I SA/Wr 1368/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-04-25

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Lidia Błystak, Dagmara Dominik-Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zaliczyć wpłatę współwłaściciela nieruchomości na poczet całości zobowiązania podatkowego (w tym kosztów upomnienia), czy też powinien ją zaliczyć jedynie na poczet części zobowiązania odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę współwłaściciela na poczet całości zobowiązania podatkowego, w tym kosztów upomnienia, ponieważ zobowiązanie podatkowe od nieruchomości obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Solidarna odpowiedzialność oznacza, że organ może żądać zapłaty całości lub części podatku od każdego ze współwłaścicieli, a każdy z nich pozostaje zobowiązany do uregulowania całej kwoty zobowiązania, niezależnie od swojego udziału.
Stan faktyczny
Skarżący R.N. wpłacił kwotę 43 zł tytułem swojej części zobowiązania w podatku od nieruchomości, której jest współwłaścicielem. Organy podatkowe zaliczyły tę wpłatę na poczet nakazu podatkowego (34,20 zł) i kosztów upomnienia (8,80 zł). Skarżący zarzucił, że takie rozliczenie stanowi zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej i powinno dotyczyć jedynie jego części zobowiązania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant: Marek Sosnowski, Po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi R.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarachowania dokonanej wpłaty oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Sz.P z dnia [...] nr [...], w którym organ zarachował dokonaną przez R.N. w dniu [...] wpłatę kwoty 43 zł w ten sposób, że kwotę 34,20 zł zarachował jako nakaz, natomiast kwotę 8,80zł – jako koszty upomnienia. Organ odwoławczy wskazał na przepis art. 55 § 2, art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. – dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa) stwierdzając, że strona dokonując wpłaty wskazała, że dokonuje jej na poczet podatku od nieruchomości za 2010 r. Przywołał organ przepisy art. 62 § 2, § 4, § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji podatków, opłat i nieopodatkowanych należności budżetowych dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 112, poz. 761 – dalej powoływane jako rozporządzenie). Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo dokonał rozliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu zaliczek na podatek od nieruchomości, bowiem taki obowiązek wynika z art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej. W sprawie kwotą zaległości jest kwota 300 zł z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r., kwota odsetek wynosząca 6 zł nie jest liczona bowiem nie przekracza trzykrotności wartości opłaty dodatkowej pobieranej za polecenie przesyłki listowej (art. 54 § 1 pkt 5) Ordynacji podatkowej). Zatem kwota wpłaty winna być zaliczona na poczet kosztów upomnienia i zaległości głównej. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenie na postanowienie organu I instancji wskazał organ na przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2010 r. nr 95 poz. 613 ze zm. - dalej powoływana jako ustawa o podatkach i opłatach lokalnych) i podkreślił, że wobec solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości przez jej współwłaścicieli brak jest podstaw do rozdzielenia zobowiązania podatkowego na części. Regulacja ustawy ustala obowiązek ponoszenia zobowiązania w sposób solidarny i organy podatkowe nie mają możliwości prawnych, aby ciężar podatku rozdzielać na poszczególnych współwłaścicieli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie R.N. wywiódł, że dokonana przez niego w dniu [...]. wpłata kwoty 43 zł tytułem jego części zobowiązania w podatku od nieruchomości położonej w Sz.P. przy [...], której jest współwłaścicielem w [...] części, została bezprawnie rozdysponowana przez organ podatkowy. Zarzucił skarżący, że organ I instancji stosuje zbiorową odpowiedzialność w stosunku do wszystkich współwłaścicieli, skarżący nie ma umocowania, aby ściągać od pozostałych współwłaścicieli pieniędzy, organ I instancji zrzuca obowiązki na podatników. Podkreślił, że jego udział w nieruchomości wynika z wyroku sądowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1) lit. a i lit. c ustawy procesowej. Na obecnym etapie postępowania spór w sprawie dotyczy zaliczenia przez organy podatkowe wpłaty kwoty 43 zł dokonanej przez skarżącego w dniu 29 grudnia 2010 r. tytułem jego części zobowiązania w podatku od nieruchomości, której jest współwłaścicielem w [...] - na poczet nakazu i kosztów upomnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości. Strona skarżąca twierdziła w toku postępowania, że takie postępowanie oznacza zastosowanie wobec niej odpowiedzialności zbiorowej za niewykonanie zobowiązania podatkowego przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Unormowanie to oznacza, że organy podatkowe stosują obowiązujące przepisy prawa i przy podejmowaniu czynności mogą kierować się tylko nakazami i zakazami wprowadzonymi w tych przepisach. Oznacza to, że organy te nie mogą kierować się innymi, nie przewidzianymi w treści przepisów prawa przesłankami realizacji swoich zadań. Do takich pozaprawnych przesłanek należy zaliczyć uznanie przez podatnika działania organu za niesprawiedliwe, bo sprowadzające się do zastosowania wobec niego zasady odpowiedzialności zbiorowej. Zaliczenie przez organy podatkowe wpłaty kwoty 43 zł tytułem części zobowiązania w podatku od nieruchomości, na poczet nakazu i kosztów upomnienia jest konsekwencją sytuacji prawnej nieruchomości położonej w Sz.P. przy [...], której współwłaścicielem w [...] jest skarżący. Do takiej sytuacji organy podatkowe, na zasadzie powołanego wyżej art. 120 Ordynacji podatkowej, zastosowały przepis art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosownie do którego, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Dlatego, w ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano na solidarny charakter zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wszystkich współwłaścicieli nieruchomości położonej w Sz.P., w tym R.N. Zasadnie zaliczono też jego wpłatę z dnia [...] na poczet m. in. całego tego zobowiązania podatkowego a nie jego części odpowiadającej udziałowi ([...]) skarżącego w prawie własności tej nieruchomości. Solidarny charakter tego zobowiązania polega bowiem na tym, że organ podatkowy może żądać całości lub całości kwoty podatku albo od wszystkich współwłaścicieli nieruchomości łącznie albo od niektórych z nich albo od każdego z nich z osobna. Każdy ze współwłaścicieli, w tym i R.N., pozostaje zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości do momentu uregulowania całej kwoty zobowiązania, bez względu na to, czy uiścił kwotę tego podatku odpowiadającą jego udziałowi w nieruchomości. Oceniając z tego punktu widzenia zarzuty skargi Sąd stwierdził ich bezpodstawność z uwagi na zastosowanie w sprawie przez organy podatkowe wobec wpłaty z dnia [...] obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. W odniesieniu do wywodów skargi Sąd poddaje uwadze możliwość zastosowania wyrażonej przez skarżącego zasady odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w części odpowiadającej udziałowi w prawie własności na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosownie do którego, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Porównanie tego przepisu z zastosowanym w sprawie przepisem art. 3 ust. 4 tej samej ustawy pozwala na stwierdzenie, iż zmiana zasady tej odpowiedzialności zależy od wyodrębnienia własności lokalu stosownie do udziału współwłaściciela w prawie własności tej nieruchomości. Wyodrębnienie to nastąpić może z inicjatywy każdego z współwłaścicieli, w tym skarżącego. Działając na podstawie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przeprowadził ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia i prowadzącego do jego wydania postępowania podatkowego z punktu widzenia również innych obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W jej rezultacie stwierdził Sąd, że przy rozstrzygnięciu sprawy oraz procedowaniu organu podatkowego nie doszło w sprawie do naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego postanowienia, w tym zakresie zastosowania w sprawie art. 54 § 1 pkt 5), art. 55 § 1 i art. 62 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia. Z uwagi na niekwestionowanie przez skarżącego technicznej zasady zaliczania wpłaty na poczet nakazu i kosztu upomnienia Sąd odstąpił od szczegółowego uzasadnienia pozytywnej oceny legalności tej czynności. Z tych powodów uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło