I SA/Wr 1375/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-04-11
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Jadwiga Danuta Mróz, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny, mogą być opodatkowane niższymi stawkami podatku od nieruchomości, jeśli istnieje możliwość ich remontu i adaptacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu złego stanu technicznego, ale mogą zostać wyremontowane i zaadaptowane, nadal są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym, opodatkowanie ich najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości jest prawidłowe, ponieważ przesłanka "względów technicznych" wyłączająca stosowanie wyższych stawek wymaga trwałej i obiektywnej niemożności wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej, niezależnej od woli podatnika.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która określiła jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. na wyższą kwotę niż pierwotnie ustalił Wójt Gminy K. Spór dotyczył tego, czy grunty i budynki będące w posiadaniu spółki powinny być opodatkowane wyższymi stawkami jako związane z działalnością gospodarczą, czy niższymi ze względu na rzekome "względy techniczne" uniemożliwiające ich wykorzystanie. Spółka argumentowała, że zły stan techniczny budynków i brak uzbrojenia terenu uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant: Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna z/s w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Skarżoną (powołaną w sentencji) decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania A S.A. z/s w G. (dalej: strona, spółka, skarżąca), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy K. z [...] marca 2012 r. (nr [...]) określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł
i określiło to zobowiązanie w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazało art. 21 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: O.p.), art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), ust. 2 pkt 2 lit. b) i e) oraz art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm. - dalej: u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.) a także § 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b) i e) uchwały nr XXV/115/08 Rady Gminy K. z 14 listopada 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień z tego podatku na 2009 r. (Dz. Urz. Województwa D. z 2008 r., nr 314, poz. 3850).
Na wstępie SKO podkreśliło, że w sprawie wymagało rozstrzygnięcia, jakimi stawkami podatku od nieruchomości należało opodatkować będące w posiadaniu strony grunty i budynki, tj. stawkami przewidzianymi dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, jak twierdzi organ I instancji, czy też według stawek właściwych dla gruntów i budynków pozostałych, jak utrzymuje strona. Uściśliło, że spór dotyczy przede wszystkim tego, czy - stanowiące przedmiot opodatkowania - sporne grunty i budynki mogą być wykorzystywane przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też - ze względów technicznych - do prowadzenia takiej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane.
Kolegium zaakcentowało, że nie są między stronami sporne pozostałe elementy konstrukcyjne podatku, tj. moment powstania obowiązku podatkowego, podstawa opodatkowania i strona podmiotowa. W związku z tym, że spółka nie sformułowała
w tym zakresie żadnych zarzutów, Kolegium - uznając prawidłowość dokonanych w tym przedmiocie ustaleń i ich oceny prawnej - odstąpiło od szerszego uzasadnienia w tej części. Dodało, że przyjętą do opodatkowania powierzchnię gruntów organ I instancji ustalił na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (zgodną także z deklaracją podatkową), zaś powierzchnię budynków przyjął w oparciu o złożone przez stronę zestawienie dołączone m. in. do deklaracji na podatek od nieruchomości, przez co okoliczności te stały się w sprawie bezsporne (nie kwestionuje ich strona w odwołaniu).
Rozstrzygając wyżej zdefiniowany spór, Kolegium uznało za prawidłowe i zgodne z przepisami prawa opodatkowanie najwyższymi stawkami całej powierzchni spornych gruntów oraz budynków garaży i magazynu o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2. Odnośnie budynków wyburzonych, SKO uwzględniło argumenty strony i opodatkowało je przy zastosowaniu stawki właściwej dla budynków pozostałych, w konsekwencji czego uchyliło decyzję organu I instancji.
Dalej, powołując art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., SKO wyjaśniło, że - co do zasady - grunty i budynki lub ich części będące w posiadaniu przedsiębiorcy (a taki status niespornie posiada spółka) uznaje się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co skutkuje opodatkowaniem ich wg stawek najwyższych (jak dla gruntów
i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). Wywiodło, że - dla celów podatku od nieruchomości - związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być utożsamiany z jej faktycznym wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę do prowadzenia owej działalności. Podało, że wyjątek od w/w zasady został sformułowany w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez wskazanie, że nie uznaje się przedmiotu opodatkowania za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej wówczas, gdy nie jest i nie może być on wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Stwierdziło, że wprawdzie w ustawie brak jest definicji legalnej "względów technicznych", to jednak zawarty w tym przepisie zwrot "nie jest i nie może być" wskazuje na cechę trwałości stanu niemożności wykorzystywania będącego w posiadaniu przedsiębiorcy przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Uznało, że "względy techniczne" muszą mieć zatem charakter obiektywny i trwały, co decyduje o tym, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania podatkowego strona wskazywała, że okolicznością przemawiającą za opodatkowaniem dwóch nierozebranych budynków niższą stawką podatkową jest to, że nie nadają się one do działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny. Strona powołała się na sporządzoną w styczniu 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. M. Ś. opinię dotyczącą stanu technicznego obiektów budowlanych, z której - w ocenie organu - nie wynika, aby istniały jakiekolwiek przeszkody do tego, żeby - po dokonaniu w budynkach remontu i ich adaptacji - prowadzić w nich działalność gospodarczą. SKO dodało, że rzeczoznawca nie wskazał, że w złym stanie technicznym były fundamenty i ściany fundamentowe, konstrukcja dachu czy też ściany budynków oraz że istniała konieczność rozbiórki tych budynków. Zdaniem SKO, z analizowanej opinii wynika co najwyżej, że do czasu przeprowadzenia prac remontowo - adaptacyjnych budynki nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia w nich działalności gospodarczej.
Co się zaś tyczy opodatkowania gruntu Kolegium stwierdziło, że wyłączenie ze "względów technicznych" może nastąpić w sytuacji skażenia gruntu (chemicznego, radioaktywnego, biologicznego), uniemożliwiającego jego użytkowanie i spowodowanego niezależnie od działań lub zaniechań podatnika, co w sprawie nie miało miejsca. Ponadto zauważyło, że istnieje możliwość dojazdu do działek z drogi wojewódzkiej przez tzw. drogę wewnętrzną i że z treści aktu notarialnego nr [...] z dnia 29 kwietnia 2011 r. wynika, że spółka ma zapewnioną służebność gruntową polegającą na prawie bezpłatnego przechodu i przejazdu do działki nr [...] (położonej bezpośrednio przy działce nr [...]). Odnośnie wskazanej przez spółkę przeszkody do wykonania zjazdu
z drogi wojewódzkiej, z uwagi na niewłaściwe zaprojektowanie w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego, Kolegium zaakcentowało, że przeszkoda ta nie ma charakteru technicznego i nie może uzasadniać zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości określonej dla gruntów pozostałych. Również brak uzbrojenia terenu nie jest - według SKO - przeszkodą do prowadzenia na gruncie działalności gospodarczej. Istnieją bowiem techniczne możliwości podłączenia projektowanego kompleksu do sieci wodociągowej i nie ma przeszkód natury technicznej z uzbrojeniem terenu w energię elektryczną. Organ podatkowy uznał, że brak uzbrojenia terenu nie był spowodowany okolicznościami tkwiącymi w substancji przedmiotu opodatkowania, tj. w gruncie, a tylko takie uzasadniają wystąpienie przesłanki "względów technicznych".
Jako chybiony oceniło SKO zarzut nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodu z opinii biegłego, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był
- zdaniem tego organu - wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Podniosło poza tym, że przedłożona przez spółkę opinia rzeczoznawcy budowlanego zawierała istotne dla sprawy informacje dotyczące stanu technicznego spornych budynków. Podsumowało Kolegium, że odnośnie opodatkowania budynków (niewyburzonych)
i gruntów przesłanka "względów technicznych", o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie wystąpiła. Stąd ich opodatkowanie przy zastosowaniu najwyższych stawek SKO uznało za prawidłowe, a podniesione w tym zakresie zarzuty za niezasadne. W rezultacie powyższych ustaleń, SKO określiło spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł, przedstawiając szczegółowy wymiar podatku w ujęciu tabelarycznym.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów:
1) procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 O.p., poprzez :
a) brak poczynienia koniecznych dla sprawy ustaleń dotyczących przeznaczenia gruntów w ewidencji gruntów i budynków oraz wydanie decyzji nie odpowiadającej wzorcowi ustawowemu;
b) oparcie istotnych dla sprawy ustaleń co do uzbrojenia terenu i dostępu do drogi na podstawie informacji z 2011 r. i 2012 r., podczas gdy wymiar podatku dotyczy okresu wcześniejszego;
c) oparcie istotnych dla sprawy ustaleń co do stanu budynków na oględzinach nieruchomości przeprowadzonych w 2011 r., podczas gdy wymiar podatku dotyczy okresu wcześniejszego;
d) brak poczynienia koniecznych dla sprawy ustaleń prowadzących do wyjaśnienia, czy przeprowadzenie naprawy i adaptacji budynków doprowadzić mogło do przywrócenia stanu ich używalności, czy wiązałoby się z koniecznością wybudowania nowego budynku, ewentualnie, czy remont oraz adaptacja budynków podniosłyby wartość nieruchomości;
e) brak poczynienia koniecznych dla sprawy ustaleń faktycznych dotyczących stanu instalacji, stanowiących element budynków oraz dostępu do mediów przez poszczególne działki należące do spółki, który mógł mieć wpływ na ustalenie, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne" rzutujące na wymiar podatku od nieruchomości;
2) procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187
§ 1 i art. 197 § 1 O.p. przez brak powołania biegłego na okoliczność stanu nieruchomości (budynków) jaki istniał w 2009 r., który to dowód był konieczny wobec stwierdzenia przez organ I instancji niemożności poczynienia samodzielnie takich ustaleń;
3) prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie podyktowane błędną interpretacją pojęcia "względy techniczne", podczas gdy zebrany
w postępowaniu materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do działalności ze względów technicznych;
4) prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że "względy techniczne" zachodzą wówczas, gdy budynek nie może być wykorzystywany z uwagi na istniejącą w tym zakresie decyzję organu budowlanego. Strona obszernie uzasadniła swoje stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd stwierdza, że w sprawie dokonano prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł, zasadnie obejmując opodatkowaniem, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, sporne budynki i grunty. Przy wymiarze podatku zastosowano właściwe stawki podatkowe, określone uchwałą Rady Gminy K. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2009 r. Dokonując wymiaru podatku trafnie przyjęto okres opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego, prawidłowo ustalono podstawę opodatkowania.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy zasadnie przyjęto w treści skarżonego aktu, że - będące w 2009 r. w posiadaniu skarżącej - grunty i budynki należało uznać za związane z działalnością gospodarczą, czy też - z uwagi na istnienie względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - cechy takiej one nie posiadały, a w konsekwencji, czy uzasadnione było ich opodatkowanie wg stawki podwyższonej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) u.p.o.l. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów pod tymi budynkami,
a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wskazanym przepisem ustawodawca wprowadził zasadę, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Stąd też rację ma organ odwoławczy stwierdzając, iż ugruntowane są już poglądy doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych, że powołana regulacja dowodzi, iż - co do zasady - sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przesądza o uznaniu, że te przedmioty opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej, czy też nie, np. z uwagi na to, że
w danej chwili profil działalności przedsiębiorcy nie pozwala na jej efektywne wykorzystanie. Zatem dla wyniku sprawy nie ma znaczenia, że sporne grunty i budynki przeznaczone są przez spółkę (będącą przedsiębiorcą) do działalności gospodarczej, która ma być podjęta - jako nowa i dodatkowa - dopiero w przyszłości (prowadzenia zespołu rekreacyjno-wypoczynkowego na terenie wsi C.). Bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia pozostaje tym samym, że obecny profil działalności spółki ([...]) jest inny od w/w (nowego, w którym sporne nieruchomości mają być dopiero wykorzystane) i że nieruchomości są oddalone od siedziby spółki.
W kwestii zaś braku związania przedmiotów opodatkowania z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, z uwagi na wystąpienie "względów technicznych", podnieść należy, że zgodnie z ustawową definicją nieruchomości związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej, grunty, budynki i budowle nie są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest
i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ustawa (u.p.o.l.) nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych". Analiza językowa tego pojęcia wskazuje, że względy techniczne to takie, które mają związek ze złym stanem technicznym nieruchomości, uniemożliwiającym wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie to nie obejmuje przyczyn natury technologicznej, ekonomicznej czy finansowej (vide: wyrok NSA
w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, LEX nr 339937). Nie jest więc istotny brak środków finansowych, czy też opłacalność prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego (np. opłacalność przywrócenia budynków do stanu używalności). Pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem danych nieruchomości, stanowiących przedmiot opodatkowania. Ocena, co do wystąpienia przesłanki "względów technicznych", należy do organu podatkowego, niemniej jednak, to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (podkreślenie Sądu; vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, LEX nr 339937).
W świetle powyższych uwag, w ocenie Sądu, również i w tej kwestii organy podatkowe dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uznając, że nie ma racji spółka twierdząc, że nabyte działki nie powinny być opodatkowane najwyższą stawką, gdyż nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że wskazywane przez spółkę przeszkody nie uzasadniały przyjęcia braku możliwości wykorzystania spornych działek do działalności gospodarczej ze względów technicznych, skoro istnieje możliwość dojazdu do działki z drogi wojewódzkiej przez tzw. drogę wewnętrzną
a z treści aktu notarialnego nr [...] z dnia 29 kwietnia 2011 r. wynika, że spółka ma zapewnioną służebność gruntową polegającą na prawie bezpłatnego przechodu
i przejazdu do działki nr [...], położonej bezpośrednio przy działce nr [...]. Wprawdzie teren ten, na co wskazywała spółka, nie jest uzbrojony, ale położony jest on w zasięgu sieci uzbrojenia terenu w wodę i energię elektryczną. Skarżąca nie wykazała także, że brak uzbrojenia terenu jest niemożliwy do zrealizowania z przyczyn leżących po stronie gminy.
Podnoszona przez spółkę okoliczność braku dostępu do drogi publicznej ma charakter prawny, a nie techniczny i pozostaje bez wpływu na klasyfikację gruntów dla potrzeb podatku od nieruchomości.
Na marginesie tylko należy zauważyć, że spółka w żaden sposób nie wykazała, że utrudnienia z wjazdem na sporne działki wykluczały możliwość jakiegokolwiek ich gospodarczego wykorzystania.
Zauważenia wymaga, że - wbrew zarzutom skargi - powyższe ustalenia odnoszą się do każdej z działek, składających się na nabytą przez spółkę nieruchomość. Strona, mimo że to na niej spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu, nie wskazała natomiast konkretnie, odnośnie których działek zaistniała trwała niemożność ich uzbrojenia lub dojazdu do nich.
Analiza zebranych w sprawie dowodów potwierdza, że stan techniczny spornych budynków nie stanowi o tym, że zaistniały względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Względy techniczne nie mogą być bowiem utożsamiane
z przeszkodami o charakterze przejściowym, które podatnik obiektywnie może usunąć, a takie właśnie przeszkody zaistniały w niniejszej sprawie. W budynkach możliwe było przeprowadzenie remontów. Zły stan techniczny budynków nie miał zatem charakteru trwałego, niezależnego od strony. Wobec tego nie jest istotna podnoszona w skardze kwestia, że w budynkach nie prowadzono działalności gospodarczej z uwagi na zły stan techniczny. Kluczowe jest to, że istniała - zależna od woli strony - realna możliwość takiego ich wykorzystania. Wniosek ten, wbrew twierdzeniom strony, znajduje pełne uzasadnienie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Uzasadniając powyższe Sąd zauważa, że w toku postępowania podatkowego to sama strona wskazywała, że okolicznością przemawiającą za opodatkowaniem dwóch nierozebranych budynków niższą stawką podatkową jest to, że nie nadają się one do działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny. Podnosiła strona, że do tego, aby budynki te mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej konieczne jest uprzednie przeprowadzenie prac remontowo-adaptacyjnych. W piśmie
z 31 stycznia 2011 r., stanowiącym uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2009-2011, strona podała, że część budynków zgłosiła do rozbiórki a pozostałych nie może użytkować bez kapitalnych remontów.
A zatem, to sama strona przyznała, że dwa nierozebrane budynki, po przeprowadzeniu
w nich kapitalnego remontu, będą mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej.
Strona powołała się na sporządzoną w styczniu 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego (mgr inż. M. Ś.) opinię w/s stanu technicznego obiektów budowlanych, z której - w jej ocenie - wyraźnie i jednoznacznie wynika, że budynki - ze względu na stan techniczny i funkcjonalny - nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu - wbrew stanowisku spółki - treść opinii nie potwierdzała, że istniały jakiekolwiek przeszkody do tego, ażeby po dokonaniu w budynkach remontu i ich adaptacji prowadzić w nich działalność gospodarczą. Rzeczoznawca budowlany nie wskazał także, aby w złym stanie technicznym były fundamenty i ściany fundamentowe, konstrukcja dachu czy też ściany nadziemia budynków. Z opinii nie wynika również, aby istniała konieczność rozbiórki tych budynków. Także spółka nie zgłosiła w/w dwóch budynków do rozbiórki.
Podsumowując, z omawianej opinii nie wynika wcale, aby w/w budynki nie mogły być - ze względów technicznych - w sposób trwały wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Wynika z niej co najwyżej, że do czasu przeprowadzenia
w nich prac remontowo-adaptacyjnych budynki te nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia w nich działalności gospodarczej, co nie stanowi o wystąpieniu przesłanki względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Remont
i modernizacja, które niewątpliwie należy w tych budynkach przeprowadzić, są to procesy, które mają przystosować sporne budynki do prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Zgodzić trzeba się z Kolegium, że zapewne gdyby budynki te w sposób trwały nie nadawały się do prowadzenia w nich działalności gospodarczej to strona, podobnie jak to miało miejsce w przypadku czterech innych budynków, podjęłaby decyzję o ich wyburzeniu. Nie zrobił tego jednak, co świadczy o tym, że przeszkody
w wykorzystywaniu budynków mają jedynie charakter przejściowy oraz że strona ma
w planach wykorzystywanie tych budynków w działalności gospodarczej.
Odnosząc się natomiast do kwestii wpływu stanu technicznego budynków na wysokość opodatkowania, czy też szerzej - do kwestii wpływu strony na sposób utrzymania przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w kontekście następczego domagania się zastosowania obniżonej stawki podatkowej, z uwagi na niemożność wykorzystywania budynków do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, należy stwierdzić, że przesłanką zastosowania obniżonej stawki podatkowej jest nieużyteczność gospodarcza przedmiotu opodatkowania, wynikająca tylko ze względów technicznych. Przesłanki takiej nie stanowi natomiast nieużyteczność wynikająca ze względów ekonomicznych, organizacyjnych, prawnych lub jakichkolwiek innych (vide: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1492/10, dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby zaś - ze względów technicznych - remont (adaptacja...) budynków był niemożliwy lub gdyby - ze względów technicznych - niemożliwe było poprawienie dostępu do drogi publicznej, a ponadto gdyby wykluczało to możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, dopiero wtedy spełniona byłaby przesłanka opodatkowania przy zastosowaniu obniżonej stawki podatku od nieruchomości, co w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło.
W ocenie Sądu, przesłanki związania gruntu z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz niewystępowania w sprawie przesłanki niemożności wykorzystywania gruntów, budynków i budowli do prowadzenia działalności gospodarczej za względów technicznych, organy podatkowe ustaliły z zachowaniem reguł procedury podatkowej, zgodnie z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. Ocena dokonana przez te organy nie nosiła cech dowolności, a zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i nie budził wątpliwości. Zaskarżona decyzja
- wbrew zarzutom skargi - zawierała wszelkie jej konieczne elementy. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione
i dowodów, którym dał wiarę, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji (art. 210 § 4 O.p.), o czym świadczy treść skargi, stanowiąca polemikę z faktami uznanymi przez organy podatkowe i wskazana podstawa prawna decyzji. Natomiast okoliczność, że za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia podatkowego przyjęto fakty nie odpowiadające oczekiwaniom strony, nie świadczy o wadliwości poczynionych ustaleń.
Chybiony jawił się także zarzut dotyczący pominięcia przez organy ustaleń faktycznych dotyczących przeznaczenia gruntów w ewidencji gruntów i budynków.
Z treści zaskarżonej decyzji (str. 3) wyraźnie wynika, że powierzchnia gruntów przyjęta do opodatkowania została ustalona na podstawie ewidencji gruntów i budynków, będąc zgodną ze złożoną przez stronę deklaracją podatkową, zaś powierzchnia budynków na podstawie złożonego przez stronę zestawienia załączonego do deklaracji na podatek od nieruchomości. Okoliczności tych nie kwestionowała także strona w postępowaniu administracyjnym, formułując w tym zakresie zarzuty po raz pierwszy w skardze. Nietrafne są zarzuty skargi dotyczące oparcia istotnych dla sprawy ustaleń
w zakresie uzbrojenia terenu, dostępu do drogi, stanu budynków na materiale dowodowym (informacjach, oględzinach) z 2011 r. i 2012 r., podczas gdy wymiar podatku dotyczył 2009 r. Zdaniem Sądu, zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy w konfrontacji jedynie z twierdzeniem skarżącej nie mógł wywołać spodziewanych przez stronę skutków prawnych. Wbrew tezom strony, zebrany
w sprawie materiał dowodowy, w tym kwestionowane informacje z 2011 r. i 2012 r., pozwalał na ocenę kwalifikacji spornych nieruchomości, z których bezsprzecznie wynikało, że powołane przez stronę względy techniczne nie miały charakteru trwałego. Zaznaczyć przy tym należy, że strona w żaden sposób nie wykazała, że sporne nieruchomości w 2009 r. nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jak już wcześniej zaakcentowano, wprawdzie ocena co do wystąpienia przesłanki względów technicznych należy do organu podatkowego, niemniej jednak to na przedsiębiorcy, powołującym się na tego rodzaju przyczyny, ciąży obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może - ze względów technicznych - być trwale wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, czego w niniejszej sprawie skarżąca spółka nie uczyniła.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 197 O.p. Na podstawie tego przepisu,
w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Podkreślenia wymaga, że ocena, czy względy techniczne wykluczają możliwość wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej, należy do organów podatkowych, a nie do biegłych, chociaż organy podatkowe mogą korzystać
z posiadanych przez biegłych wiadomości specjalnych, jeżeli jest to celowe dla ustalenia faktów służących wyprowadzeniu wskazanej konkluzji. Organ słusznie nie uznał celowości powołania w sprawie biegłego, bowiem w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy, który daje dostateczny ogląd na stan techniczny nieruchomości.
A zatem nie można uznać, by zachodziła potrzeba skorzystania z fachowej wiedzy biegłego.
Prawidłowo wywiódł organ odwoławczy, że potwierdzenie przez właściwy organ faktu braku możliwości wykorzystywania m. in. budynku lub jego części do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych powinno zawsze dotyczyć przedmiotu podlegającego opodatkowaniu. Na gruncie przepisów u.p.o.l. trzeba bowiem wyraźnie odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie podlegają opodatkowaniu i nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istotne znaczenie ma również fakt, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Oznacza to, że ustawodawca wyraźnie wyodrębnia pojęcie budynku oraz pojęcie instalacji i urządzeń technicznych (które nie są budynkiem), a zatem pojęcia te nie są tożsame. Świadczy o tym również fakt, że ustawodawca w ustawie Prawo budowlane zdefiniował osobno pojęcie budynku (art. 3 pkt 2) nie wymieniając, jako elementów składowych budynku, instalacji i urządzeń technicznych oraz pojęcie urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9), tj. urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym, zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem - wymieniając wśród nich przyłącza i urządzenia instalacyjne. Powyższe potwierdza, że należy wyraźnie odróżnić stan techniczny budynku (jego konstrukcji) od stanu wyposażenia budynku, tj. stanu instalacji i urządzeń technicznych.
Tak więc brak możliwości wykorzystywania budynku (lokalu) do działalności gospodarczej ze względów technicznych musi dotyczyć konstrukcji budynku. Wyłączenie ze względów technicznych przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie nastąpi natomiast, gdy prowadzenie działalności gospodarczej nie jest możliwe z przyczyn technologicznych, np. demontażu, remontu, modernizacji, adaptacji, wymiany instalacji wodnokanalizacyjnej, elektrycznej, gazowej, cieplnej (...) albo w przypadku awarii tych instalacji.
Nie jest też tak, że orzekające w sprawie organy podatkowe uzależniły wystąpienie przesłanki "względów technicznych", o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., od formalnej decyzji organu nadzoru budowlanego. Z treści zaskarżonej decyzji (str. 6) wynika, że organ II instancji przykładowo tylko wymienił decyzję takiego organu, jako potwierdzającą zaistnienie "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej.
Konkludując należy stwierdzić, że wyżej opisane okoliczności przesądzają
o uznaniu, że w sprawie nie zachodziła przesłanka braku możliwości wykorzystania spornych gruntów i budynków do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Stan techniczny spornych gruntów i budynków a przez to niemożność prowadzenia - z ich wykorzystaniem -działalności gospodarczej wynikały z woli strony i podejmowanych przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji. Wyłączenie, o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania gruntów, budowli i budynków dla celów działalności gospodarczej ma charakter przejściowy,
a nie trwały i wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Natomiast fakt chwilowego niewykorzystania - z różnych przyczyn - nieruchomości, nie powoduje, że takie nieruchomości przestają być związane
z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło