I SA/Wr 1389/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzasadniając, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, w związku z czym nie stać go na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył zaświadczenie z dnia 11 października 2010 r. o pozostawaniu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 30 marca 2009 r., dowody opłat za telefon na kwotę 106,75 zł, za telefon, telewizję i Internet 93,90 zł oraz za czynsz mieszkaniowy 318,26 zł i 401,74 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., wnioskodawca odpowiedział, że zaświadczenie o statusie bezrobotnego wskazuje, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, dlatego wezwanie do przedłożenia zeznania podatkowego za 2009 r., kopii z księgi przychodów i rozchodów oraz historii posiadanych rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą było bezzasadne. Wymienione dokumenty bowiem nie istnieją. Wnioskodawca nie posiada rachunków bankowych, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, dlatego też nie składał zeznania podatkowego za 2009 r. Podał, że mieszkanie, które zajmuje, należy do spółdzielni mieszkaniowej "A" w G. Jego miesięczne wydatki wynoszą łącznie 800 zł, w tym na czynsz za mieszkanie około 400 zł, rachunek z Telefonii około 100 zł i miesięczny koszt wyżywienia około 300 zł. Wszystkie te wydatki pokrywane są z emerytur rodziców (oboje w podeszłym wieku). Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i wyczerpujący okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). Powyższe wymogi znane są skarżącemu, który w tutejszym Sądzie w Wydziale I był/ jest stroną postępowania w siedemnastu sprawach. W każdej z nich rozpoznany został wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym znane są skarżącemu wymagania, jakie powinno spełniać uzupełnienie tegoż wniosku. Tymczasem wnioskodawca nadal przedstawia argumentację, która budzi wątpliwości co do jego zdolności płatniczych. Wskazał bowiem, że nie posiada żadnych dochodów, a wszystkie wydatki pokrywają jego rodzice ze swoich emerytur. Nie wskazał jednak wysokości tych emerytury. Poza tym wiadome jest z urzędu, że skarżący przynajmniej od kilku lat pozostaje na utrzymaniu rodziców. Co za tym idzie, dane dotyczące wysokości ich dochodów mają dla rozpoznania przedmiotowego wniosku istotne znaczenie, gdyż pozwoliłyby ocenić zdolności poczynienia dodatkowych rezerw przy uwzględnieniu bieżących wydatków, niezbędnych dla koniecznego utrzymania rodziny. Odnosząc się do przedłożonych dowodów opłat, to zwrócić trzeba uwagę, że faktura za usługi telefoniczne zawiera również pozycję dotyczącą telewizji kablowej. O ile posiadanie telefonu, czy nawet Internetu należy uznać za niezbędne, to opłacanie usługi telewizyjnej w sytuacji, gdy skarżący próbuje wykazać, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy ocenić jako wydatek zbyteczny dla koniecznego utrzymania. Tym bardziej, ze koszt wyżywienia – zgodnie ze wskazaniem wnioskodawcy – wynosi 300 zł, co przy obecnych cenach żywności stanowi bardzo niską kwotę. Wypada też ponownie zwrócić uwagę na sprzeczności wynikające z oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę oraz wynikających z akt podatkowych sprawy. Skarżący podał bowiem, że jest bezrobotny, potwierdzając to zaświadczeniem z urzędu pracy. Z akt sprawy wynika z kolei, że za okres, gdy był zdeklarowany jako bezrobotny, składał deklaracje VAT-7, które zobligowani są składać podatnicy podatku od towarów i usług, a więc podmioty prowadzące działalność opodatkowaną. Dodatkowo z deklaracji tej wynika nadwyżka podatku naliczonego nad należnym z dostawy towarów. Powyższe prowadzi do dalszego wniosku – skoro prowadził działalność opodatkowaną, wykazując podatek VAT, musiał uzyskiwać też przychody, które z kolei winny zostać podane w zeznaniu podatkowym za 2009 r. To zaś stoi w sprzeczności z oświadczeniem, że skarżący takiego zeznania nie musiał składać z uwagi na brak przychodów. Powyższe uwagi prowadzą do stwierdzenia, że dane przedstawione przez wnioskodawcę są niewyczerpujące i budzą wątpliwości, co z kolei uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.