I SA/Wr 1390/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-11-16

Skład orzekający: Dagmara Dominik-Ogińska, Lidia Błystak, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodne z prawem, gdy organ pierwszej instancji dokonał wadliwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia NIP-2?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia było zasadne. Wadliwe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia NIP-2 przez organ pierwszej instancji uniemożliwiło stronie skarżącej ustosunkowanie się do tych braków, co uzasadniało uchylenie postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpatrzenia. Rozpatrzenie zarzutu niewłaściwości miejscowej organu pierwszej instancji było przedwczesne przed uzupełnieniem braków formalnych zgłoszenia przez stronę skarżącą.
Stan faktyczny
Spółka "A" GmbH z siedzibą w Niemczech złożyła zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2. Urząd Skarbowy wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych, jednak doręczenie wezwania do dorosłego domownika uznano za wadliwe. W związku z nieuzupełnieniem braków, Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił zgłoszenie bez rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, wskazując na wadliwe doręczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując właściwość miejscową organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Anna Kruś, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi "A" GmbH w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 oddala skargę. W dniu 31.12.2010 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zgłoszenie identyfikacyjne/aktualizacyjne NIP-2 od A GmbH z siedzibą w Niemczech [...], [...] B. (dalej zwana: Spółką, Skarżącą). Do zgłoszenia Spółka załączyła szereg dokumentów obrazujących jej status, w tym wyciąg z Rejestru Handlowego Spółki w Sądzie Rejonowym C. wraz z poświadczonym tłumaczeniem na język polski. Następnie zgłoszenie to wraz z załącznikami wpłynęło 12.01.2011 r. do Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego, organ podatkowy I instancji). Z uwagi na stwierdzone braki formalne w przedmiotowym zgłoszeniu NIP-2 (udzielenie wyjaśnień, uzupełnienie brakujących pozycji, złożenie zgłoszenia VAT-R wraz z opłatą skarbową) Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 03.02.2011 r. na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. – w skrócie: "Op") wystosował do Spółki wezwanie w celu uzupełnienia tychże braków w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jednocześnie z tą samą datą Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał na podstawie art. 140 § 1 Op postanowienie o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień 02.05.2011 r. Pisma te skierowano pod adres wskazany w NIP-2 jako miejsce prowadzenia działalności Spółki, tj. W., ul. [...], gdzie doręczono je, co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki, pełnoletniemu domownikowi. Na wezwanie Spółka nie udzieliła odpowiedzi. Postanowieniem z dnia [...].05.2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił bez rozpatrzenia zgłoszenie NIP-2 złożone przez Spółkę. W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji stwierdził, iż pomimo skutecznie doręczonego wezwania, Spółka nie uzupełniła uchybień formalnych zgłoszenia NIP-2, polegających na braku informacji dotyczących daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, formy organizacyjno-prawnej, rodzaju przeważającej działalności gospodarczej, bilansu, dokumentacji rachunkowej oraz danych osoby reprezentującej Spółkę. Także nie złożyła ona zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Ponadto organ podatkowy I instancji wskazał, iż w zgłoszeniu posłużono się numerem identyfikacyjnym NIP należącym do innego podmiotu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podniosła zarzut, iż organ podatkowy I instancji nie był właściwy miejscowo do rozpatrywania złożonego przez nią zgłoszenia NIP-2, a tym samym do wydawania jakichkolwiek postanowień w tej sprawie Jednocześnie Spółka wskazała, że właściwym dla niej miejscowo jest Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W.. Wobec powyższego, Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej oraz o przekazanie jej dokumentacji do właściwego organu. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej, organ podatkowy II instancji) postanowieniem z dnia [...].07.2011 r. nr [...] uchylił postanowienie organu podatkowego l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy II instancji wskazał, iż w procesie doręczenia Spółce wezwania do uzupełnienia braków formalnych w złożonym przez nią zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-2, nastąpiło uchybienie organu podatkowego l instancji, poprzez uznanie skutecznego doręczenia wezwania "dorosłemu domownikowi". Zgodnie bowiem z art. 151 Op osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Według organu podatkowego II instancji owe uchybienie spowodowało, iż Spółka nie mogła zostać właściwie poinformowana o stwierdzonych przez organ podatkowy I instancji brakach, a tym samym nie mogła się do nich ustosunkować. Ponadto organ podatkowy II instancji powołał treść przepisu art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (t.j. w Dz. U. z 2004 r. nr 121, poz. 1267) regulującego przynależność podmiotów do wyspecjalizowanych urzędów skarbowych jakim jest D. Urząd Skarbowy oraz przepisu art. 4 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. w Dz. U. z 2004 r. nr 264, poz. 2681) regulującego kwestię właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych. Według organu podatkowego II instancji, wobec tego, że Spółka nie przedstawiła danych niezbędnych organowi do ustalenia właściwości (brak VAT-R i braki formalne zgłoszenia NIP-2), uznał, iż organ podatkowy l instancji jest urzędem właściwym dla rozpatrywania zgłoszeń aktualizacyjnych Spółki, ze względu na adres prowadzenia przez nią działalności w Polsce. Organ podatkowy II instancji podkreślił również, iż w zgłoszeniu NIP-2 Spółka posłużyła się numerem identyfikacyjnym NIP należącym do już nieistniejącego podmiotu, wskazując w jakich okolicznościach ten podmiot utracił byt prawny. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej przekazania do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, Skarżąca wskazała, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest organem właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpatrywania złożonego przez nią zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2. W związku z tym, w ocenie Skarżącej, postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie wywołuje skutków prawnych. Zdaniem Skarżącej, ze względu na to, że jest osobą prawną mającą siedzibę w Niemczech, właściwym dla niej jest Naczelnik D. Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z jego argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższego wynika, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola jest kontrolą z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu prawnego. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności wskazać, że zaskarżone postanowienie oparte zostało o przepis art. 233 § 2, w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: w Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. zwanej dalej "Op"), który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu podatkowego I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postanowień. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zainicjowane zgłoszeniem NIP-2 strony skarżącej postępowanie podatkowe w przedmiocie identyfikacji podatnika wymaga powtórzenia na skutek błędnego doręczenia stronie skarżącej przez organ podatkowy I instancji pisma o uzupełnieniu braku formalnych zgłoszenia NIP-2. Stosownie bowiem do treści art. 151 Op osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że korespondencję kierowaną do strony skarżącej będącej spółką z o.o. odebrał dorosły domownik. Zasadne jest zatem stanowisko organu odwoławczego zawarte w treści zaskarżonej decyzji wskazujące, że ww. uchybienie spowodowało, iż Spółka nie mogła zostać właściwie poinformowana o stwierdzonych przez organ podatkowy pierwszej instancji brakach, a tym samym nie mogła się do nich ustosunkować, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia postanowienia organu podatkowego I instancji w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zgłoszenia NIP-2 z uwagi na przedwczesność takiego rozstrzygnięcia. Jednocześnie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 168 § 2 O.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Stosownie do treści art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.) zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera w szczególności pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych, a ponadto: 1) w przypadku zakładów (oddziałów) osób prawnych oraz innych wyodrębnionych jednostek wewnętrznych będących podatnikami - NIP oraz inne dane dotyczące jednostki macierzystej; 2) w przypadku spółek cywilnych, osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące wspólników, w tym również identyfikator podatkowy poszczególnych wspólników; 3) w przypadku podatkowych grup kapitałowych - dane dotyczące spółek wchodzących w skład grupy, w tym również NIP nadane tym spółkom. Skoro organ podatkowy I instancji stwierdził braki formalne w zgłoszeniu NIP-2 to niezbędnym jest najpierw uzupełnienie rzeczonych braków przez stronę skarżącą. Dopiero ich uzupełnienie pozwoli organowi podatkowemu I instancji rozważyć kwestię swojej właściwości i ewentualnie konieczność przekazania zgłoszenia identyfikacyjnego strony skarżącej właściwemu organowi podatkowemu tj. Naczelnikowi D. Urzędu Skarbowego. Niewątpliwym jest, że organ podatkowy stosownie do treści art. 15 § 1 Op jest zobowiązany do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jednakże aby to było możliwe organ podatkowy musi dysponować danymi niezbędnymi do ustalenia takiej właściwości do których przedstawienia zobowiązany jest podatnik. Dodatkowo wypada wskazać, że stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, zasadą jest, że NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego. W związku z powyższym na skutek ustania bytu prawnego podatnika wygasa jego NIP. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca posłużyła się numerem identyfikacyjnym podmiotu nieistniejącego. Stąd też strona zobowiązana była do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego zgodnie z ww. wymogami przewidzianymi w art. 15 ust. 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Z uwagi na fakt, że zgłoszenie NIP-2 takich wymogów nie spełnia, strona zobowiązana jest do uzupełnienia takiego zgłoszenia co powinno nastąpić w toku ponownie przeprowadzonego przez organ podatkowy I instancji postępowania wyjaśniającego. Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, rozpatrzenie zaś zarzutu strony co do nieprzekazania NIP-2 do właściwego urzędu skarbowego byłoby – w kontekście okoliczności sprawy – przedwczesne. Z tych też powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło