I SA/Wr 1371/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-16

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Marta Semiczek, Anetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, nie będąc jednocześnie wierzycielem, jest zobowiązany do rozważania przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, a także czy prawidłowo określono wierzyciela w tytule wykonawczym oraz czy świadczenie pieniężne nie uległo przedawnieniu?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, po zmianie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zobowiązany z urzędu do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdy poweźmie wiadomość o wystąpieniu obligatoryjnych przesłanek umorzenia. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie rozważył prawidłowo przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w szczególności błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji z uwagi na błędne określenie wierzyciela w tytule wykonawczym, a także kwestii przedawnienia świadczenia.
Stan faktyczny
Przedmiotem skargi było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec P. D. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Skarżący domagał się umorzenia postępowania, podnosząc m.in. błąd co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalność egzekucji oraz przedawnienie zobowiązań. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając zasadność prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Asesor WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 357,00 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] o nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] o nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. W zakresie ustaleń faktycznych organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy K. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o warunkach wyłączenia gruntów z produkcji rolnej położonych w obrębie wsi B. W. w gminie K., nakładając na P. D., zam. wówczas w K., obowiązek uiszczenia stałej opłaty rocznej w wysokości [...] zł na okres [...] lat. Z kolei decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego we W. nałożył na P. D. obowiązek uiszczania stałej opłaty rocznej wynoszącej 10% należności jednorazowej wyrażonej w tonach ziarna żyta t.j. [...] ton płatnej przez okres [...] lat począwszy od [...]. W obu tych decyzjach zamieszczony został akapit, z którego wynikało, że płatność wskazanych wyżej należności przejęła na okres [...] A sp. z o.o. Decyzjami z dnia [...] Wojewoda D. stwierdził nieważność decyzji organów I instancji w części dotyczącej przejęcia płatności przez A sp. z o.o. Stąd też podmiotem zobowiązanym do uiszczania wskazanych wyżej należności pozostał P. D.. Na podstawie ostatecznych decyzji Wojewody D., reprezentujące wierzyciela Biuro Geodezji Terenów Rolnych we W., wystawiło wobec zobowiązanego P. D., trzy tytuły wykonawcze: [...], [...] i [...], obejmujące zaległości z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej za okres od [...] do [...] roku. Tytuły te zostały przyjęte do postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny: Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. w dniu [...]. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...]. W trakcie postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych. P. D. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ale Wojewoda D. decyzjami z dnia [...] odmówił uchylenia obu własnych decyzji z [...] w sprawie stwierdzenia nieważności w części decyzji organów I instancji. W dniu [...] decyzje Wojewody D. z dnia [...] zostały utrzymane w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] oraz poprzedzające je decyzje Wojewody D. z dnia [...] jak i decyzje z dnia [...] zostały uchylone w dniu [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Powodem uchylenia tych decyzji były błędy proceduralne popełnione w trakcie przeprowadzania postępowania. Po wydaniu wyroków WSA postępowanie egzekucyjne nie toczyło się. W związku z uchyleniem powyższych decyzji przez Sąd, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., które przejęło obowiązki Wojewody D. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy K. oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z [...] w części dotyczącej wskazania A sp. z o.o. jako podmiotu obowiązanego do uiszczania rocznych opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Stwierdzenie nieważności obu decyzji w tym zakresie oznaczało, że obowiązanym do ponoszenia powyższych opłat pozostał P. D.. Decyzje powyższe, po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., zostały utrzymane w mocy. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym możliwe stało się kontynuowanie postępowania egzekucyjnego wobec P. D. na podstawie wystawionych w [...] roku tytułów wykonawczych. W dalszym postępowaniu egzekucyjnym dokonane zostały zajęcia rachunków bankowych oraz zajęcia wierzytelności. Pismem z dnia [...] P. D. wniósł o uchylenie dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym zajęć rachunków bankowych i o umorzenie postępowania z uwagi na to, iż nie jest osobą zobowiązaną do zapłaty zaległości. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W., rozpatrując wniosek strony w części dotyczącej żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego, zwrócił się pismem z dnia [...] do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku strony. Marszałek Województwa D. we W. w piśmie z dnia [...] podtrzymał zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec P. D. uznając, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest bezzasadny. Marszałek Województwa D. działając jako wierzyciel wskazał przede wszystkim na wydane w dniu [...] decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., w których stwierdzona została nieważność decyzji, o jakich mowa wyżej, w części dotyczącej wskazania podmiotu: A sp. z o.o. jako podmiotu przejmującego obowiązek objęty tytułami wykonawczymi, tym samym P. D. został uznany za głównego zobowiązanego do zapłaty zaległości. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] nr [...], opierając się na stanowisku wierzyciela, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu P. D. zarzucił, że naruszono jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu poprzez niedoręczenie mu postanowienia wierzyciela w sprawie zajęcia stanowiska w kwestii zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżący wskazał, że w związku z uchyleniem decyzji Wojewody D. z dnia [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny niedopuszczalne stało się prowadzenie wobec niego w okresie od [...] do [...] postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując na niesporną treść art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – przywołanej w dalszych wywodach jako upea, który wskazuje kiedy postępowanie egzekucyjne umarza się. Po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej we W. doszedł do przekonania, że postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. nie naruszało przepisów art. 59 § l pkt 4 cyt. ustawy tj. nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, gdyż w dniu złożenia przez stronę wniosku, jak i w dniu orzekania nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż tytuły wykonawcze wystawione zostały w dniu [...], tj. w czasie, gdy decyzje będące podstawą ich wystawienia były nieważne w części dotyczącej wskazania A sp. z o.o. jako podmiotu przejmującego obowiązek objęty tytułami wykonawczymi od P. D.. Stąd też stwierdzono, że tytuły wykonawcze zostały wystawione przeciwko osobie, na której ciążyły obowiązki nimi objęte. Przyznano, że od [...] do [...] nie było dopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec P. D.. Podkreślono, że powodem uchylenia decyzji Wojewody D. z dnia [...] były jedynie błędy proceduralne popełnione w trakcie postępowania. Sąd nie wskazał, że w jego ocenie to podmiot A sp. z o.o. powinien być podmiotem zobowiązanym do ponoszenia obowiązków objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Dodatkowo wskazano, że po dniu uprawomocnienia się wyroków WSA postępowanie egzekucyjne nie było prowadzone. Natomiast w [...], po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., przywrócony został status P. D. jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd też wierzyciel od tego momentu miał prawo żądać od organu egzekucyjnego kontynuowania postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. W [...] zobowiązany miał prawo do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego, z uprawnienia tego jednak nie skorzystał. Gdyby wniosek w tym przedmiocie został przez stronę złożony w zaistniałym w [...] stanie prawnym, organ egzekucyjny byłby zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Obecnie jednak, w związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzji o częściowym stwierdzeniu nieważności pierwotnych decyzji z [...] nie ma przeszkód do kontynuowania postępowania egzekucyjnego, a wniosek złożony w tym przedmiocie organ uznał za bezzasadny. Za nietrafne uznano zarzuty naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 i art. 7 § 3 w związku z art. 45 § 1 upea. Przepis art. 29 powołanej ustawy ma zastosowanie w początkowej fazie postępowania, gdy organ egzekucyjny rozstrzyga, czy może przyjąć tytuł wykonawczy do postępowania. W niniejszej sprawie w dniu przyjmowania tytułów egzekucja wobec strony była dopuszczalna. Okoliczność podnoszona przez stronę, tj. błąd, co osoby zobowiązanego, nie przesądza o niedopuszczalności egzekucji, natomiast dotyczy okoliczności zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, tych zaś - zgodnie z powołanym art. 29 upea - organ egzekucyjny nie ma prawa badać. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia prawa strony do czynnego udziału w sprawie ze względu na niedoręczenie mu postanowienia wierzyciela z dnia [...] organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku wystąpienia do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 upea. Organ egzekucyjny, prowadząc postępowanie wyjaśniające, słusznie postąpił, zasięgając przed wydaniem postanowienia opinii wierzyciela w sprawie zasadności wniosku strony, nie był jednak do tego zobligowany. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, P. D. stwierdził, że postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] nie powinno być wobec niego prowadzone, gdyż z dniem [...] tytuły te utraciły moc i powinny być zwrócone wierzycielowi, a także, że tytuły wykonawcze wystawione zostały przez jednostkę, która nie ma prawa występować w roli wierzyciela w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo stwierdził, że zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wygasły wskutek przedawnienia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w sprawie. Następnie w piśmie procesowym z dnia [...] P. D. podkreślił, że egzekucja prowadzona na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych jest egzekucją niedopuszczalną i powinna podlegać umorzeniu na podstawie art. 59 § 4 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 upea, gdyż tytuły wykonawcze wystawione zostały i wskazują jako wierzyciela jednostkę, która ani nie jest wierzycielem ani nie jest uprawniona do wystawienia tytułu wykonawczego. Na poparcie swoich twierdzeń przedłożył decyzje z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w których przyjęto że ani Marszałek Województwa D. ani też funkcjonujące w jego ramach D. Biuro Geodezji i Terenów Rolnych nie może być uznane za wierzyciela w świetle art. 5 upea. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153. ze zm. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu jest ocena legalności postanowienia organu egzekucyjnego odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego, wobec P. D., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, obejmujących zaległości za lata [...] z tytułu opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. W przedmiotowej sprawie kluczowym zagadnieniem jest rozważenie kwestii, czy organ egzekucyjny, nie będący jednocześnie wierzycielem, obowiązany jest do rozważania przesłanek umorzenia postępowania jedynie na wniosek strony czy wierzyciela, czy też może zobowiązany jest działać w tym zakresie z urzędu. Tym samym czy na każdym etapie postępowanie egzekucyjnego organ winien kontrolować, czy nie wystąpiły przesłanki dające podstawę do jego umorzenia. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 upea. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 ( §3) . Z kolei po myśli przepisu art. 59 § 4 upea, postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Przy obligatoryjnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego ustawodawca przewidział wydanie postanowienia również z urzędu. I o ile przed zmianą przepisów która nastąpiła ustawą z dnia 10 września 2003r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2003r. Nr 193, poz. 1884) umorzenie z urzędu następowało jedynie w przypadku należności niepieniężnych, o tyle po zmianie ich brzmienia z dniem 1 stycznia 2004r. umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu następuje także w stosunku do należności pieniężnych. Z treści art. 59 § 5 upea wynika, że na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Zestawiając treść art. 59 § 5 z § 3 i § 4 upea należy przyjąć, że zażalenie przysługuje zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym także w przypadku umorzenia postępowania z urzędu. W ocenie Sądu, po zmianie treści przepisu art. 59 § 4 upea organ egzekucyjny w przypadku powzięcia wiadomości, o fakcie wystąpienia którejkolwiek z obligatoryjnych przesłanek umorzenia zobowiązany jest z urzędu do wydania postanowienia, nie czekając na wnioski w tym zakresie zobowiązanego bądź wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że słusznie podniósł organ że po uchyleniu w dniu [...] przez WSA w Warszawie decyzji Wojewody D. z dnia [...] nie było dopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec P. D.. Skoro nie było dopuszczalne prowadzenie tego postępowania to należało z urzędu umorzyć postępowanie egzekucyjne. Istotnie w momencie składania wniosku o umorzenie postępowania z dniem [...] przywrócony został status skarżącego jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zmienia to jednak faktu, że w okresie od [...] do [...] postępowanie to nie mogło być prowadzone i należało je umorzyć. W ocenie Sądu organ egzekucyjny już na etapie przyjęcia tytułu wykonawczego do wykonania a następnie w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie rozważył, czy D. Biuro Geodezji i Terenów Rolnych jest wierzycielem o którym mowa w art. 5 § 1 upea. Przepis art. 5 § 1 upea określa, jaki podmiot wykonuje funkcje wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym, gdy obowiązek wynika z decyzji, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Po myśli art. 5 § 1 pkt 1 upea uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji. W niniejszej sprawie decyzję będącą podstawą należności - z dnia [...] Nr [...] wydał Wójt Gminy K. jako organ właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych do dnia 24 marca 1995r., zgodnie z ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.). Po wejściu w życie ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) właściwym po myśli art. 5 w sprawach ochrony gruntów rolnych był kierownik urzędu rejonowego. Z kolei od 1 stycznia 1999r. właściwym do orzekania w pierwszej instancji w sprawach ochrony gruntów jest starosta. Zadania starostów jako organów I instancji, a tym samym wierzycieli obejmują m.in. wysyłanie do zobowiązanych upomnień, wystawianie tytułów wykonawczych i skierowanie ich do realizacji do właściwych organów egzekucyjnych. A więc to starosta winien wystawić tytuł wykonawczy, a w przedmiotowej sprawie tytuł ten wystawiło D. Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, organ nieuprawniony. Podmiot wykonujący rachunkową obsługę poboru należności nie może być na tej podstawie legitymowany do występowania w charakterze wierzyciela. Zadania starostów są władczymi kompetencjami odrębnymi od uprawnień zarządów województw, jako dysponentów terenowych funduszy ochrony gruntów rolnych. Zgodnie, bowiem z art. 24 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych Fundusz dzieli się na terenowy i centralny, przy czym środkami Funduszu terenowego dysponuje samorząd województwa. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, a mianowicie kwestii przedawnienia wymagalności świadczeń pieniężnych wskazać należy, iż ustawa z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) przewiduje w art. 31 ust. 1 i 2 termin przedawnienia. Po myśli powołanej normy dochody Funduszu, o których mowa w art. 23, wynikające z niniejszej ustawy, są należnościami państwowymi w rozumieniu przepisów o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych. Świadczenia pieniężne, o których mowa w ust. 1, przedawniają się z upływem 5 lat od dnia ich wymagalności. Przy czym istotna jest treść ust. 3 powołanego przepisu, zgodnie z którym przepisy ust. 1 nie dotyczą dochodów funduszy terenowych, w stosunku do których umarzanie i udzielanie ulg w spłacie należności funduszu następuje według zasad i trybu określonych przez właściwy sejmik województwa. Po myśli art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych tworzy się Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych, zwany dalej "Funduszem". Dochodami Funduszu są związane z wyłączaniem z produkcji gruntów rolnych: 1) należności, 2) opłaty roczne, 3) opłaty z tytułu niewykonania obowiązku zdjęcia i wykorzystania próchnicznej warstwy gleby, 4) opłaty oraz należności i opłaty roczne podwyższone, określone w art. 28 ust. 1-3. W przepisie art. 24 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewidziano podział dochodów funduszu i tak zgodnie z ust. 2 i 3 powołanego przepisu Fundusz centralny tworzy się z 20% dochodów Funduszu, o których mowa w art. 23 ust. 3 i 4, a jego środkami dysponuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Środkami zaś Funduszu terenowego dysponuje samorząd województwa (ust. 4). Z kolei Fundusz terenowy przekazuje, w terminie 15 dni po zakończeniu każdego kwartału, 20% zgromadzonych dochodów, wymienionych w art. 23 ust. 3, na rachunek Funduszu centralnego (ust. 5). Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny oceniając przesłanki umorzenia zobowiązany będzie do rozważenia przesłanki niedopuszczalności egzekucji w związku z błędnym określeniem w tytule wykonawczym wierzyciela oraz przeanalizowania czy istotnie nastąpiło przedawnienie świadczenia pieniężnego i tym samym, czy zachodzi przesłanka wygaśnięcia obowiązku jego zapłaty. Skoro postępowanie sądowe w niniejszej sprawie pozwoliło stwierdzić naruszenie przez organ odwoławczy prawa materialnego – a mianowicie art. 59 § 1 upea, przez nie rozważenie przesłanki z pkt 2, 4, 7 tego przepisu, przeto - stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – należało zakwestionowane postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wyeliminować z obrotu prawnego (pkt I sentencji). Orzeczenie zawarte w punkcie II sentencji wyroku znajduje podstawę w art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło