I SA/Wr 139/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M,-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając w treści skargi, że wraz z mężem utrzymują się z niewielkich świadczeń emerytalno-rentowych, nie posiadają oszczędności ani rachunków bankowych. Do skargi załączone zostało oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania na urzędowym formularzu, wymaganym w postępowaniu cywilnym. W związku z tym strona została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) oraz – w oparciu o dane zawarte w oświadczeniu załączonym do skargi – do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu finansowego i majątkowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, posiadają dom o powierzchni 109 m2 oraz nieruchomość rolną – działkę o powierzchni 4,93 ha. Poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jako dochody wymieniła emeryturę w kwocie 1.635,37 zł brutto, rentę – 549 zł brutto i dodatek unijny za ziemię, który miesięcznie wynosi 130 zł (łącznie 2.314,37 zł). Przedstawiła też zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków w łącznej wysokości 2.130 zł. Do wniosku załączono decyzje o wysokości emerytury i renty oraz wyciągi z rachunków bankowych. Z decyzji wynika, że wysokość emerytury netto wynosi 1.536,17 zł, a renty przyznanej "na dalszy okres" do 31.03.2009 r. – 482,87 zł. Powyższe potwierdzają też dane wynikające z wyciągów z rachunków bankowych. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia przytoczonej regulacji wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na opłacenie kosztów procesu. Tymczasem złożone przez skarżącą oświadczenia budzą wątpliwości. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wnosząc w treści skargi o przyznanie prawa pomocy podała, że nie posiadają z mężem rachunków bankowych, następnie na wezwanie Referendarza sądowego przedłożyła wyciągi rachunków prowadzonych dla każdego z małżonków osobno. Nie jest to wprawdzie okoliczność świadcząca o stanie majątkowym, czy finansowym wnioskodawczyni, jednakże poddaje w wątpliwość co do wiarygodności pozostałych wskazanych przez nią informacji. Ponadto skarżąca, pomimo wezwania do oświadczenia, na jakie cele wykorzystują wraz z mężem posiadaną ziemię rolną, nie udzieliła odpowiedzi. Trudno natomiast przypuszczać, że grunty rolne o powierzchni prawie 5 ha nie są w żaden sposób zagospodarowane. Przepis art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wskazać należy, że wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane do skarżącej wraz z formularzem wniosku, zostało oparte o informacje wynikające z już złożonego oświadczenia. Poza tym wątpliwości nie powstały w wyniku braku dokumentów lub oświadczeń, które w wezwaniu nie zostały jednoznacznie wymienione, ale z rozbieżności w złożonych oświadczeniach i niezastosowania się w pełni do wezwania. Dodatkowo zauważyć trzeba, że wnioskująca została wezwana końcowo do przedłożenia innych dokumentów potwierdzających okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że przy rozpoznaniu niniejszego wniosku wzięta została pod uwagę okoliczność, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż są stroną postępowania przed tutejszym Sądem łącznie w pięciu sprawach (sygn. akt I SA/Wr 137-141/09), w których suma wpisów od skarg wynosi 5.400 zł. Nie zmienia to jednak faktu, że nie wykazała, iż nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych zarówno w tej, jak i w pozostałych czterech sprawach. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.