powołując się na stan zdrowia i zwolnienie lekarskie do dnia 30 lipca 2010r. nie uprawdopodobniła braku winy, w niedotrzymaniu terminu do złożenia zażalenia i nie wskazała kiedy przyczyny o których pisze ustały, skoro z załączonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że chora może chodzić.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podała, że nie zgadza się z postanowieniem organu II instancji z dnia 25 października 2010r. o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i zaskarża je w całości, albowiem terminowi do wniesienia zażalenia uchybiła bez swojej winy.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że wobec faktu, iż skarżąca nie wniosła zarzutów w stosunku do postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu, a jedynie ograniczyła się do wskazania przyczyn niedochowania terminu – organ podtrzymuje stanowisko w sprawie i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy strona skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia, a w rezultacie, czy zasadnie organ drugiej instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do jego wniesienia.
Przepisy przewidują instytucję procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej tzw. instytucję przywrócenia terminu. Reguluje ją przepis art. 162 § 1 O.p. stanowiąc, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z treści powołanych wyżej przepisów prawa wynika bowiem, że przywrócenie terminu uzależnione jest w szczególności od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie to środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) o jakimś fakcie (S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2007, Wydanie 4, str. 578). Na stronie spoczywa ciężar wykazania w stopniu graniczącym z pewnością, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej.
Dla oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy odwołać się do obiektywnych mierników staranności. Dlatego zgodzić należy się z organem, że wówczas można mówić o braku winy, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie. Stanowisko to, jak słusznie zauważył organ, znajduje swoje już ugruntowane odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1997 r., sygn. III SA 1581/95 i z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. III SA 1716/99). Ponadto zauważyć należy, że przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji (wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. I FSK 374/06).
Analizując zaskarżone postanowienie przez pryzmat powołanych wyżej przepisów prawa, stwierdzić należy, że organ ten nie dokonał właściwych ustaleń faktycznych w sprawie.
Przyczyny, na które wskazała strona skarżąca to choroba poparta zwolnieniem lekarskim, która uniemożliwiła jej złożenia w terminie zażalenia.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Oprócz zwolnienia lekarskiego należy brać pod uwagę inne okoliczności.
W ocenie Sądu choroba poświadczona zaświadczeniem lekarskim jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy strona skarżąca od ponad roku leczy się na chorobę kręgosłupa, (o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy zwolnienia lekarskie i skierowania do szpitala). Zatem okoliczność wskazana przez organ, że ze zwolnienia lekarskiego wynika, że strona może chodzić, nie może stanowić podstawy do zanegowania twierdzenia skarżącej o niemożliwości wniesienia zażalenia.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że bezzasadnie organ drugiej instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jako że przytoczona przez nią argumentacja wskazuje na istnienie niezawinionej przyczyny uchybienia terminu. Okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że strona skarżąca użyła możliwie największego wysiłku umożliwiającego zachowanie terminu do wniesienia zażalenia. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale zadaniem strony jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń.
W tym miejscu należy wskazać, że organ II instancji w odpowiedzi na skargę wskazuje, że skarżąca pomimo przebywaniu od ponad roku na zwolnieniu lekarskim bierze czynny udział w innych postepowaniach oraz w postępowaniu podatkowym w sprawie syna i córki, jednak okoliczności te powinny znaleźć się w zaskarżonym akcie, a nie w odpowiedzi na skargę.
Sąd nie podziela także stanowiska organu, że strona nie wskazała, kiedy przyczyny o których pisze ustały. W ocenie Sądu podjęcie przez skarżącą działania i złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 29 lipca 2010 r. wskazuje, że z tym dniem ustały przyczyny, które uniemożliwiały jej złożenie zażalenia.
Mając na względzie powyższe rozważania Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło