I SA/Wr 1367/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-20

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Andrzej Szczerbiński, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy strony, pomimo powoływania się przez stronę na chorobę syna i brak wiedzy o wysłaniu decyzji na adres zamieszkania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nieodebranie korespondencji wysłanej na adres wskazany w deklaracji podatkowej, pomimo dwukrotnego awizowania, skutkuje uznaniem doręczenia za skuteczne. Choroba syna od 1994 r. nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia dla braku odbioru korespondencji, a stałe przebywanie w domu wręcz ułatwia odbiór przesyłek.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. określających zobowiązanie podatkowe w VAT. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że decyzje zostały skutecznie doręczone w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, a choroba syna skarżącej nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej i niewłaściwą ocenę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Paulina Wódka po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. Nr - [...] w przedmiocie nie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od czerwca do grudnia 1999 r. oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. o nr [...] nie uwzględniające wniosku z dnia [...]. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. o nr od [...] do [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od czerwca do grudnia 1999 r. Postanowieniami z dnia [...]. o nr od [...] do [...] organ odwoławczy stwierdził, iż odwołania z dnia [...]r. (złożone przez skarżącą w dniu [...]) zostały wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Organ uznał, bowiem iż decyzje wymiarowe zostały skarżącej I. U. doręczone (w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa -j.t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. - w skrócie Ordynacja podatkowa) w dniu [...]r., na adres zgłoszony przez skarżącą jako adres zameldowania. Natomiast w dniu [...]r. skarżąca otrzymała jedynie kserokopie tych decyzji. Stąd też termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...]. Przedmiotowe postanowienia zostały skarżącej doręczone (również w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej) w dniu [...]r. na adres wskazany w odwołaniach. Natomiast w dniu [...] r. skarżąca otrzymała jedynie kserokopie tych postanowień. W dniu [...]r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań. Jako uzasadnienie wniosku podała chorobę syna (karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...]r. i [...]r., a także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r. i [...]r.) oraz to, że nie wiedziała o tym, że decyzje będą wysłane na podany adres. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku skarżącej i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. Zdaniem organu brak zawiadomienia o zmianie adresu zamieszkania w sytuacji, gdy z dniem [...]r. skarżąca zlikwidowała działalność gospodarcza nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. Również choroba syna nie stanowi, zdaniem organu, okoliczności usprawiedliwiającej brak zachowania terminu do wniesienia odwołań. Stałe przebywanie skarżącej w domu w okresie nasilenia się choroby syna (jesienią 2003 r. i w maju 2004 r.) nie wykluczało możliwości odbioru przesyłek pocztowych. Skarżąca w skardze z dnia [...]r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzuciła naruszenie przepisu art. 162 Ordynacji podatkowej oraz niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu podniosła, iż art. 162 Ordynacji podatkowej wymaga jedynie uprawdopodobnienia a nie udowodnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Podniosła także, że Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do podnoszonego przez nią faktu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, którego stan zdrowia stale się pogarsza i z tego powodu nie wypełnia właściwie swoich obowiązków. Ponadto skarżąca podniosła, że otrzymując kserokopie decyzji została pouczona przez pracownika urzędu skarbowego o terminie do wniesienia odwołań, liczonego od dnia [...]. Wskazała również na fakt, iż kopie decyzji otrzymała po upływie dwóch miesięcy oczekiwania. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu podniósł, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, organ przeprowadził wnikliwą analizę okoliczności, powołanych przez nią. Ponadto w treści postanowienia organ nie wskazał na konieczność udowodnienia, lecz wyłącznie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zdaniem organu poważna choroba dziecka, potwierdzona stosowną dokumentacją medyczną, nie wyklucza możliwości odbierania przesyłek pocztowych, prawidłowo kierowanych na wskazany adres zamieszkania i podejmowania czynności w postępowaniu podatkowym, a tym samym nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołań nastąpiło bez jej winy. Organ nie uznał także zarzutu skarżącej, co do nieprawidłowego pouczenia o terminie złożenia odwołań. Wskazał w tej mierze na art. 223 Ordynacji podatkowej. Odnośnie zarzutu długiego oczekiwania na wydanie kserokopii decyzji, organ zauważył, iż było to spowodowane potrzebą rozpatrzenia wniosku skarżącej o zwolnienie jej z opłaty za wydanie kserokopii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) -w skrócie upsa. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl art. 162 Ordynacji podatkowej termin, w razie jego uchybienia, podlega przywróceniu na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony ten termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania skarżąca złożyła odwołania od decyzji, pozostając, jak podnosi w skardze, w przekonaniu, że uczyniła to w terminie przewidzianym przepisami prawa. Stąd też dopiero w dniu [...]r. skarżąca, po otrzymaniu kserokopii postanowień z dnia [...]r., stwierdzających, iż odwołania z dnia [...]r., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]., zostały wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do ich wniesienia, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, uzasadniając go brakiem wiedzy, że decyzje zostały wysłane na jej adres oraz chorobą syna. Zdaniem Sądu słusznie organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. Na uznanie nie zasługuje, twierdzenie skarżącej, że nie wiedziała o wysłaniu na jej adres decyzji. Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej osobom fizycznym pisma doręcza się w pierwszej kolejności w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, poczta przechowuje pismo, doręczane za jej pośrednictwem, przez okres 14 dni w swojej placówce (art. 150 § § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Od tego też momentu rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia środka zaskarżania. W przypadku uchybienia terminowi do jego wniesienia, nie z winy zainteresowanego, może on w terminie siedmiu dni, liczonych od uzyskania przez niego wiadomości o tym, iż czynność została dokonana z uchybieniem terminu, złożyć prośbę o jego przywrócenie. Z akt sprawy wynika, że decyzje z dnia [...]r. zostały doręczone skarżącej na adres zamieszkania przy ul. W. N. [...]w L. (wskazany w deklaracji [...]). Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłka nie została podjęta przez skarżącą w ustawowym terminie. Wobec tego organ uznał, iż przesyłka została doręczona, w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, w dniu [...]r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, bez znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia jest, brak wiedzy skarżącej o wysłaniu na wskazany w deklaracji [...]adres a także zmiana tego adresu, zgłoszona do urzędu skarbowego w dniu [...], a więc po dacie doręczenia przesyłki. Zakładając jednak, iż skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia odwołań dowiedziała się dopiero z chwilą otrzymania postanowień z dnia [...]r., to jest w dniu [...]r., należałoby przyjąć, iż siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań upłynął w dniu [...]. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu [...]., a więc po upływie terminu przewidzianego do jego złożenia. Zauważenia wymaga także fakt, iż w aktualizacji deklaracji [...]skarżąca podała dotychczasowy adres zamieszkania jako adres zameldowania oraz nowy adres zamieszkania - L. ul. L. [...]. Adresy te zostały podane również w odwołaniu od powyższych decyzji, a mimo to postanowienia z dnia [...]r. nie zostały podjęte w ustawowym terminie, mimo dwukrotnego awizowania. Tak, więc wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, na tej podstawie, nie mógł być uwzględniony. Zdaniem Sądu skarżąca nie może, bowiem z faktu nie odbierania korespondencji wywodzić dla siebie pozytywne skutki prawne. Ponadto z dołączonego do skargi pisma z dnia [...]. wynika, iż skarżąca wcześniej powzięła wiadomość o wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] skoro w piśmie tym prosiła o wydanie duplikatów decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za rok 1999. Również choroba syna (trwająca od 1994 r.) nie może stanowić dostatecznego usprawiedliwienia braku zachowanie terminu do wniesienia odwołań. Skarżąca zmagając się z chorobą syna od 1994 r. miała, bowiem możliwość ułożenia spraw osobistych na, tyle aby podołać obowiązkom związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto słusznie organ zauważył, iż stałe przebywanie skarżącej w domu tym bardziej umożliwiało odbiór korespondencji. Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w świetle art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, jest możliwe jedynie w wypadku, gdy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy składającego wniosek. Natomiast niedopełnienie obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, w tym przypadku polegających na unikaniu odbioru korespondencji nie może być traktowane jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej, podobnie jak powoływanie się na stan zdrowia syna. Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151upsa, ją oddalił.

Powołane przepisy

art. 150 § 2 ustawyart. 150 § 2art. 162art. 223art. 1 § 2art. 145 § 1art. 148 § 1art. 150art. 162 § 1art. 151u

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło