I SA/Wr 137/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-12
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, uwzględniając przepisy rozporządzeń obowiązujące w momencie wszczęcia postępowania i wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w kwocie 5.400 zł plus VAT, stosując przepisy rozporządzenia z 2015 r. jako właściwe dla sprawy wszczętej przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r. Kwota ta została ustalona na podstawie stawek minimalnych, z uwzględnieniem wartości przedmiotu sprawy i nakładu pracy pełnomocnika, a następnie podwyższona o podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) i Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Pełnomocnik został ustanowiony z urzędu, a następnie wniósł skargę kasacyjną. Wnioskodawca domagał się przyznania kosztów pomocy prawnej w kwotach odpowiadających opłatom maksymalnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 5.400 zł, powiększone o 23% VAT.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. K. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Ł. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: przyznać pełnomocnikowi, adw. K. G., wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w kwocie 6.642 (słownie: sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) złote, w tym 23% VAT.
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika Ł. S. został wyznaczony adw. K.G.. Pełnomocnik, zapoznał się z aktami, sporządził pismo procesowe, w którym zajął stanowisko w sprawie i, działając poprzez pełnomocnika substytucyjnego, zastępował skarżącego przed tutejszym Sądem na rozprawie.
Wyrok w niniejszej sprawie zapadł 13 lipca 2016 r.
Następnie pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, nadaną 5 października 2016 r., w której zrzekł się rozprawy.
Na obu etapach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej oświadczając, że nie zostały one pokryte w żadnej części. Dodatkowo, w piśmie z dnia 19 kwietnia 2017 r., wniósł o przyznanie ww. kosztów w kwocie 7.200 zł za udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu i 5.400 zł za udział w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W pierwszej kolejności powołać trzeba przepisy przejściowe i końcowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Na podstawie § 23 rozporządzenie to weszło w życie z dniem 5 listopada 2016 r., przy czym zgodnie z § 22, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie postępowanie w obu instancjach wszczęte zostało jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). W związku tym stawkę wynagrodzenia za zastępowanie strony skarżącej przed tutejszym Sądem określają przepisy rozporządzenia z 2015 r. .
Stosownie do treści § 2 ww. rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
Przepis § 4 ust. 1 stanowi, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 2, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Jak wynika z § 21 ust. 1 pkt 1 opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
c) w innej sprawie - 480 zł.
Z kolei na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia z 2015 r., za sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej opłata maksymalna dla pełnomocnika, który działał w pierwszej instancji, wynosi 50% opłaty maksymalnej przewidzianej w pkt 1.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 77.669 zł.
W związku z tym w sprawie opłatę maksymalną za udzieloną pomoc prawną przed sądem pierwszej instancji określa § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w związku z § 8 pkt 6 rozporządzenia i wynosi ona 7.200 zł. Opłata maksymalna za wniesienie i sporządzenie skargi kasacyjnej wynosić będzie w związku z tym 3.600 zł.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku wskazać trzeba, że czynności podjęte przez wnioskującego pełnomocnika sprowadzały się do sporządzenia pisma procesowego, skargi kasacyjnej i obecności (poprzez pełnomocnika substytucyjnego) na jednej rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem.
W związku z tym, że pełnomocnik w skardze kasacyjnej złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, Sąd II instancji rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, czyli bez obecności stron.
Kwoty kosztów, o jakie pełnomocnik wnioskuje, mają natomiast wartość opłat maksymalnych, a dodatkowo w zakresie postępowania w II instancji wnioskodawca obliczył stawkę za udział na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Mając jednak na uwadze treść § 4, oraz nakład pracy, który nie daje wystarczających podstaw do podwyższenia opłaty przewidzianej w § 4 ust. 1, wnioskującemu pełnomocnikowi z urzędu przyznać należało wynagrodzenie za udział przed sądem pierwszej instancji w kwocie 3.600 zł oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 1.800 zł – łącznie 5.400 zł. Wskazana kwota podlega podwyższeniu o 1.242 zł, stanowiące wartość podatku od towarów i usług według stawki 23% - na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia.
Wobec tego postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów rozporządzenia z 2015 r. oraz art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło